Taifa la Ghana limeingia katika simanzi kubwa kufuatia vifo vya watu sita vilivyotokana na mkanyagano mbaya uliotokea katika mji mkuu wa nchi hiyo, Accra. Wizara ya Ulinzi ya Ghana imethibitisha kutokea kwa janga hilo jana, tarehe 12 Novemba, wakati wa zoezi la usaili kwa ajili ya kuajiri wanajeshi wapya.
Tukio hili la kusikitisha linaelezwa kuchangiwa na hali mbaya ya ukosefu wa ajira nchini humo, iliyosababisha maelfu ya vijana kujitokeza kwa wingi kupita matarajio.
Wizara ya Ulinzi ilitoa taarifa ikieleza kuwa mkanyagano huo ulisababishwa na "idadi ya waombaji ajira kufurika kwa kiasi kikubwa kupita ilivyotarajiwa, hali iliyopelekea sheria za usalama kukiukwa." Ripoti zinaonyesha kuwa waombaji wengi walifika katika uwanja uliotumika kwa usaili huo mapema sana kabla ya muda rasmi uliopangwa. Msongamano huo mkubwa, uliochangiwa na hamu ya kila mmoja kutaka kupata nafasi, ndiyo uliosababisha watu kusukumana, kuanguka, na hatimaye kukanyagana hadi kusababisha vifo.
Hali hii ya kusikitisha nchini Ghana si ngeni sana katika mataifa mengi ya Afrika, ikiwemo Tanzania, ambapo fursa za ajira katika vyombo vya usalama vya serikali huonekana kama mkombozi pekee kwa mamilioni ya vijana wasio na ajira. Nchini Ghana, imekuwa kawaida kwa maelfu ya vijana wenye shauku ya kupata kazi kujitokeza kwa wingi kwenye matukio kama haya, wakisukumwa na ugumu wa maisha na uhaba wa fursa katika sekta binafsi.
Mkasa huu unaangazia kwa kina janga kubwa zaidi la kiuchumi linaloikabili nchi hiyo ya Afrika Magharibi. Uchumi wa Ghana, ambao hapo awali ulionekana kuwa miongoni mwa inayokua kwa kasi barani Afrika, umepata pigo kubwa, hasa kufuatia athari za janga la COVID-19.
Hali imekuwa mbaya kiasi kwamba mfumuko wa bei (inflation) nchini humo umeripotiwa kuvuka asilimia 50 (50%). Hiki ni kiwango cha juu zaidi kuwahi kushuhudiwa nchini humo katika kipindi cha miaka 21 iliyopita. Wakati gharama za maisha zikipaa, fursa za ajira zimezidi kuyoyoma. Takwimu rasmi za serikali ya Ghana zinaonyesha kuwa kiwango cha ukosefu wa ajira miongoni mwa vijana pekee kimekaribia asilimia 39 (39%).
Ni katika mazingira haya ya kukata tamaa ndipo maelfu ya vijana hujikuta wakijitosa kwenye hatari, wakitumia njia yoyote inayopatikana ili kujaribu bahati yao ya kupata ajira yenye uhakika kama ile ya jeshi. Vifo hivi vimetafsiriwa na wengi si tu kama ajali, bali kama kielelezo cha hali halisi ya kiuchumi na kijamii inayowakabili vijana wengi nchini humo, ambao wanaona mustakabali wao ukiwa gizani.