Tanzania imejitokeza kama kitovu kinachoongoza kwa teknolojia ya kifedha (fintech) katika ukanda wa Afrika Mashariki, ikishuhudia ongezeko kubwa la matumizi na uvumbuzi katika sekta hii. Huduma mbalimbali za kifedha za kidijitali zimechipuka kwa kasi, zikiwemo pesa kwa njia ya simu, malipo ya kidijitali, mikopo rahisi, miundombinu ya kisasa ya malipo, na mifumo yenye uwezo wa kuunganishwa. Hali hii imeifanya Tanzania kuwa kiongozi na mfano wa kuigwa katika mageuzi ya kifedha barani Afrika.
Kwa sasa, nchi inajivunia kuwa na taasisi 12 zilizosajiliwa rasmi zinazotoa huduma za malipo, sambamba na watoa huduma sita mahiri wa pesa kwa njia ya simu. Takwimu hizi zinaashiria mazingira wezeshi na fursa lukuki kwa ukuaji endelevu wa huduma za kifedha za kidijitali nchini.
Akizungumza katika Tamasha la Fintech Afrika Mashariki lililofanyika jijini Dar es Salaam kuanzia Juni 13, 2025, Mkurugenzi Mtendaji wa Eastern Star Consulting Group, Bw. Deogratius Kilawe, alisisitiza umuhimu wa maendeleo haya. Tamasha hilo, ambalo linatambulika kama mkusanyiko mkubwa zaidi wa viongozi wa fintech kutoka nchi zaidi ya 70 duniani, lililenga kuimarisha ushirikiano, kubadilishana uzoefu, na kuchunguza fursa mpya ndani ya jamii ya fintech. Bw. Kilawe alibainisha kuwa lengo kuu la mkutano huo lilikuwa kuunga mkono kampuni za teknolojia na kuchochea ukuaji wa uchumi kupitia uvumbuzi wa kiteknolojia, hususan kwa kusukuma huduma za fintech kufikia maeneo ya vijijini yaliyosahaulika.
Maendeleo katika sekta ya pesa kwa njia ya simu yanatoa ushahidi tosha wa mapinduzi haya. Bw. Kilawe alitoa takwimu kutoka GSMA (2024) zinazoonyesha ongezeko la kushangaza la akaunti za pesa kwa njia ya simu zilizosajiliwa nchini Tanzania. Kati ya mwaka 2019 na 2023, idadi ya akaunti hizi iliongezeka maradufu, kutoka milioni 26 hadi kufikia milioni 53. Ongezeko hili limetafsiriwa katika kuongezeka kwa upatikanaji wa huduma za kifedha kwa njia ya simu kutoka asilimia 46 hadi asilimia 83 ya idadi ya watu. Hii inaashiria mchango mkubwa wa fintech katika kuwajumuisha Watanzania wengi zaidi katika mfumo rasmi wa kifedha, hasa wale waliokuwa wakikosa huduma hizi.
Aidha, athari chanya za fintech kwenye uchumi wa Tanzania haziwezi kupuuzwa. Bw. Kilawe alifafanua kuwa kufikia mwisho wa mwaka 2023, Pato la Taifa (GDP) la Tanzania liliongezeka kwa takriban Dola za Kimarekani bilioni 15 (sawa na takriban Shilingi trilioni 38.8 za Tanzania) zaidi ya ingekuwa bila uwepo wa huduma za pesa kwa njia ya simu. Ongezeko hili la asilimia 15 ikilinganishwa na mwaka uliopita linaonyesha wazi jinsi teknolojia ya kifedha inavyochochea ukuaji wa kiuchumi na kuleta mabadiliko chanya katika maisha ya Watanzania. Huku serikali ikiendelea kuweka mazingira wezeshi na wadau wa sekta binafsi wakiendelea kubuni, mustakabali wa fintech nchini Tanzania unaonekana kung'ara.