Katika hatua ya kihistoria inayoashiria uwezekano wa kumalizika kwa mzozo wa miaka miwili, Rais wa Marekani, Donald Trump, ametangaza kufikiwa kwa makubaliano ya awamu ya kwanza ya usitishaji vita kati ya Israel na kundi la Hamas la Palestina. Akitangaza habari hiyo jana, Oktoba 9, 2025, Rais Trump alithibitisha kuwa mateka wote wa Israel wanaoshikiliwa na Hamas wataachiwa huru mapema wiki ijayo.
Akizungumza katika mkutano na baraza la mawaziri katika Ikulu ya White House, Trump alisema, "Usiku wa kuamkia leo, tumepata mafanikio makubwa sana Mashariki ya Kati. Tumeimaliza vita ya Gaza na kwa upana zaidi, tumeleta amani. Natumai itakuwa amani ya kudumu, amani ya milele."
Aliongeza kuwa kama sehemu ya makubaliano hayo, mateka wote waliosalia wataachiwa huru. "Wataachiwa Jumatatu (Oktoba 13) au Jumanne (Oktoba 14). Hiyo itakuwa siku ya furaha kubwa, na nina mpango wa kwenda kuwashuhudia ana kwa ana," alisema Rais Trump.
Makubaliano haya yanakuja baada ya mazungumzo yaliyoanza Oktoba 6 nchini Misri, yakisimamiwa kwa karibu na mpango wa amani wa pointi 20 uliowasilishwa na Trump mwezi uliopita. Mpango huo uliweka shinikizo kubwa kwa Hamas, ukiionya kuwa ingeweza kuangamizwa kabisa endapo ingeukataa.
Masharti ya Makubaliano
Chini ya awamu ya kwanza ya mkataba huu, ambao Trump alitangaza kuwa pande zote zimeusaini Oktoba 8, masharti makuu ni:
- Hamas: Kuliachia kundi la mateka 48 (linalojumuisha watu 28 ambao tayari wamefariki).
- Israel: Kuwaachia huru wafungwa 250 wa Kipalestina waliokuwa wamehukumiwa vifungo vya maisha, pamoja na Wapalestina wengine 1,700 kutoka Gaza waliokamatwa tangu kuanza kwa vita. Aidha, jeshi la Israel litaanza kuondoa vikosi vyake kwa awamu kutoka maeneo yaliyokubaliwa.
Uchambuzi unaonesha kuwa kundi la Hamas, ambalo limeathirika pakubwa na mashambulizi ya Israel kwa takriban miaka miwili, limekubali awamu ya kwanza ya mkataba huu ili kunusuru uwepo wake.
Kuhusu awamu ya pili ya mpango huo, Rais Trump alisema lengo kuu litakuwa ni "kuwapokonya silaha," akirejelea azma yake ya muda mrefu ya kulivunjilia mbali jeshi la Hamas. Rais Trump anatarajiwa kuhudhuria sherehe rasmi ya utiaji saini wa makubaliano hayo itakayofanyika nchini Misri hivi karibuni.