Serikali ya China imeongeza kasi ya mkakati wake wa kujitegemea katika teknolojia ya Akili Bandia (AI) kwa kutoa agizo rasmi linalopiga marufuku matumizi ya chipu za AI za Marekani katika vituo vyote vya data vya AI vinavyopokea msaada wa kifedha kutoka Serikalini. Hatua hii ni mwitikio wa moja kwa moja dhidi ya vikwazo vikali vya Marekani dhidi ya uuzaji wa chipu hizo kwa China.
Kulingana na ripoti za Shirika la Habari la Reuters lililozungumza na vyanzo mbalimbali mnamo Novemba 5, maelekezo mapya yamewekwa yanayoagiza kwamba miradi yote mipya ya vituo vya data vya AI vinavyofadhiliwa na Serikali ni lazima vitumie chipu za AI zinazotengenezwa nchini (China).
Ripoti inaeleza kuwa katika wiki za hivi karibuni, mamlaka za udhibiti zimeagiza miradi ya vituo vya data ambayo bado haijafikia asilimia 30 ya ujenzi iondoe chipu zote za Marekani ambazo tayari zimewekwa, au kufuta kabisa mipango ya ununuzi. Miradi iliyojengwa kwa kiasi kikubwa itapitiwa kibinafsi ili kuamua uwezekano wa kupewa msamaha.
Hatua hii inatazamwa kama mojawapo ya hatua kali zaidi zilizochukuliwa na China kuelekea kuondoa teknolojia za kigeni kabisa kutoka kwenye miundombinu yake muhimu. Lengo la msingi ni kuhakikisha uhuru kamili katika utengenezaji na matumizi ya chipu za AI.
Ingawa wigo kamili wa agizo hili bado haujafahamika wazi, inatarajiwa kuathiri soko zima kwani vituo vingi vya data nchini China hupokea kiasi fulani cha ruzuku au msaada kutoka Serikalini.
Athari kwa Kampuni za Marekani na Faida kwa China
Uamuzi huu unatarajiwa kuwa pigo la moja kwa moja kwa makampuni ya Marekani kama Nvidia, AMD, na Intel. Nvidia inahisi uchungu zaidi: Ilikuwa ikishikilia asilimia 95 ya soko la chipu za AI nchini China mnamo 2022, lakini sasa imeshuka hadi asilimia 0 kutokana na udhibiti wa Marekani. Agizo hili jipya linaweka kikomo katika mipango yoyote ya Nvidia ya kurejesha soko lake nchini humo.
Kinyume chake, kampuni za chipu za AI za China, kama vile Huawei, Cambricon, MetaX, Moore Threads, na Inno-flame, zitanufaika moja kwa moja.
Marufuku hii inajumuisha sio tu chipu ambazo Nvidia inaweza kuziuza kisheria nchini China, kama vile 'H20', bali pia chipu za utendaji wa juu kama vile 'B200' na 'H200', ambazo zimepigwa marufuku rasmi na Marekani. Hata ingawa B200 na H200 bado zinafika China kinyemela, agizo hili litafanya matumizi yake kuwa magumu zaidi katika miundombinu muhimu.
Tangu 2021, Serikali ya China imewekeza zaidi ya Dola za Marekani Bilioni 100 (sawa na takriban TZS 270 Trilioni) katika miradi ya vituo vya data vya AI. Baadhi ya miradi hiyo inaripotiwa kusitishwa kabla hata ya kuanza kutokana na agizo hili. Kwa mfano, chanzo kimoja kilibainisha kwamba kituo kimoja cha data katika mkoa wa kaskazini-magharibi kimesimamishwa kwa sababu ya mipango ya kutumia chipu za Nvidia.
Hatua hii inafuatia historia ya maonyo na marufuku kama ile ya 2023, ambapo China ilipiga marufuku bidhaa za kampuni ya Marekani ya Micron katika miundombinu muhimu, jambo ambalo lilipelekea Micron kujiondoa katika soko la seva la China mwaka huu.