Kampuni changa ya 1X Technologies ya Norway, inayolenga kuwa kampuni ya kwanza kutoa roboti za mfumo wa kibinadamu (humanoid robots) kwa matumizi ya nyumbani, imeanza kupokea pre-order za roboti yake iitwayo ‘Neo’. Bei ya Neo imewekwa kuwa Dola 20,000 (Takribani Shilingi Milioni 50 za Kitanzania), na inatarajiwa kuanza kusafirishwa kwa wateja mwaka 2026.
1X Technologies ilitangaza kuanza kwa pre-order mnamo Oktoba 31. Roboti huyo pia atapatikana kwa mpango wa kukodisha kwa Dola 499 (Takribani Shilingi Milioni 1.25) kwa mwezi.
Uwezo na Mapungufu
Roboti ya Neo, yenye urefu wa sentimita 167, ilianza kuvutia umakini baada ya kampuni kutoa matoleo ya majaribio ya 'Neo Beta' na 'Neo Gamma'. Roboti huyo ana uwezo wa kufanya kazi za nyumbani kama vile: kufungua dishwasher na kuweka uma ndani, kufuta countertops kwa taulo, kukunja nguo, au kuchukua chupa za maji kwenye friji. Ina ngozi nene ya kitambaa (textile outer skin) ili kuzuia majeraha wakati wa kugusa binadamu.
*Wall Street Journal (WSJ)**, ambayo ilifanya majaribio ya Neo, ilieleza kuwa bado haijakamilika. Kwa mfano, inaweza kuteleza inapotaka kufunga mlango wa dishwasher au kuchukua dakika 2 kukunja shati. Hata hivyo, WSJ ilisema kwamba harakati hizi za kiubunifu zilifanya roboti ionekane kama "imechukuliwa kutoka kwenye sinema."
Bernt Bornich, Mkurugenzi Mtendaji wa 1X Technologies, alisema, "Tunajenga toleo halisi la roboti inayoishi na binadamu nyumbani," na kuongeza, "Ingawa bidhaa hii haitawafaa kila mtu, ni hatua ya kwanza kuelekea 'mkataba mpya wa kijamii' ambapo binadamu na roboti wataishi pamoja."
Video za Neo zimesambaa sana kwenye YouTube na mitandao ya kijamii, zikijenga matumaini makubwa. Marques Brownlee, mchambuzi maarufu wa teknolojia wa YouTube, alisema, "Bei halisi na muda wa uzinduzi unaokaribia, ikilinganishwa na roboti zingine, inachochea tasnia."
Baadhi ya watumiaji wana matumaini ya kutumia Neo kama roboti ya utunzaji wa wazee. Wanasema Neo inaweza kutoa msaada muhimu katika maeneo ya vijijini nchini Marekani ambako ni vigumu kupata wahudumu wa nyumbani. Mtumiaji mmoja alisema, "Niko tayari kulipa Dola 499 kwa mwezi kwa ajili ya wazazi wangu. Hatupaswi kudharau uwezo wa AI na roboti kuleta mapinduzi katika utunzaji wa wazee."
Utata wa Faragha na 'Teleoperation'
Neo si roboti inayojitegemea kikamilifu. Watumiaji watalazimika kukubali kwamba wafanyakazi wa kampuni wanaweza kusaidia roboti kwa mbali (remotely control) kupitia kamera za roboti. Hili linaibua masuala makubwa ya faragha.
Hata hivyo, wataalamu wanaamini kuwa roboti zinazodhibitiwa kwa mbali (teleoperated) ndiyo njia ya kweli kwa sasa, kwani full autonomous robots bado hazijafika. Kuna utabiri kwamba roboti zinazodhibitiwa kwa mbali zitatumika sana katika kazi za '3D' (Dirty, Dangerous, and Dull) zinazolipa ujira mdogo, kama vile usafishaji na usafirishaji.