Rais wa Marekani, Donald Trump, ameanza kuishinikiza Boeing kuharakisha utoaji wa ndege mpya za rais, Air Force One, akieleza kutoridhishwa na kutumia ndege ya zamani iliyoagizwa tangu 1990 chini ya utawala wa George H.W. Bush.
Kwa mujibu wa New York Times, Trump anaiona Air Force One kama ishara ya mamlaka na heshima, na inamkasirisha kuwa analazimika kutumia ndege hiyo ya zamani katika muhula wake wa pili.
Boeing, ambayo ilipewa kandarasi ya kutengeneza ndege hizo mpya chini ya utawala wa Trump mnamo 2018, imeahirisha mara kadhaa tarehe ya utoaji wa ndege hizo mbili. Awali, zilipaswa kukabidhiwa mwaka 2024, lakini utawala wa Joe Biden uliruhusu kucheleweshwa hadi 2027 na 2028.
Ikiwa ratiba hii haitabadilika, Trump atakuwa na nafasi ya kutumia ndege mpya kabla ya muhula wake kumalizika mwaka 2029. Hata hivyo, kuna hofu kuwa ucheleweshaji zaidi unaweza kumzuia kufanikisha hilo, hali inayomlazimu kutafuta mbinu mbadala.
Musk Apewa Dhamana ya Kuharakisha Mchakato
Katika hatua isiyo ya kawaida, Trump amemkabidhi Elon Musk, Mkurugenzi Mtendaji wa Tesla na kiongozi wa Department of Government Efficiency (DOGE), jukumu la kuhakikisha ndege hizo zinakabidhiwa haraka.
Musk amedai kuwa angalau moja ya ndege hizo inaweza kukabidhiwa ndani ya mwaka mmoja, ingawa wachambuzi wanaona kuwa ahadi hiyo inaweza kuwa ngumu kutimizwa kwa sababu ya vikwazo vya kiufundi na kiusalama vinavyohusiana na utengenezaji wa Air Force One.
Kulingana na ripoti za ndani, Trump aliwasiliana moja kwa moja na Mkurugenzi Mtendaji wa Boeing, Kelly Ortberg, mara baada ya kushinda uchaguzi wa 2024, akionyesha wazi kutoridhishwa kwake na ucheleweshaji huo.
Katika mahojiano na CNBC mnamo Januari 28, Ortberg alisema kuwa Boeing iko katika mazungumzo na timu ya Musk ili kuona jinsi ya kuharakisha mchakato wa uzalishaji wa ndege hizo.
Sababu za Ucheleweshaji wa Air Force One
Boeing imeeleza kuwa mchakato wa utengenezaji wa Air Force One umekumbwa na changamoto mbalimbali, ikiwemo:
- Ucheleweshaji wa usambazaji wa vipuri
- Gharama kubwa za vifaa
- Mahitaji maalum ya kiusalama na teknolojia ya hali ya juu
Kwa kuwa Air Force One inajulikana kama "Ikulu ya Angani," ina mifumo ya hali ya juu ya ulinzi, mawasiliano, na usalama wa kitaifa. Hii inamaanisha kuwa wafanyakazi wanaohusika na utengenezaji wake lazima wawe na hadhi ya juu ya usalama inayojulikana kama Yankee White, ambayo hutolewa kwa wale wanaofanya kazi moja kwa moja na rais au makamu wa rais wa Marekani.
Mpango wa Kupunguza Vikwazo vya Usalama kwa Wafanyakazi wa Boeing
Ili kuharakisha mchakato wa utengenezaji, Musk na Boeing wanajadili uwezekano wa kulegeza masharti ya usalama kwa baadhi ya wafanyakazi wa Air Force One.
Kwa sasa, wafanyakazi wote wa mradi huu wanapaswa kupitia uchunguzi mkali wa usalama wa Yankee White, lakini mpango mpya unalenga kupunguza mahitaji hayo kwa wale wanaoshughulikia kazi zisizo za kiufundi, ili kuongeza kasi ya utengenezaji.
Hata hivyo, hatua hii inazua wasiwasi kuhusu usalama wa ndege hiyo, kwani kulegeza masharti ya usalama kunaweza kuongeza hatari ya udukuzi au uingiliaji wa kijasusi.
Shinikizo la Trump kwa Boeing
Trump hajabaki nyuma katika juhudi za kuhakikisha ndege hiyo mpya inapatikana haraka. Mnamo Februari 14, alitembelea Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Palm Beach, Florida, ambapo alikagua ndege ya zamani ya kifalme ya Qatar aina ya Boeing 747-8, ikiwa ni ishara ya kupima mbadala wa Air Force One.
Hatua hii imetafsiriwa kama njia ya kumpa shinikizo Boeing ili kuharakisha utengenezaji wa ndege hizo mbili mpya.
Hitimisho
Trump anaonyesha dhamira ya kuhakikisha kuwa atatumia Air Force One mpya katika muhula wake wa pili, na ameamua kutumia mbinu kali, ikiwemo kushirikisha Elon Musk na kushinikiza Boeing kubadilisha utaratibu wake wa uzalishaji.
Hata hivyo, ikiwa ndege hizo zitakamilika ndani ya muda wa muhula wake wa pili bado ni swali lenye majibu yasiyo na uhakika, hasa ikizingatiwa changamoto za kiufundi na kiusalama zinazoikabili Boeing.
Kwa sasa, ulimwengu unasubiri kuona ikiwa shinikizo la Trump litaweza kuleta matokeo anayoyataka kabla ya kuondoka madarakani mwaka 2029.