Wakati Rais wa Marekani Donald Trump akiendeleza msimamo wake wa kirafiki kwa Russia, wasiwasi kuhusu uwezo wa kujilinda kwa kujitegemea umeongezeka barani Ulaya. Katika hali hii, serikali ya Uingereza inajiandaa kuzuia uuzaji wa kampuni yake ya ulinzi kwa wawekezaji wa Marekani, hatua inayozua mjadala mpana kuhusu mustakabali wa sekta ya ulinzi barani humo.
Kwa mujibu wa gazeti la The Telegraph, Waziri Mkuu wa Uingereza Keir Starmer alisisitiza mnamo Machi 3 kuwa ni muhimu kampuni ya ulinzi ya Chemring isalie kuwa mali ya Uingereza. Kauli hiyo ilitolewa baada ya ripoti kuwa kampuni ya uwekezaji ya Marekani, Bain Capital, imetoa pendekezo la kuinunua kampuni hiyo kwa kiasi cha pauni bilioni 1.1 (takriban shilingi za Kitanzania trilioni 4.7).
Chemring ni kampuni muhimu katika sekta ya anga na ulinzi, ikihusika na utengenezaji wa silaha kama vile makombora yenye mfumo wa kuongozwa na vifaa vya kuzuia mashambulizi kwa ndege za kivita. Kampuni hiyo pia imetoa msaada wa kijeshi kwa Ukraine katika vita inayoendelea dhidi ya Russia.
Uamuzi wa Trump kuendeleza mashauriano ya amani na Russia bila kushirikisha Ulaya au hata Ukraine umeibua hofu kwamba bara hilo haliwezi tena kutegemea kikamilifu ulinzi wa Marekani. Hii imeongeza shinikizo kwa mataifa ya Ulaya, hususan Uingereza, kujijengea uwezo wa kujilinda kwa uhuru zaidi.
Katika hotuba yake, Starmer hakupinga tu uwezekano wa Chemring kuuzwa kwa wawekezaji wa Marekani bali pia alitangaza mpango wa kuongeza bajeti ya ulinzi ili kuimarisha uchumi wa Uingereza. Serikali yake imepanga kuongeza bajeti ya ulinzi kutoka asilimia 2.3 ya Pato la Taifa (GDP) hadi asilimia 2.5 ifikapo 2027, na hatimaye kufikia asilimia 3 ifikapo 2029.
Waziri wa Ulinzi wa Uingereza, John Healey, pia alisisitiza kuwa ongezeko hilo la bajeti litasaidia kukuza viwanda vya Uingereza, uvumbuzi wa kiteknolojia, ajira, na biashara za ndani. "Kwa kuimarisha sekta yetu ya viwanda na uvumbuzi, tunaweza kuongeza uwezo wa jeshi letu wa kujihami na kushiriki kwenye vita ikiwa ni lazima," alisema Healey.
Serikali ya Uingereza ina mamlaka ya kuzuia mauzo ya kampuni za ulinzi kwa sababu za usalama wa taifa, lakini The Telegraph imeonya kuwa uamuzi huo unaweza kuzua mvutano na Ikulu ya White House. Hii si mara ya kwanza kwa kampuni za ulinzi za Uingereza kuuzwa kwa Marekani; mnamo 2021 na 2022, makampuni ya Cobham na Meggitt yaliuzwa kwa wawekezaji wa Marekani.
Hata hivyo, kwa kuzingatia mazingira ya sasa ambapo Uingereza inataka kupunguza utegemezi wake kwa Marekani katika masuala ya ulinzi, uwezekano wa idhini ya mauzo ya Chemring ni mdogo.
Licha ya msimamo wake wa kulinda sekta ya ulinzi, Starmer alisisitiza kuwa Uingereza itaendelea kuimarisha ushirikiano wake na Marekani katika nyanja za usalama, teknolojia, biashara, na uwekezaji, akisema "Huu ni uhusiano wa lazima na utaendelea kuwa hivyo."