Tanzania imepiga hatua kubwa katika azma yake ya kuleta mageuzi ya matumizi ya nishati majumbani! Wizara ya Nishati, kwa ushirikiano na Shirika la Modern Energy Cooking Services (MECS) na Shirika la Maendeleo la Kimataifa la Uingereza (UK International Development), wamezindua rasmi Kampeni ya kwanza ya Kitaifa ya Uhamasishaji wa Nishati ya Umeme ya Kupikia (eCooking) nchini.
Mpango huu wa kihistoria ni sehemu muhimu ya Mkakati wa MECS wa kukuza na kusaidia nishati ya umeme, unaofadhiliwa na UKAid. Utaratibu huu unatekelezwa nchini Tanzania kwa lengo la kuharakisha mabadiliko kutoka kwenye matumizi ya nishati chafu kama kuni na mkaa kwenda kwenye matumizi ya umeme kwa shughuli za kupikia. Kampeni hii inaunga mkono moja kwa moja Mkakati wa Kitaifa wa Nishati Safi wa Kupikia wa 2024–2034, ambao una dira kabambe ya kufikia asilimia 80 ya kaya kutumia mbinu safi za kupikia ifikapo mwaka 2034.
Lengo la awali la kampeni hii ni kufikisha uelewa mpana kuhusu faida za nishati ya umeme katika kupikia kwa asilimia 80 ya wakazi wa maeneo ya mijini na pembezoni mwa miji ifikapo Novemba 2025. Hii inaonyesha dhamira ya Serikali ya kuhakikisha Watanzania wengi iwezekanavyo wanapata elimu na fursa za kubadilisha maisha yao kupitia nishati safi.
Manufaa ya Nishati Safi: Afya, Mazingira na Uchumi
Akizungumza kabla ya uzinduzi huo jijini Dar es Salaam, Angellah Kairuki, Mshauri Maalum wa Rais wa Masuala ya Nishati Safi ya Kupikia na Maendeleo ya Jamii, alisisitiza umuhimu wa mabadiliko haya. "Mabadiliko ya Tanzania kuelekea kupikia nishati safi si suala la nishati pekee, bali linagusa afya ya jamii, uhifadhi wa mazingira, uwezeshaji wa kiuchumi na usawa wa kijinsia," alisema.
Alifafanua zaidi, "Kwa miongo mingi, jamii zetu zimekuwa zikibeba mzigo wa kutafuta kuni na mkaa kwa umbali mrefu, hali inayochangia magonjwa ya njia ya upumuaji, ukataji miti ovyo, na umasikini. Kupitia kampeni hii ya kitaifa, tunapiga hatua jasiri kubadilisha namna Watanzania wanavyopika, tukitumia mtandao wetu wa umeme unaokua na Mkakati mpya wa Nishati Safi ya Kupikia ili kukuza suluhisho za kisasa, nafuu na endelevu. Hili ni suala la kutoa nafasi ya maisha bora na yenye heshima zaidi kwa kila kaya, hususan wanawake na watoto.”
Dkt. Anna Clements, Mtafiti Mkuu wa Mpango wa MECS nchini Tanzania, aliongeza kuwa MECS ina furaha kuunga mkono Tanzania katika kuchunguza njia mpya za kupikia zinazotoa urahisi zaidi na mbadala safi, huku zikiheshimu mila na desturi za watu. "Kadri umeme unavyopatikana zaidi na vifaa vinavyokuwa rahisi kutumia, kaya nyingi zaidi zitagundua faida za njia za kisasa za kupikia zinazokidhi maisha ya kila siku. Kazi yetu ni kusaidia mazingira yatakayorahisisha uchaguzi huu na kuufanya uvutie zaidi,” alifafanua Dkt. Clements.
Ushirikiano wa Kimataifa na Utekelezaji wa Kampeni
Kwa upande mwingine, Balozi Mkazi wa Uingereza nchini Tanzania, Marianne Young, akizungumza kwa niaba ya UK International Development, ambaye ni mshirika mkuu, alisisitiza umuhimu wa kupikia nishati safi katika kufanikisha malengo ya maendeleo ya kimataifa, hasa katika usawa wa kijinsia na mabadiliko ya tabianchi.
"Kampeni hii ni hatua muhimu kwa malengo ya nishati na afya ya Tanzania. Inawahamasisha wananchi kufikiria namna mabadiliko madogo kwenye tabia za kupikia yanavyoweza kuleta manufaa makubwa, si kwa kubadili chakula chao, bali kwa kuwapatia chaguzi bora zaidi kwa familia zao na mazingira," alisema Balozi Young. Alitoa wito kwa kila mmoja — jamii, vyombo vya habari na wadau — kushiriki kikamilifu kusambaza uelewa na kuunga mkono mabadiliko haya chanya.
Kampeni hii itatekelezwa kwa kutumia mfumo wa mikakati ya miji, ikianza na Jiji la Dar es Salaam na baadaye kuenea kwenye miji mingine mikuu nchini. Kupitia maonesho ya wazi, mikutano ya kijamii, mitandao ya mabalozi wa ndani, na kampeni za vyombo vya habari, kampeni hii itaonyesha kwa vitendo jinsi kupikia kwa umeme kunavyoweza kuwa salama zaidi, nafuu, na endelevu kwa kaya za Kitanzania. Hii ni fursa adhimu kwa Watanzania kujifunza na kukumbatia teknolojia mpya itakayoboresha maisha yao.