Serikali ya Uganda imekubali mkataba wa kushangaza na Marekani, ambapo itawapokea wahamiaji haramu wanaofukuzwa kutoka nchini humo kama nchi ya tatu mgeni. Tangazo hili linafungua ukurasa mpya katika diplomasia ya uhamiaji ya kimataifa, ingawa tayari kuna sintofahamu na upinzani kutoka kwa baadhi ya viongozi waandamizi wa serikali ya Uganda.
Wizara ya Mambo ya Nje ya Uganda, katika taarifa yake iliyotolewa Agosti 21, ilithibitisha kwamba makubaliano hayo yamefikiwa na pande zote mbili ziko katika hatua za mwisho za kujadili namna ya kuyatekeleza. Mkataba huu una masharti mawili makuu: wahamiaji wanaopaswa kupokewa lazima wawe hawana rekodi yoyote ya uhalifu, na pia hawapaswi kuwa watoto wasiokuwa na wazazi wao. Wizara hiyo pia ilionyesha upendeleo kuwa wahamiaji watakaofukuzwa wawe wanatoka katika nchi za Afrika, jambo linaloweza kupunguza changamoto za lugha na utamaduni.
Licha ya taarifa rasmi ya serikali, Waziri wa Mahusiano ya Kimataifa, Henry Oryem Okello, alionyesha shaka na wasiwasi wake kuhusu mpango huu katika mahojiano na shirika la habari la Associated Press (AP). Waziri Okello, akitambua sifa ya Uganda kama taifa lenye sera za ukarimu kwa wakimbizi, alionya kwamba "kila kitu kina mipaka yake." Alihamaki, "Sielewi ni kwa nini Uganda inapaswa kuwapokea wafukuzwa hawa wa Marekani ambao hata serikali zao za asili zimewakataa." Alikwenda mbali zaidi na kuhoji, "Tunazungumzia kinachoitwa makundi ya wahalifu. Hawa ni watu ambao hawahitajiki hata na nchi zao wenyewe. Tunawezaje kuwatafuta na kuwaweka ndani ya jamii yetu ya Uganda?" Maneno yake yanatoa picha ya sintofahamu kubwa ndani ya serikali yenyewe na inaonyesha ukweli kwamba jambo hili linajadiliwa kwa hisia tofauti.
Msimamo huu wa Marekani si mpya. Hapo awali, serikali ya aliyekuwa rais Donald Trump iliwafukuza wahamiaji haramu watano wenye historia ya uhalifu kwenda Eswatini, taifa la Afrika Kusini ambalo hawakuwa na uhusiano wowote nalo. Vilevile, wahamiaji wengine wanane walifukuzwa hadi Sudan Kusini. Hatua ya sasa ya Marekani inaashiria mwendelezo wa sera yake ya kuwafukuza wahamiaji kwenye mataifa ya tatu, na kuweka shinikizo la kisiasa na kiuchumi kwa nchi zinazoendelea.