Dunia ya teknolojia imetikisika tena. Kama vile ambavyo Soko la Kariakoo jijini Dar es Salaam linavyokusanya kila aina ya bidhaa chini ya paa moja, kampuni ya OpenAI imeamua kuigeuza ChatGPT kuwa soko kuu la kidijitali. Hatua hii inatajwa kuwa tishio la moja kwa moja kwa utawala wa muda mrefu wa App Store ya Apple na Play Store ya Google.
Tarehe 17 mwezi huu, kampuni hiyo imetangaza rasmi kufungua milango kwa wabunifu wa programu (developers) kuwasilisha 'Apps' zao ili zitumike moja kwa moja ndani ya mfumo wa ChatGPT. Hii ni habari njema kwa vijana wetu wa 'Silicon Dar' pale Kijitonyama na wabunifu wengine nchini Tanzania ambao wamekuwa wakitafuta majukwaa mapya ya kuuza ubunifu wao.
Mfumo Mpya: "Apps in ChatGPT"
Tangazo hili ni utekelezaji wa ahadi iliyotolewa mwezi Oktoba kwenye mkutano wa 'DevDay 2025'. Mfumo huu mpya, unaoitwa 'apps in ChatGPT', unamwezesha mtumiaji kuita programu nyingine akiwa ndani ya ChatGPT kwa kutumia alama ya "@". Ni kama vile unavyommuni (tag) rafiki yako Instagram, lakini hapa unaita programu kufanya kazi.
Kwa mfano, unaweza kuwa unapanga safari ya kwenda Zanzibar, ukaandika "@Booking.com nitafutie hoteli Nungwi," na papo hapo ChatGPT, ikishirikiana na Booking.com, inakupa majibu bila wewe kutoka nje ya mtandao huo. Lengo la OpenAI ni kutumia mtaji wake wa watumiaji zaidi ya milioni 800 kuifanya ChatGPT kuwa kitovu cha shughuli zote za kidijitali.
Tofauti na 'GPT Store' ya Zamani
Wengi mtakumbuka mwanzoni mwa mwaka 2024, OpenAI ilizindua 'GPT Store'. Hata hivyo, jaribio hilo lilikuwa kama "ngoma ya watoto haikeshi." Ilikuwa ni mkusanyiko wa chatbots za maandishi tu na haikuwa na mvuto mkubwa wala mfumo wa kulipa wabunifu.
Safari hii mambo ni "moto wa kuotea mbali." Mfumo mpya unaruhusu programu kamili kuingiliana na mtumiaji. Tayari kampuni vigogo kama Spotify, Gmail, Google Drive, Microsoft Teams, Adobe Photoshop, na Expedia zimeshaingia mkataba. Hii ina maana unaweza kuhariri picha, kutuma barua pepe, au kusikiliza muziki wa Bongo Flava ukiwa ndani ya ChatGPT.
Fursa kwa Wabunifu wa Kitanzania
OpenAI imetangaza kuwa itafanya semina maalum ya mtandaoni (Webinar) itakayoitwa "Build Hour" tarehe 21 Januari. Hapa ndipo wabunifu wetu wanatakiwa kutegea sikio. Wahandisi wa OpenAI watafundisha jinsi ya kutengeneza programu hizi. Apps zitakazokidhi vigezo vya usalama na sera za faragha zitaanza kuonekana kwa watumiaji mapema mwaka 2026.
Hii ni fursa ya kipekee kwa wabunifu wa Kitanzania kuingiza huduma zetu za ndani—kama vile mifumo ya malipo ya simu, ratiba za mabasi ya mikoani, au utalii—ndani ya jukwaa hili la kimataifa. OpenAI wameahidi kutangaza mfumo wa kugawana mapato hivi karibuni, jambo linaloweza kuwa "lambo" la pesa kwa wabunifu.
Maono ya Sam Altman: ChatGPT kama 'Operating System'
Mkurugenzi Mtendaji wa OpenAI, Sam Altman, ana maono makubwa. Anataka ChatGPT iwe "Moyo wa Usajili wa AI" (Core AI Subscription). Lengo lake ni kuifanya ChatGPT iwe kama Mfumo Endeshi (Operating System - OS). Anataka siku moja usihitaji kuwa na apps nyingi kwenye simu yako, bali uwe na ChatGPT pekee inayoweza kufanya kila kitu—kuanzia kutafuta taarifa, kufanya manunuzi, hadi kudhibiti vifaa vyako.
Kama wahenga wasemavyo, "Mwanzo wa ngoma ni lele." Hii ndiyo lele ya mapinduzi makubwa ya kidijitali. Je, Google na Apple watakubali keki yao iliwe kirahisi? Muda utatuambia, lakini kwa sasa, mpira upo kwa wabunifu kuchangamkia fursa hii.