Kampuni kubwa ya teknolojia duniani, Google, imepata nafuu kubwa baada ya Mahakama ya Shirikisho nchini Marekani kukataa maombi magumu yaliyotolewa na serikali ya nchi hiyo, ambayo yalitishia kuivunja kampuni hiyo vipande vipande. Uamuzi huu umekuja kufuatia hukumu ya awali iliyoipata Google na hatia ya kutumia vibaya nguvu zake na kuendesha ukiritimba kinyume cha sheria katika soko la utafutaji mtandaoni.
Katika uamuzi wake uliokuwa unasubiriwa kwa hamu, Jaji Amit Mehta wa Washington D.C. alikataa kulazimisha Google kuuza kivinjari chake maarufu cha Chrome, ambacho kilikuwa miongoni mwa adhabu kali zilizopendekezwa na Wizara ya Sheria ya Marekani. Aidha, jaji huyo alikataa amri ya kuitaka Google iuze mfumo endeshi wa simu za Android au isitishe malipo ya mabilioni ya dola inayoyatoa kwa kampuni za simu kama Samsung na Apple.
Malipo hayo, yanayokadiriwa kufikia makumi ya mabilioni ya dola za Marekani (zaidi ya Shilingi trilioni 50 za Tanzania) kila mwaka, hutolewa na Google ili kuhakikisha kuwa mtambo wake wa utafutaji (Google Search) unakuwa wa kwanza na chaguo la moja kwa moja kwenye simu na vivinjari vingi vinavyotengenezwa na kampuni hizo.
Hata hivyo, Google haikuachwa bila masharti. Jaji Mehta aliamuru kampuni hiyo ianze kugawana baadhi ya data zake muhimu na washindani wake ili kuchochea ushindani wa haki katika soko. Vilevile, ameizuia Google kuingia mikataba ya kipekee inayowazuia watengenezaji wa simu kuweka programu za washindani (kama mitambo mingine ya utafutaji) kwenye vifaa vipya vinavyotoka kiwandani.
Mara tu baada ya uamuzi huu kutangazwa, thamani ya hisa za kampuni mama ya Google, Alphabet, ilipanda kwa kasi kwa takriban asilimia 8. Hii ni ishara kuwa wawekezaji na masoko ya fedha wameutafsiri uamuzi huu kama ushindi mkubwa kwa Google, kwani iliogopwa kuwa ingepata adhabu kali zaidi.
Kesi hii inatajwa kuwa pambano kubwa zaidi la kisheria dhidi ya kampuni kubwa ya teknolojia tangu serikali ya Marekani ilipoishitaki Microsoft mwishoni mwa miaka ya 1990 kwa ukiritimba kwenye soko la vivinjari kupitia mfumo wake wa Windows. Hali ilikuwa tete kiasi kwamba kampuni ya OpenAI, watengenezaji wa ChatGPT, walikuwa wameonesha nia ya kukinunua kivinjari cha Chrome endapo mahakama ingeamuru kiuzwe.
Licha ya nafuu hii, vita vya kisheria bado havijaisha. Google imeshatangaza nia yake ya kukata rufaa kupinga hukumu ya awali iliyoiona kuwa na hatia ya ukiritimba. Vilevile, inawezekana Wizara ya Sheria nayo ikakate rufaa kupinga uamuzi huu wa adhabu, ikiona ni mpole mno. Wachambuzi wanatabiri kuwa mchakato mzima wa kisheria unaweza kuchukua miaka kadhaa kabla ya uamuzi wa mwisho kufikiwa.