Kauli mbiu mpya inayozidi kusikika barani Ulaya ni "Make Europe Great Again (MEGA)"—ikiwa ni mwitikio wa kisiasa unaopata nguvu kufuatia kurejea kwa Donald Trump katika uongozi wa Marekani. Wimbi la siasa za mrengo mkali wa kulia linaendelea kuenea kote barani Ulaya, likichochewa na hali ngumu ya uchumi, ongezeko la wahamiaji, na kupungua kwa imani kwa vyama vya kisiasa vya asili.
Kwa sasa, vyama vya siasa vya mrengo mkali wa kulia vimefanikiwa kushika madaraka katika nchi kama Italia, Uholanzi, Finland, Slovakia, Hungaria, na Kroatia. Nchini Ufaransa, Uingereza, na Uswidi, ushawishi wa siasa hizo unaongezeka kwa kasi. Nchini Austria, chama cha mrengo mkali wa kulia cha Freedom Party kilishinda uchaguzi mkuu wa Septemba 2023 kwa sera zake kali za kupinga wahamiaji, na sasa kinaongoza mazungumzo ya kuunda serikali ya mseto.
Kwa Nini Wapiga Kura wa Ulaya Wanakimbilia Vyama vya Mrengo Mkali wa Kulia?
Mabadiliko haya makubwa katika siasa za Ulaya yanahusiana moja kwa moja na hasira ya wapiga kura dhidi ya vyama vya siasa vya jadi, ambavyo vinaonekana kushindwa kushughulikia matatizo ya kiuchumi na changamoto za wahamiaji.
Kwa zaidi ya muongo mmoja, Ulaya imekuwa ikikabiliana na ongezeko kubwa la wakimbizi, jambo lililosababisha mgawanyiko mkubwa katika jamii. Ongezeko la ukosefu wa ajira, mfumuko wa bei, na tofauti za kitabaka vimechangia kwa kiasi kikubwa kuimarika kwa vyama vya siasa vinavyotetea sera kali za uzalendo na upinzani dhidi ya wahamiaji.
Pamoja na hayo, vyama vya mrengo wa kulia vimefanikiwa kujenga taswira mpya kwa kujihusisha zaidi na vijana, kupitia mbinu za kisasa za kampeni na viongozi wapya wanaoweza kuwavutia wapiga kura wapya.
Ushindi Katika Bunge la Ulaya na Kuimarika kwa Ushawishi wa Mrengo wa Kulia
Katika uchaguzi wa Bunge la Ulaya wa Juni 2023, vyama vya mrengo wa kulia vilipata nguvu zaidi. Chama cha Patriots for Europe (PfE), kinachoongozwa na Waziri Mkuu wa Hungaria Viktor Orbán, kilipata viti 84 kati ya 720, huku chama cha European Conservatives and Reformists (ECR), kinachoongozwa na Waziri Mkuu wa Italia Giorgia Meloni, kikishinda viti 78. Matokeo haya yaliimarisha nafasi ya vyama vya mrengo wa kulia katika maamuzi ya sera za Ulaya.
Vyama hivi vinaonekana kutumia fursa ya uwepo wa Trump madarakani ili kuimarisha ushawishi wao. Mnamo Februari 7-8, viongozi wa PfE walikutana jijini Madrid, Uhispania, ambapo waliidhinisha kauli mbiu ya "Make Europe Great Again (MEGA)", wakitumia falsafa inayofanana na ile ya "Make America Great Again (MAGA)" ya Trump.
Chama cha AfD Chatikisa Siasa za Ujerumani
Ujerumani, taifa lenye historia ya kupinga siasa kali za mrengo wa kulia, sasa linakabiliwa na ongezeko kubwa la umaarufu wa chama cha Alternative für Deutschland (AfD). Katika uchaguzi mkuu wa 2021, chama hicho kilipata asilimia 10.4 ya kura, lakini tafiti za maoni ya umma zinaonyesha kuwa kwa sasa kinaungwa mkono na zaidi ya asilimia 20 ya wapiga kura.
Kuimarika kwa AfD kumepata msaada kutoka kwa watu mashuhuri kama Elon Musk, Mkurugenzi Mtendaji wa Tesla, ambaye ameeleza waziwazi kuunga mkono chama hicho. Aidha, Makamu wa Rais wa Marekani, J.D. Vance, alihudhuria Mkutano wa Usalama wa Munich mnamo Februari 14, ambapo alitetea chama cha AfD, akisema kuwa siasa za Ujerumani zinapaswa kufungua milango kwa ushirikiano na vyama vya mrengo wa kulia.
Vance alishutumu serikali ya Ujerumani kwa "kuwanyima uhuru wa kujieleza" wafuasi wa vyama vya siasa za mrengo wa kulia na kuitaka nchi hiyo kuondoa vizuizi dhidi ya vyama hivyo.
Je, Mustakabali wa Siasa za Ulaya Unabadilika?
Kutokana na mwenendo huu, kuna uwezekano mkubwa wa kuona ongezeko la ushawishi wa vyama vya mrengo wa kulia katika uchaguzi wa kitaifa na kimataifa barani Ulaya. Ikiwa vyama hivi vitaendelea kupata uungwaji mkono, sera za Ulaya zinaweza kushuhudia mabadiliko makubwa, hususan katika masuala ya uhamiaji, ushirikiano wa Umoja wa Ulaya, na mahusiano na Marekani chini ya utawala wa Trump.
Kwa sasa, bado haijulikani iwapo vyama hivi vitafanikiwa kuunda muungano imara wa kisiasa katika kiwango cha bara, lakini kinachojulikana ni kwamba siasa za Ulaya zinaingia katika zama mpya zenye mabadiliko makubwa—zama ambazo zinaweza kuathiri sera za dunia nzima.