Video za roboti za Akili Bandia (AI) kama 'Optimus' wa Tesla zikicheza dansi au roboti za Disney zikiongea na watu jukwaani zimezua hisia mseto—mshangao wa maendeleo ya kiteknolojia na hofu ya kupoteza ajira. Hata hivyo, ripoti mpya imefichua "siri ya wazi" ya sekta hii: roboti nyingi za kisasa unazoziona bado si "huru" kama inavyodhaniwa, bali zinaendeshwa kwa siri na waendeshaji binadamu kutoka nyuma ya pazia.
Jarida la teknolojia la The Information limeripoti kuwa ndoto ya roboti zinazojiendesha kikamilifu bado iko mbali, na maonyesho mengi ya kuvutia ni matokeo ya udhibiti wa binadamu kwa mbali.
Mfano wa 1: Roboti ya Disney na "Kikaragosi" Wake
Katika mkutano mkuu wa teknolojia wa Nvidia mwezi Machi, Mkurugenzi Mtendaji Jensen Huang alionyesha roboti ya 'BDX Droid' kutoka filamu za Star Wars, akionyesha jinsi inavyoweza kuingiliana na watu. Alisema imefunzwa kwa kutumia majukwaa ya AI ya Nvidia. Hata hivyo, ukweli ni kwamba nyuma ya jukwaa, kulikuwa na mfanyakazi wa Disney, kama "kikaragosi," anayeiongoza roboti hiyo muda wote. Msemaji wa Disney alithibitisha, "Ingawa ilijifunza kutembea kwa kutumia mifumo ya Nvidia, wakati wote wa onyesho, binadamu ndiye aliyekuwa akidhibiti muda na mahali pa kusogea."
Mfano wa 2: Roboti 'Optimus' wa Tesla
Hali kama hiyo ipo pia kwa roboti maarufu wa Tesla, Optimus. Katika tukio moja, Optimus alionyeshwa akicheza dansi na kugawa vinywaji. Lakini wageni walipouliza kama anajiendesha mwenyewe, waendeshaji wake wa mbali walikiri, "Hajiendeshi kikamilifu. Kwa sasa anapata msaada kutoka kwa binadamu." Tesla wenyewe hawaifichi kabisa hali hii, kwani katika video zao rasmi, wameonyesha vifaa vya Uhalisia Pepe (VR) vinavyovaliwa na watu kwa ajili ya kumwongoza Optimus.
Hata Roboti za Kuleta Vyakula Zina "Msaada"
Hali hii haipo tu kwenye maonyesho. Hata roboti zinazotumika kuleta vyakula (delivery robots) nchini Marekani, zinazoendeshwa na kampuni kama Avride, hutegemea binadamu. Zinaweza kutembea zenyewe, lakini zikikwama kwenye kizuizi, hutuma ishara ya "kuomba msaada" kwa mfanyakazi aliye ofisini. Mfanyakazi huyo kisha huichukua roboti kwa kutumia kamera na rimoti na kuivusha kizuizi hicho.
Aina Mpya ya Ajira za "Nje"
Lengo kuu la makampuni haya ni kupunguza gharama za wafanyakazi. Ili kufanikisha hili, wameanza kuajiri waendeshaji wa roboti hizi kutoka nchi zenye mishahara midogo. Kwa mfano, kampuni ya Ultra Robotics inaajiri waendeshaji kutoka Mexico, na Coco Robotics huajiri watu wenye ujuzi wa kutumia "joystick" kutoka maeneo mbalimbali duniani.
Hii inaonyesha kuwa hata kama roboti hazitakuwa na akili kamili, bado zinaweza kuchukua nafasi za wafanyakazi wa ndani wenye gharama kubwa, na kazi zao zikafanywa na watu kutoka nchi nyingine wanaolipwa mishahara midogo wakiwaendesha kwa mbali.
Makampuni ya roboti yanasisitiza kuwa waendeshaji hawa binadamu wanazitumia "kuzifundisha" AI ili ziweze kujiendesha kikamilifu siku za usoni. Hata hivyo, wachambuzi wanasema safari ya kufikia 100% ya uhuru bado ni ndefu sana, na mustakabali wa karibu unaonekana kuwa ni mfumo ambapo mfanyakazi mmoja wa mbali atasimamia kundi zima la roboti.