Katika ulimwengu wa sasa ambapo vita havipiganwi tena kwa mapanga na mishale bali kwa teknolojia ya hali ya juu, Italia imeamua "kufunga vioo" na kuonyesha ubabe wake. Nchi hiyo imetangaza kuingia rasmi kwenye ligi ya mataifa yenye mifumo ya ulinzi wa anga inayoongozwa na Akili Mnemba (AI), kwa kuzindua mfumo mpya uitwao ‘Michelangelo Dome’.
Hii ni habari kubwa katika duru za kiusalama duniani, kwani mfumo huu unatajwa kuwa na uwezo unaokaribiana na ule wa 'Iron Dome' wa Israeli au ule unaopendekezwa na Marekani wa 'Golden Dome'. Lengo ni moja tu: Kuhakikisha hata nzi hapiti kwenye anga la Italia bila idhini.
Michelangelo Dome: Mlinzi Asiyelala
Kampuni ya serikali ya Italia inayojihusisha na masuala ya ulinzi na anga, Leonardo, ndiyo iliyoanika mpango huu mzito tarehe 27 mwezi huu. Mfumo huu wa 'Michelangelo Dome' umetajwa kuwa "Mwavuli wa Kidijitali" unaolenga kutoa ulinzi shirikishi dhidi ya hatari zote za kisasa, kuanzia makombora yenye kasi ya ajabu (hypersonic missiles), ndege zisizo na rubani (drones), mashambulizi ya baharini, na hata vita vya kimtandao (cyber-attacks).
Tofauti na mifumo ya zamani inayotegemea rada za kawaida, Michelangelo Dome inatumia 'ubongo' wa Akili Mnemba kuchakata taarifa. Ina uwezo wa kuunganisha data kutoka ardhini, baharini, angani, na hata anga za mbali (space) katika mtandao mmoja. Hii inaupa mfumo uwezo wa kutabiri shambulizi kabla halijatokea na kuamua njia bora ya kulizuia kwa kasi ya umeme.
Biashara ya Trilioni 600
Huu si mradi wa pesa ya mboga. Kampuni ya Leonardo imekadiria kuwa soko la mfumo huu lina thamani ya Euro bilioni 203 ndani ya miaka kumi ijayo. Ukibadilisha fedha hizi kwenda kwenye madafu yetu, tunazungumzia takriban Shilingi Trilioni 580 za Kitanzania. Hii ni bajeti ambayo inaweza kuendesha miradi mikubwa ya maendeleo barani Afrika kwa miongo kadhaa.
Mkurugenzi Mtendaji wa Leonardo, Roberto Cingolani, amesisitiza kuwa dunia imebadilika. "Vitisho vinazidi kuwa vingi na tata. Gharama za kujilinda zimekuwa kubwa kuliko gharama za kushambulia. Hivyo, lazima tuwe na ubunifu na ushirikiano wa kimataifa," alisema Cingolani.
Ushirikiano na NATO: Umoja ni Nguvu
Sifa kubwa ya 'Michelangelo Dome' ni kwamba haijafungwa kwenye kifaa kimoja kama kifaru au ndege. Ni mfumo wa 'software' unaoweza kuunganishwa na vifaa vya nchi wanachama wa NATO. Hii ina maana kuwa nchi za Ulaya zinaweza kuunganisha vifaa vyao vilivyotawanyika (kama rada za Ujerumani, makombora ya Ufaransa, na ndege za Uingereza) kuwa kitu kimoja chenye nguvu.
Hii ni hatua muhimu sana, hasa wakati huu ambapo tishio la vita kutoka Urusi linazidi kuitikisa Ulaya. Mradi huu unalenga kukamilika na kuanza kufanya kazi kikamilifu mwishoni mwa miaka ya 2030.
Ulaya Yapanua 'Ngao' Yake
Hatua hii ya Italia inakuja wakati ambapo Ujerumani nayo inaongoza mpango wa ‘European Sky Shield’ (Ngao ya Anga ya Ulaya). Mpango huo unalenga kununua vifaa vya ulinzi wa anga kwa pamoja ili kuzuia makombora ya Urusi, huku nchi zaidi ya 20 zikiwemo Uingereza, Uswidi, na Finland zikiwa zimejiunga.
Italia, kupitia Michelangelo Dome, inataka kuhakikisha kuwa haibaki nyuma katika mapinduzi haya ya kijeshi, ikilenga kulinda miundombinu yake muhimu na miji yake dhidi ya maadui wanaoonekana na wasioonekana.
Kwa Watanzania wapenda amani na teknolojia, hii ni kengele ya kuamsha kuwa teknolojia ya AI sasa imehamia kwenye usalama wa taifa, na mataifa makubwa yanajipanga upya kukabiliana na vita vya karne ya 21.