Katika ushuhuda wa kushtua uliotolewa leo tarehe 22 Aprili, 2025 katika mahakama ya Shirikisho la Marekani huko Washington D.C., imefichuka kuwa kampuni kubwa ya teknolojia ya Google inalipa kiasi kikubwa cha fedha kwa Samsung Electronics ili kuhakikisha modeli yake mpya ya akili bandia (AI), ijulikanayo kama 'Gemini', inafungwa moja kwa moja kwenye vifaa vya Galaxy vinavyotengenezwa na Samsung kabla havijafika mikononi mwa watumiaji.
Ushuhuda huo muhimu umetolewa na Makamu wa Rais wa Google anayesimamia ushirikiano wa majukwaa na vifaa, Bw. Peter Fitzgerald, wakati wa kusikilizwa kwa kesi kubwa ya kupinga ukiritimba iliyofunguliwa na Idara ya Sheria ya Marekani (DOJ) dhidi ya Google. Kesi hii inalenga kuchunguza na kurekebisha mwenendo wa Google unaodaiwa kuzuia ushindani huru katika masoko mbalimbali ya mtandaoni.
Bw. Fitzgerald ameeleza mahakamani kuwa tangu mwezi Januari mwaka huu (2025), Google imekuwa ikilipa Samsung kiasi fulani cha fedha kila mwezi kama malipo ya kipaumbele ya kuweka Gemini kwenye vifaa hivyo. Ingawa kiasi kamili cha malipo ya mwezi kwa ajili ya ushirikiano huu wa Gemini hakikuwekwa wazi wakati wa ushuhuda huo, imeelezwa kuwa mkataba huo unajumuisha malipo maalum ya kila mwezi kwa kila kifaa kinachouzwa kikiwa na Gemini, pamoja na Samsung kupata sehemu ya mapato kutokana na matangazo yatakayoonekana ndani ya programu ya Gemini.
Idara ya Sheria ya Marekani imetumia ushuhuda huu wa malipo makubwa kusisitiza hoja yake mahakamani kuwa Google, ambayo tayari ina udhibiti mkubwa katika soko la utafutaji mtandaoni na huduma nyingine za kidijitali, inatumia modeli yake mpya ya AI, Gemini, kupanua zaidi udhibiti wake wa soko kwa njia isiyo ya haki, jambo ambalo linakiuka sheria za ushindani zilizopo nchini Marekani.
Mkataba huu mpya kati ya Google na Samsung kuhusu Gemini unatarajiwa kudumu kwa miaka miwili ijayo, yaani hadi 2027, na una uwezekano wa kuongezwa muda hadi kufikia mwaka 2028, ikionesha dhamira ya Google kuendelea kutumia Samsung kama njia muhimu ya kueneza teknolojia yake ya AI. Wakili wa Idara ya Sheria ya Marekani amesisitiza kuwa malipo hayo ya kila mwezi yanayotolewa na Google kwa Samsung ni 'kiasi kikubwa sana', ikidokeza ukubwa wa fedha zinazohusika.
Hii si mara ya kwanza kwa Google kujikuta matatani kuhusu malipo makubwa yanayolenga kuimarisha nafasi yake sokoni kwa kutumia njia za mikataba ya kipekee. Awali, Google ilipata hukumu ya kukiuka sheria za ushindani kwa kulipa Samsung kiasi kikubwa cha fedha ili kuwa injini ya utafutaji chaguomsingi kwenye vifaa vyake. Ilifichuka wakati wa kesi nyingine iliyohusu mfumo wa malipo ndani ya programu, kati ya Google na Epic Games, kuwa kati ya mwaka 2020 na 2023 pekee, Google ililipa jumla ya Dola za Kimarekani bilioni 8 (sawa na takriban Shilingi za Tanzania trilioni 20) kwa Samsung na kampuni nyingine ili kuhakikisha huduma zake kama Google Search, Google Playstore, na Google Assistant zinakuwa chaguomsingi kwenye simu nyingi.
Katika kesi hiyo ya Epic Games, jopo la majaji wa Shirikisho la Marekani liliamua mwaka 2023 kuwa sera za Google Playstore zilitumia vibaya udhibiti wa soko. Baadaye, jaji wa Shirikisho huko California alitoa amri ya kulazimisha Google kuondoa vizuizi vilivyokuwa vinazuia wasanidi programu kuweka mifumo mbadala ya malipo ndani ya programu zao.
Hivi sasa, Google inakata rufaa dhidi ya hukumu na maamuzi mbalimbali yaliyotolewa dhidi yake. Kesi hii ya sasa iliyofunguliwa na Idara ya Sheria ya Marekani pia inatarajiwa kutoa maagizo ya kurekebisha mwenendo wa Google sokoni ili kuhakikisha ushindani unafuatwa. Kutokana na Google kukata rufaa katika kesi mbalimbali, mapambano haya ya kisheria dhidi ya kampuni hiyo yanatarajiwa kuendelea kwa kipindi kirefu mahakamani.