Wanasayansi wamepiga hatua kubwa katika tiba ya ugonjwa wa Parkinson's, kwa kubuni kifaa cha kisasa cha kichocheo cha ubongo (DBS) ambacho ni cha "akili." Kifaa hiki kipya, kinachojulikana kama 'adaptive DBS' (aDBS), kina uwezo wa kusoma mawimbi ya ubongo ya mgonjwa kwa wakati halisi na kujirekebisha chenyewe ili kutoa tiba sahihi kulingana na mahitaji ya mwili, na hivyo kuongeza ufanisi na kupunguza madhara.
Tiba ya jadi ya DBS inahusisha kuweka elektrodi kwenye ubongo zinazotoa msukumo wa umeme wa kiwango kilekile kwa saa 24. Ingawa inasaidia kupunguza dalili kama kutetemeka, inaweza kuleta madhara mengine, ikiwemo kuongeza athari za dawa, kusababisha matatizo ya kuzungumza, na kuongeza hatari ya kuanguka.
Kifaa hiki kipya cha aDBS ni cha kimapinduzi kwa sababu hakitoi msukumo mmoja tu. Badala yake, kinasikiliza shughuli za ubongo za mgonjwa—hasa mawimbi yanayoitwa 'beta waves'—na kurekebisha kiwango cha msukumo. Wakati dawa za mgonjwa zinafanya kazi vizuri na dalili zimepungua, kifaa nacho hupunguza msukumo. Dawa zinapoisha nguvu mwilini na dalili kuanza kurejea, kifaa huongeza msukumo kiotomatiki.
Utafiti wa kimatibabu ulioongozwa na Profesa Helen Bronte-Stewart wa Chuo Kikuu cha Stanford nchini Marekani, na kuchapishwa kwenye jarida maarufu la kisayansi la Nature, umethibitisha kuwa teknolojia hii ni salama na yenye ufanisi mkubwa. Tayari imepata idhini kutoka Mamlaka ya Chakula na Dawa ya Marekani (FDA) na mamlaka za Ulaya.
Katika utafiti huo uliohusisha wagonjwa 68, matokeo yalikuwa ya kutia moyo. Mgonjwa mmoja alisema, "Hata kifaa cha zamani kiliondoa kutetemeka, lakini kwa hiki kipya (aDBS) nahitaji dawa kidogo zaidi na hata hisia zangu zimekuwa nzuri." Aliongeza, "Siwezi kufikiria hata kwa sekunde 30 kurudi kwenye mfumo wa zamani." Kati ya wagonjwa 45 waliopewa fursa ya kuchagua, 44 walichagua kuendelea kutumia mfumo huu mpya.
Watafiti wanaamini teknolojia hii inaweza kutumika kutibu magonjwa mengine ya neva kama vile Tourette's syndrome na mtetemeko wa mwili (essential tremor). Hata hivyo, kuna changamoto kubwa. Gharama ya utafiti kwa mgonjwa mmoja inaweza kuzidi dola milioni 1 za Marekani (takriban Shilingi bilioni 2.6 za Kitanzania), na hivi karibuni bajeti ya mpango mmoja mkuu uliokuwa ukifadhili tafiti hizi nchini Marekani imepunguzwa kwa 40%.
Hii inaleta wasiwasi ikizingatiwa kuwa idadi ya wagonjwa wa Parkinson's duniani inatarajiwa kuongezeka maradufu na kufikia milioni 25 ifikapo mwaka 2050. Profesa Bronte-Stewart anasisitiza, "Huu ni wakati muhimu wa kubadilisha tiba. Teknolojia hizi za kibinafsi zinapaswa kuwafikia wagonjwa wengi zaidi."