Serikali ya mpito ya Syria imeanzisha operesheni kubwa ya kijeshi dhidi ya wafuasi wa aliyekuwa rais wa nchi hiyo, Bashar al-Assad, katika maeneo ya magharibi ya nchi hiyo, ambapo mamia ya watu wameuawa katika mapigano makali.
Kwa mujibu wa Shirika la Habari la Taifa la Syria (SANA), serikali ya mpito imetangaza amri ya kutotoka nje katika miji ya pwani ya Latakia na Tartus, huku ikianza msako mkali wa kuwatafuta waliobaki wa utawala wa zamani wa Assad. Vikosi vya serikali pia vimeingia katika eneo la Kardaha, ambalo lina uhusiano wa kihistoria na familia ya Assad.
SANA iliripoti kuwa wafuasi wa Assad walifanya mashambulizi ya kigaidi, ikiwemo kulipua miundombinu ya umeme, hali iliyosababisha giza katika maeneo mengi ya Latakia.
Mapigano Makali na Idadi Kubwa ya Vifo
Kwa mujibu wa Shirika la Haki za Binadamu la Syria (SOHR), mapigano kati ya vikosi vya serikali na wapiganaji wa Assad yamesababisha vifo vya watu 147 katika kipindi cha siku mbili, wakiwemo wanajeshi, wapiganaji wa upinzani, na raia.
Ripoti hiyo pia ilifichua kuwa wanaume 69 wa madhehebu ya Alawite, ambao ni sehemu ya jamii ya Assad, walitekwa na kuuawa. Latakia, ambayo ni ngome ya kihistoria ya familia ya Assad, imekuwa mojawapo ya maeneo yenye uasi mkubwa dhidi ya utawala wa mpito.
Majibu ya Kimataifa: Urusi na Iran Zatoa Tahadhari
Urusi, mshirika wa muda mrefu wa Assad katika vita vya Syria, ilitoa taarifa kupitia Wizara yake ya Mambo ya Nje ikisema: "Tunatoa wito kwa viongozi wote wa Syria kuhakikisha kuwa umwagaji damu unakoma mara moja."
Iran, ambayo pia ilimuunga mkono Assad wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe, ilieleza wasiwasi wake juu ya hali hiyo, ikisema kuwa "ghasia na ukosefu wa utulivu vinaweza kusababisha machafuko makubwa zaidi katika eneo zima." Iran ilitumia Syria kama njia ya kusafirisha misaada kwa kundi la Hezbollah nchini Lebanon, ambalo ni mshirika wake wa muda mrefu.
Mabadiliko ya Kisiasa Syria na Changamoto Zinazoendelea
Serikali ya mpito ya Syria, inayoongozwa na Hayat Tahrir al-Sham (HTS), ilitangaza mnamo Desemba 2023 kuwa imeuangusha rasmi utawala wa Assad na kumaliza vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyodumu kwa zaidi ya miaka 13. Mwezi Januari 2024, kiongozi wa HTS, Ahmed al-Sharaa, aliteuliwa kuwa rais wa mpito.
Serikali hiyo mpya imeahidi uongozi wa wastani, huku ikijaribu kuleta utulivu wa kisiasa na kidiplomasia nchini humo. Hata hivyo, hali ya usalama bado ni tete. Kaskazini mwa Syria, mapigano kati ya vikosi vya upinzani vinavyoungwa mkono na Uturuki na Jeshi la Kidemokrasia la Syria (SDF) linaloongozwa na Wakurdi bado yanaendelea.
Mashambulizi ya wafuasi wa Assad yameongeza machafuko zaidi, yakionesha kuwa, licha ya utawala wake kuangushwa, ushawishi wake bado unaleta changamoto kwa mustakabali wa Syria.