Wakati vita dhidi ya Ukraine vikiendelea kwa zaidi ya miaka mitatu sasa, Urusi imeripotiwa kuimarisha kwa kiasi kikubwa nguvu zake za kijeshi katika maeneo ya mipakani yanayopakana na nchi za Ulaya Mashariki, hususan zile wanachama wa Shirika la Mkataba wa Atlantiki ya Kaskazini (NATO) kama vile Finland, Estonia na Latvia. Hatua hii inazua wasiwasi miongoni mwa wachambuzi wa mambo ya kijeshi na maafisa wa nchi za Magharibi, wakihofia kwamba Urusi huenda inajiandaa kwa vita ya baadaye dhidi ya NATO.
Gazeti la Marekani, Wall Street Journal (WSJ), limeripoti tarehe 27 Aprili kuwa jeshi la Urusi linaendelea na juhudi za kupanua kambi yake ya kijeshi katika mji wa Petrozavodsk, ambao uko kaskazini-magharibi mwa Urusi, takriban kilomita 160 tu kutoka mpaka wa Finland. Mpango huo unajumuisha ujenzi wa makao makuu mapya ya kijeshi katika eneo hilo ndani ya miaka michache ijayo, yakiwa na uwezo wa kusimamia wanajeshi wapatao makumi ya maelfu.
Uchambuzi wa picha za satelaiti uliofanywa na kundi la utafiti wa kijeshi la BlackBird Group lenye makao yake Finland, unaonesha kuwa tangu mwaka 2022 hadi hivi karibuni, Urusi imeongeza maghala ya kuhifadhi vifaa vya kijeshi na makazi ya wanajeshi katika maeneo ya mpakani na Finland na Norway. Pia, kuna ujenzi mpya wa njia za reli zinazohudumia usafirishaji wa vifaa hivyo. Mipango ya jeshi la Urusi inajumuisha ujenzi wa kambi mpya na maeneo ya mazoezi kwa ajili ya wanajeshi wa ziada watakaopelekwa Petrozavodsk na maeneo ya jirani, pamoja na kuboresha silaha zilizopo na miundombinu ya reli.
Sambamba na upanuzi wa vituo vya kijeshi, Urusi pia inafanya kazi ya kuongeza idadi ya wanajeshi wake. Mwaka jana, Ikulu ya Kremlin ilifanya mabadiliko makubwa katika muundo wa kiutendaji wa jeshi kwa lengo la kuimarisha ulinzi wa maeneo ya magharibi mwa nchi yaliyo karibu na Ulaya, hususan miji mikubwa kama Moscow na St. Petersburg. Kulingana na muundo huu mpya, sehemu kubwa ya wanajeshi watakaoongezeka wanapangwa kupelekwa katika Wilaya ya St. Petersburg, ambayo inakabiliwa na nchi za Baltic (Estonia, Latvia) na Finland. Maafisa wa kijeshi wa nchi za Magharibi wanaeleza kuwa brigedi ndogo zilizokuwepo awali katika eneo hilo sasa zinaonekana kupanuliwa kwa takriban mara tatu ili kufikia ukubwa wa divisheni, zikiwa na wanajeshi zaidi ya 10,000.
Ukuaji huu wa wazi wa shughuli za kijeshi za Urusi kwenye mipaka ya Ulaya unafasiriwa na wataalamu mbalimbali wa kijeshi wa Urusi na maafisa wa ulinzi na intelijensia wa nchi za Magharibi kama maandalizi ya uwezekano wa mgogoro wa baadaye na NATO. Ruslan Pukhov, Mkurugenzi wa Kituo cha Uchambuzi wa Mikakati na Teknolojia (CAST) chenye makao yake Moscow, alinukuliwa akisema kuwa wanajeshi watakaporudi kutoka Ukraine, watatazama kwenye mipaka ya nchi wanazoziona kama maadui. Aliongeza kuwa mantiki ya miaka kumi iliyopita inaonyesha kwamba Urusi inatarajia kuwa na mgogoro na NATO kwa namna fulani. Maafisa wa Magharibi pia wanahisi kuwa wanajeshi wa Urusi waliopo sasa kwenye mapigano nchini Ukraine wanaweza kuwa kitovu cha vikosi vitakavyopelekwa baadaye karibu na mpaka wa Finland kujiandaa kwa vita na NATO.
Kupanda kwa kasi kwa bajeti ya ulinzi ya Urusi, kuongezeka kwa uzalishaji wa silaha, na idadi kubwa ya uandikishaji wa wanajeshi wapya tangu uvamizi wa Ukraine pia kunatoa uzito kwa dhana kwamba Urusi inajiandaa kwa vita na NATO. Kwa mfano, uchambuzi wa intelijensia wa Magharibi unakadiria kuwa uzalishaji wa mizinga ya aina ya T-90 umeongezeka kutoka wastani wa 40 tu kwa mwaka kabla ya uvamizi wa Ukraine (2021) hadi takriban 300 kwa mwaka huu. Afisa mmoja mkuu wa kijeshi wa Finland ameeleza kuwa mizinga mingi kati ya hii inayozalishwa haipelekwi moja kwa moja Ukraine bali inahifadhiwa ndani ya Urusi kwa ajili ya matumizi ya baadaye. Ongezeko la mishahara na marupurupu kwa wanajeshi, lililotangazwa hivi karibuni na Wizara ya Ulinzi ya Urusi, limechangia kuongezeka kwa idadi ya wanaojitolea kujiunga na jeshi kila mwezi.
Katika muktadha huu, afisa mmoja wa Ulaya ametoa maoni kwamba Urusi inaweza kwanza kuivamia nchi ndogo mwanachama wa NATO, kama Estonia, ili kupima mshikamano wa muungano huo. Wachambuzi pia wanabashiri kwamba kasi ambayo jeshi la Urusi litapona kutoka kwa vita vya Ukraine itaamua muda wa mgogoro na NATO. Michael Kofman, mtafiti mkuu wa masuala ya Urusi katika taasisi ya Carnegie Endowment mjini Washington, aliliambia WSJ kuwa uwezekano wa Urusi kufanya operesheni ndogo za kijeshi dhidi ya nchi za Baltic unaweza kutokea "haraka sana," labda miaka 2 hadi 3 baada ya vita vya Ukraine kumalizika. Hata hivyo, ikiwa Urusi inapanga vita kubwa zaidi na NATO, alisema, hiyo inaweza kutokea mapema miaka 7 au kuchelewa hadi miaka 10 baada ya vita vya Ukraine kumalizika.