Mkurugenzi wa Uchaguzi wa Tume ya Huru ya Taifa ya Uchaguzi (INEC), Kailima Ramadhan, ametoa msimamo mkali kuhusu ushiriki wa vyama vya siasa katika uchaguzi mkuu wa mwaka huu. Akieleza kwa mujibu wa Sheria ya Uchaguzi wa Rais, Wabunge na Madiwani ya Mwaka 2024 na Kanuni za Maadili ya Uchaguzi Mwaka 2025, amesisitiza kuwa chama chochote ambacho hakitasaini kanuni hizo hakitaruhusiwa kushiriki katika uchaguzi mkuu wa mwaka huu wala chaguzi ndogo zitakazofanyika ndani ya miaka mitano ijayo.
Kauli hii imekuja baada ya vyama 18 kati ya 19 vilivyosajiliwa kisheria kusaini kanuni hizo, huku Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA) kikikataa kusaini. Kailima Ramadhan alieleza umuhimu wa kusaini kanuni hizo kwa mujibu wa kifungu namba 162(2) cha sheria hiyo na aya ya 1.2 ya kanuni za maadili, akisisitiza kuwa ni wajibu wa kila chama cha siasa, serikali, na INEC kuzingatia maadili hayo ili kuhakikisha uchaguzi huru na haki.
"Maadili ya uchaguzi ni muhimu katika kuwezesha uchaguzi huru na haki. Ni muhimu kwa pande zote kuhusika na kusaini maadili hayo. Mchakato wa maadili ya uchaguzi wa Rais, Wabunge na Madiwani hushirikisha wadau, na tunawashukuru wadau wote kwa maoni mliyotoa wakati wa maandalizi ya kanuni hizi," alisema Kailima.
Kuhusu hatua ya CHADEMA kutokusaini, Mkurugenzi wa zamani wa Itifaki, Mawasiliano na Uenezi wa CHADEMA, John Mrema, amesema chama chake kitakutana na kutoa tamko rasmi kuhusu msimamo wao na hatua watakazochukua. Hata hivyo, Mwenyekiti wa CHADEMA Wilaya ya Mwanga, Mchome, ameonyesha wasiwasi mkubwa kuhusu hatima ya chama hicho kisiasa.
"Bado ni mapema sana kutoa maoni kwa kuwa ndiyo imetokea leo. Ila ninakiona chama changu kikiingia kwenye poromoko kubwa sana la kisiasa, na kama hatua za haraka hazitachukuliwa, basi naona chama changu kikielekea kwenye kaburi ambapo hakitaweza kunyanyuka tena," alisema Mchome.
Hali hii inaonyesha mgogoro mkubwa wa kisiasa na kutokuwa na uhakika kuhusu ushiriki wa CHADEMA katika uchaguzi mkuu ujao. Ni muhimu kwa wadau wote wa kisiasa na wananchi kufuatilia kwa karibu maamuzi ya CHADEMA na athari zake katika mazingira ya kisiasa nchini.