Ushuru wa Trump Waigeukia Marekani, Dunia Yaunda Miungano Mipya ya Biashara

Saa ya biashara ya kimataifa, iliyobadilishwa na Rais wa Marekani Donald Trump, imeanza kufanya kazi rasmi baada ya mfumo wake mpya wa "ushuru wa kulipizana" (reciprocal tariffs) kuanza kutumika tarehe 7 Agosti. Hata hivyo, badala ya kuzilazimisha nchi nyingine kufuata matakwa ya Marekani, hatua hii imesababisha msukumo mkubwa duniani wa kuunda miungano mipya ya biashara huria, katika harakati zinazoonekana kuilenga kuipita na kuitenga Marekani.

Sera ya "Amerika Kwanza" ya Trump inaonekana kuzaa matunda yasiyotarajiwa, ambapo vita vya ushuru vimechochea kasi ya majadiliano ya mikataba ya biashara huria (FTA) kote ulimwenguni kama njia ya kujibu mapigo.

Dunia Inajipanga Upya Kibiashara

Nchi na miungano mbalimbali duniani inachukua hatua za haraka ili kupunguza utegemezi wao kwa soko la Marekani:

1. Ulaya Yachangamka: Uingereza na India zilitia saini mkataba mpya wa biashara huria mnamo Julai 24, ambao ni mkataba mkubwa zaidi kwa Uingereza tangu kujitoa kwake Umoja wa Ulaya (EU). EU nayo inaharakisha kukamilisha mikataba kama hiyo na India na Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE). Zaidi ya hayo, muungano wa nchi nne za Ulaya zisizo wanachama wa EU (EFTA) umekubaliana kuingia katika mkataba wa biashara huria na soko la pamoja la Amerika ya Kusini (Mercosur), na hivyo kuunda eneo kubwa la kibiashara.
2. Canada Yatafuta Njia Mbadala: Baada ya kupigwa "bomu la ushuru" la asilimia 35 na jirani yake mkuu, Canada imeanza harakati za haraka za kutafuta masoko mapya. Ipo katika hatua za mwisho za kukamilisha mkataba na nchi 10 za Jumuiya ya Madola ya Asia ya Kusini-Mashariki (ASEAN) na inajadiliana na Mercosur. Matokeo yameanza kuonekana: mauzo ya Canada kwenda Marekani yameshuka kutoka 75% mwaka jana hadi 68% mwezi Mei, kushuka kunakoelezwa kuwa "kwa kihistoria."
3. Ushirikiano wa Pasifiki (CPTPP) Waimarika: Mkataba mpana wa biashara wa nchi za Pasifiki (CPTPP), ambao haujumuishi Marekani, unaendelea kukua, huku Uingereza ikiwa mwanachama mpya. Hivi karibuni, China imeonyesha nia ya kujiunga, hatua itakayounda muungano mkubwa zaidi wa kibiashara katika eneo hilo, na kuiacha Marekani pembeni.

Ushuru wa Trump: Mtego kwa Uchumi wa Marekani

Wakati dunia inatafuta njia mbadala, wataalamu wa uchumi wanaonya kuwa sera hizi za ushuru zitaathiri vibaya zaidi uchumi wa Marekani yenyewe. Utafiti kutoka Chuo Kikuu cha Yale umebaini:

1. Viwango vya Juu vya Ushuru: Wastani wa ushuru nchini Marekani umefikia 18.4%, kiwango cha juu zaidi tangu miaka ya 1930, kipindi kinachohusishwa na Mdororo Mkuu wa Uchumi.
2. Gharama kwa Wananchi: Inakadiriwa kuwa ushuru huu utapandisha bei za bidhaa kwa asilimia 1.8 na kupunguza kipato halisi cha kila familia ya Kimarekani kwa wastani wa Dola 2,400 (zaidi ya Shilingi milioni 6 za Kitanzania) kwa mwaka huu.
3. Kupunguza Ukuaji wa Uchumi: Utafiti unatabiri kuwa hatua hizi zitapunguza ukuaji wa Pato la Taifa (GDP) la Marekani kwa asilimia 0.5 mwaka huu na ujao. Kwa muda mrefu, athari kwa uchumi wa Marekani (-0.4%) inatarajiwa kuwa mbaya zaidi kuliko ile itakayoikumba China (-0.2%).

Kwa kumalizia, sera ya ushuru ya Trump, iliyokusudiwa kuilinda Marekani, inaonekana kusababisha athari tofauti kwa kuchochea kuundwa kwa ramani mpya ya biashara ya kimataifa ambayo Marekani si sehemu muhimu yake.