Ile methali ya wahenga wetu isemayo "kimya kingi kina mshindo mkuu" imetimia kwa kampuni ya Google. Baada ya kuonekana kama wamelala huku washindani wao wakichuana vikali kujenga miundombinu ya Akili Mnemba (AI) nchini Marekani, Google wameamka na kishindo cha kutisha. Kampuni hiyo imetangaza uwekezaji wa kufuru wa Dola za Kimarekani bilioni 40 (sawa na takriban Shilingi za Kitanzania Trilioni 104) ili kujenga vituo vipya vitatu vya kuhifadhia data (Data Centers) katika jimbo la Texas.
Kwa lugha nyepesi, kiasi hicho cha fedha kinakaribia bajeti ya serikali ya Tanzania kwa miaka miwili mfululizo, na yote hiyo inaenda kwenye ujenzi wa miundombinu mitatu tu! Hii inaonyesha jinsi biashara ya data na AI ilivyogeuka kuwa 'dhahabu mpya' duniani.
Texas Yageuka Kuwa 'Kariakoo' ya Kidijitali
Jimbo la Texas sasa limegeuka kuwa kitovu cha uwekezaji wa teknolojia, likiwa ndilo eneo linalokimbiliwa na vigogo wote. Kabla ya Google, tayari kampuni ya OpenAI (wamiliki wa ChatGPT) walishaanza kujenga mradi wao wa 'Stargate 1' huko Abilene, Texas. Vilevile, Meta (wamiliki wa Facebook na Instagram) wamemwaga Dola bilioni 1.5 kwa ajili ya kituo chao cha 29, na Anthropic nao wametangaza kuweka kambi huko.
Siri kubwa ya Texas ni upatikanaji wa nishati ya bei nafuu, ardhi kubwa, na sera rafiki za kibiashara. Google wamepanga kukamilisha miradi hii ifikapo mwaka 2027. Vituo hivyo vitajengwa katika maeneo ya Armstrong County na viwili huko Haskell County. Cha kufurahisha zaidi, moja ya vituo hivyo vya Haskell kitajengwa kisasa zaidi kwa kuunganishwa na mitambo mikubwa ya umeme wa jua (solar power) na betri za kuhifadhi nishati ili kupunguza mzigo kwenye gridi ya taifa ya Texas—suala ambalo ni funzo kubwa kwa nchi zinazoendelea kama Tanzania katika matumizi ya nishati safi viwandani.
Vigogo Wachuana kwa Matumizi ya Pesa
Uamuzi huu wa Google umepokewa kwa shangwe na Gavana wa Texas, Greg Abbott, aliyesema jimbo lake sasa litakuwa "Makao Makuu ya Data za AI za Google." Mkurugenzi Mtendaji wa Google, Sundar Pichai, amesisitiza kuwa mradi huu hautaleta tu majengo, bali utazalisha maelfu ya ajira na kutoa mafunzo ya kiufundi kwa wanafunzi na mafundi umeme.
Takwimu zinaonyesha vita hii ya miundombinu si ya kitoto. Kwa mwaka wa fedha wa 2025, Google wamepanga kutumia jumla ya Dola bilioni 90 (takriban TZS Trilioni 234) kwenye uwekezaji wa aina hii duniani. Hii inawaweka nafasi ya pili nyuma ya Amazon wanaoongoza kwa bajeti ya Dola bilioni 125, huku wakiwapiku Microsoft (Dola bilioni 88.7) na Meta (Dola bilioni 72).
Huko nyuma, Google walikuwa wakiwekeza zaidi nje ya Marekani, wakiwa na miradi mikubwa India (Dola bilioni 15), Ujerumani, na Uingereza. Lakini sasa wameamua kurudi nyumbani Marekani na kuonyesha misuli yao, hatua ambayo imepandisha thamani ya hisa zao mara moja. Hii ni ishara kwamba mapinduzi ya AI yanahitaji "injini" kubwa za kuiendesha, na Google hawataki kuachwa nyuma.