Taifa la Japan, ambalo kwa miaka mingi limejijengea sifa ya kuwa na utamaduni uliojikita katika matumizi ya pesa taslimu (noti na sarafu) pamoja na kadi za benki, sasa linaingia katika ukurasa mpya wa historia ya kifedha. Rasmi, nchi hiyo imeshuhudia uzinduzi wa kile kinachotajwa kuwa sarafu ya kwanza duniani ya kidijitali iliyounganishwa na thamani ya Yen (stablecoin), ikitambulika kwa jina la 'JPYC'. Hii ni hatua kubwa inayoashiria jinsi mali za kidijitali zinavyopata nafasi na kukubalika ndani ya mfumo mkuu wa fedha wa nchi hiyo yenye nguvu za kiuchumi.
Sarafu hii ya 'JPYC' ni nini hasa? Kimsingi, ni aina ya sarafu ya kidijitali (cryptocurrency) ambayo thamani yake imetengenezwa kuwa tulivu. Tofauti na sarafu nyingine za kidijitali kama Bitcoin ambazo bei zake hupanda na kushuka kwa kasi, 'stablecoin' kama JPYC imefungamanishwa moja kwa moja na sarafu halisi ya kitaifa. Kwa muktadha huu, JPYC moja itakuwa na thamani sawa na Yen moja ya Kijapani.
Mradi huu unaendeshwa na kampuni changa (startup) ya Kijapani inayojulikana pia kwa jina la JPYC. Wamehakikisha kuwa sarafu hii ina uhakika kamili kwa kuiwekea dhamana (backing) ya amana za fedha zilizopo benki na Hati Fungani za Serikali ya Japan (JGBs). Hii inamaanisha kuwa kila JPYC iliyopo kwenye mzunguko ina uwakilishi halisi wa Yen iliyohifadhiwa.
Katika mkakati wake wa awali wa kuvutia watumiaji, kampuni hiyo imetangaza kuwa haitatoza ada zozote za miamala. Badala yake, mpango wao wa kibiashara ni kujipatia faida kutokana na riba watakayokuwa wakipata kutoka kwenye Hati Fungani za Serikali ambazo wanazishikilia kama sehemu ya akiba ya kudhamini sarafu hiyo.
Hatua hii ya Japan haitokei katika ombwe. Kumekuwa na msukumo wa kimataifa wa kukumbatia sarafu za kidijitali, hasa baada ya Rais wa zamani wa Marekani, Donald Trump, kuonyesha kuunga mkono mifumo ya kifedha inayotumia teknolojia ya 'blockchain'. Mataifa mengine makubwa pia yapo mbioni; China inaripotiwa kufikiria kuanzisha 'stablecoin' yake itakayofungamanishwa na sarafu ya Yuan, na Korea Kusini pia imetangaza kuruhusu makampuni kubuni sarafu za kidijitali zenye dhamana ya sarafu yao ya Won.
Kwa upande wa Japan, dalili za mabadiliko zilikuwa wazi. Takwimu za serikali zinaonyesha kuwa ingawa bado watu wengi wanapenda kushika pesa mkononi, matumizi ya mifumo ya malipo isiyotumia pesa taslimu (cashless payments) yamepanda kwa kasi kutoka asilimia 13.2 mwaka 2010 hadi kufikia asilimia 42.8 mwaka 2024. Zaidi ya hapo, taarifa za hivi karibuni kutoka gazeti la Nikkei zinaeleza kuwa hata benki tatu kubwa zaidi nchini humo zinapanga kuungana na kutoa sarafu yao ya pamoja ya 'stablecoin'. Hii inaweza kuharakisha zaidi kuachwa kwa utamaduni wa pesa taslimu.
Hata hivyo, si wote wanaishangilia hatua hii bila wasiwasi. Baadhi ya wachambuzi wanaonya kuwa 'stablecoins' zinaweza kuwa njia ya kuhamisha fedha nje ya mfumo rasmi wa kibenki unaodhibitiwa. Hali hii inaweza kudhoofisha utendaji kazi wa benki za kibiashara katika kufanikisha malipo ya kimataifa.
Wasiwasi huu umeungwa mkono na Naibu Gavana wa Benki Kuu ya Japan (Bank of Japan), Bw. Ryozo Himino. Katika hotuba yake ya hivi karibuni, alisisitiza kuwa "stablecoins zinaweza kuibuka kama chombo muhimu cha kuchukua baadhi ya majukumu ya amana za benki katika mfumo wa malipo wa kimataifa." Alihitimisha kwa kutoa wito kwamba mamlaka za udhibiti duniani kote zinalazimika kubadilika na kuendana na uhalisia huu mpya wa kifedha.