Zama za Akili Mnemba (AI) kutengeneza picha na maandishi tu (kama ChatGPT) zinaelekea ukingoni. Sasa, tumeingia katika awamu mpya ya kutisha na ya kusisimua: AI inayoweza kuunda 'ulimwengu' mzima wa kidijitali (3D environments) kutokana na maelekezo rahisi.
Kampuni ya WorldLabs, iliyoanzishwa na mmoja wa watu wanaoheshimika zaidi katika ulimwengu wa teknolojia, Profesa Fei-Fei Li (anayejulikana kama "Mama wa Ubatizo wa AI" - 'AI Godmother'), imetangaza rasmi kuzindua bidhaa yake ya kwanza ya kibiashara. Bidhaa hii inaitwa 'Marble' (Marumaru).
Hii si AI ya kawaida. 'Marble' ni 'Mfumo wa Ulimwengu' (World Model) wa kwanza duniani unaotolewa kibiashara. Hii ina maana gani? Ina maana unaweza kuipa 'Marble' maelekezo kwa maneno (text prompts), picha, video, mchoro wa 3D, au hata picha ya panorama, na yenyewe itakutengenezea mazingira kamili ya 3D ambayo unaweza kuingia ndani, kuyahariri, na hata kuyapakua (download).
Hatua hii ya WorldLabs inawapiga bao washindani wakubwa kama Google, Meta (Facebook), na wengine ambao bado wako kwenye hatua za utafiti wa teknolojia hii. WorldLabs wamefanikiwa kuileta sokoni, mwaka mmoja tu baada ya kutangaza kuanza kuifanyia kazi.
AI Yenye 'Akili ya Anga' (Spatial Intelligence)
Kinachofanya 'Marble' kuwa ya kipekee ni teknolojia yake ya msingi inayoitwa "akili ya anga" (spatial intelligence). Hii inamaanisha AI hii haichori tu inachokiona; kwanza inaelewa jinsi ulimwengu halisi unavyofanya kazi—inaelewa kuhusu kuta, sakafu, mvuto wa ardhi, na jinsi vitu vinavyopaswa kukaa katika mazingira. Hii inairuhusu kutengeneza mazingira thabiti na ya kweli, tofauti na mifumo ya zamani iliyokuwa ikibahatisha.
Tofauti na mifumo mingine, 'Marble' inaunda "mazingira ya 3D yanayodumu na yanayoweza kupakuliwa." Unaweza kutoa faili kamili la 3D (kama 'mesh' au 'Gaussian splat') na kulitumia kwenye programu nyingine.
Uhariri wa 'Kichawi' Kama Kujenga Tovuti
Kipengele cha kuvutia zaidi ni uwezo wa kuihariri dunia hiyo. Justin Johnson, mmoja wa waanzilishi-wenza wa WorldLabs, aliielezea mchakato huu kuwa ni "sawa na kutengeneza tovuti." Unaweza kutumia vizuizi (blocks) kuunda muundo wa msingi wa chumba (kama kutumia HTML), halafu unatumia maelekezo ya maneno (text prompts) kuipamba na kuipa mwonekano (kama kutumia CSS).
Kwa mfano, unaweza kuunda chumba, kisha kuiambia AI: "Weka mtindo wa nyumba za mawe za Zanzibar, na weka mwanga wa jua la asubuhi." Zaidi ya hayo, unaweza kuunganisha 'ulimwengu' mbalimbali uliotengeneza na kuwa na eneo kubwa zaidi kupitia 'Composer Mode'.
Bei Zake Zikoje?
'Marble' inapatikana kwa mfumo wa malipo ya mwezi (subscription), ikiwalenga zaidi watengenezaji wa michezo ya video, watengeneza filamu (VFX), na wabunifu wa Uhalisia Pepe (VR):
- Bure: Kazi 4 za majaribio (kutoka maandishi, picha).
- Standard: Dola 20 kwa mwezi (kama TZS 52,000) - Kazi 12 na uhariri wa hali ya juu.
- Pro: Dola 35 kwa mwezi (kama TZS 91,000) - Kazi 25, matumizi ya kibiashara, na uwezo wa kupanua 'ulimwengu'.
- Max: Dola 95 kwa mwezi (kama TZS 247,000) - Kazi 75 na uwezo wote.
Hii Inatusaidiaje Sisi?
Matumizi ya 'Marble' ni makubwa:
- Michezo ya Video (Gaming): Badala ya kutumia miezi mingi kubuni ramani (background) ya mchezo, 'developer' anaweza kutengeneza eneo zima ndani ya 'Marble' na kuliingiza kwenye injini za michezo kama Unity au Unreal.
- Filamu (VFX): Kwa watengenezaji filamu (hata za Bongo Movie), wanaweza kutengeneza mandhari ya kuigizia (digital sets) kwa haraka badala ya kutegemea 'green screen' pekee.
- Uhalisia Pepe (VR): Unaweza kutengeneza mazingira yako mwenyewe na kuyatembelea ukitumia vifaa kama Apple Vision Pro au Meta Quest 3.
- Roboti (Robotics): Hii ni hatua ya mbali zaidi. Wataalamu wanaweza kutumia mazingira haya ya 3D kufundisha roboti jinsi ya kuzunguka na kufanya kazi katika mazingira halisi kabla ya kuzitoa kiwandani.
Kama alivyosema Mkurugenzi Mtendaji Fei-Fei Li, "Kama mifumo ya lugha (kama ChatGPT) ilifundisha mashine kusoma na kuandika, 'Mifumo ya Ulimwengu' itaifundisha mashine kuona, kuelewa, na kujenga katika anga... Hii ni hatua muhimu kuelekea mashine zenye akili za kweli."