Rais wa Marekani, Donald Trump, ameendelea na mtindo wake wa "kupasua jipu" bila ganzi, safari hii akielekeza kombora lake la maneno kwa viongozi wa Bara la Ulaya. Katika kile kinachoonekana kama kubadilika kwa upepo wa kidiplomasia, Trump amewashutumu viongozi hao kwa kuwa "dhaifu" na "legelege," huku akitoa tishio zito la kupunguza au kusitisha kabisa msaada wa kifedha na kijeshi kwa Ukraine.
Katika mahojiano mazito na ya ana kwa ana na mtandao wa habari wa *Politico*, kiongozi huyo wa taifa lenye nguvu zaidi duniani hakung'ata maneno. Ameeleza wazi kuwa Ulaya imeshindwa katika mambo makuu mawili: kudhibiti wimbi la wahamiaji haramu linaloitesa bara hilo, na kushindwa kuchukua hatua madhubuti za kumaliza vita vinavyoendelea kufukuta kati ya Urusi na Ukraine. Kwa mtazamo wa Trump, viongozi wa Ulaya wamebaki kuwa wasindikizaji, wakiiacha Kyiv ipigane vita ambayo mwisho wake unaelekea kuanguka kwa taifa hilo.
Kauli hii ya Trump imezua taharuki kubwa miongoni mwa washirika wa NATO na Umoja wa Ulaya (EU), ambao wamekuwa wakijaribu kuonyesha mshikamano katika juhudi zinazoongozwa na Marekani kumaliza mgogoro huo. Hofu kubwa iliyotanda ni kwamba Trump anataka suluhisho la "chapuchapu" ambalo linaweza kugharimu maslahi ya muda mrefu ya usalama wa Ulaya na uhuru wa Ukraine.
Akijibu mapigo hayo kwa niaba ya Ulaya, Waziri wa Mambo ya Nje wa Uingereza, Yvette Cooper, amemjia juu Trump akisema tathmini yake si sahihi. Cooper amesisitiza kuwa alichokishuhudia barani Ulaya ni uimara na sio udhaifu, akitolea mfano wa jinsi mataifa hayo yalivyojitoa kimasomaso kuwekeza mabilioni katika sekta ya ulinzi na kuifadhili Kyiv ili iweze kujihami dhidi ya uvamizi wa Urusi. "Tumesimama imara, na hatutarudi nyuma," alikaririwa Cooper, akijaribu kuzima moto uliowashwa na kauli za Trump.
Wakati vuta nikuvute hii ya maneno ikiendelea kwenye korido za kidiplomasia, hali katika uwanja wa vita inazidi kuwa mbaya. Rais wa Urusi, Vladimir Putin, ameonekana kutumia mwanya huu kuzidisha mashambulizi, akitekeleza mvua ya makombora na ndege zisizo na rubani (drones) katika miundombinu ya Ukraine. Tangu Urusi ilipoanzisha uvamizi wake kamili Februari 2022, dunia imeshuhudia athari za kiuchumi zikigusa hadi mataifa ya Afrika, ikiwemo Tanzania, kupitia kupanda kwa bei za nishati na nafaka.
Shinikizo la Trump kwa Rais wa Ukraine, Volodymyr Zelensky, linaelekea kwenye kile wachambuzi wanachokiita "Amani ya Shingo Upande." Trump anamhimiza Zelensky kukubali kukaa meza moja na Putin na kuwa tayari kutoa sadaka ya baadhi ya maeneo ya Ukraine kwa Moscow ili kumaliza vita. Hii ni "kidonge chungu" kwa Zelensky, ambaye kupitia mtandao wa kijamii wa X (zamani Twitter), amesisitiza kuwa Ukraine na Ulaya bado wako kitu kimoja katika kutafuta amani ya heshima, na kwamba mpango wao wa pamoja umeiva zaidi sasa kuliko wakati mwingine wowote.
Je, Zelensky atakubali kukata kipande cha nchi yake ili kufurahisha wakubwa? Au Ulaya itasimama kidete kuziba pengo litakaloachwa na Marekani endapo Trump atafunga "bomba la misaada"? Hili ndilo swali linaloumiza vichwa vya wengi huku dunia ikisubiri kuona hatua inayofuata katika mchezo huu wa "Paka na Panya" wa kisiasa.