Nguvu ya Kizazi Z Nepal: Marufuku ya Mitandao ya Kijamii Yazua Maafa, Waziri Mkuu Ang'oka

international | Sat Sep 13 2025


Nguvu ya Kizazi Z Nepal: Marufuku ya Mitandao ya Kijamii Yazua Maafa, Waziri Mkuu Ang'oka

Taifa la Nepal limeingia katika hali ya taharuki kubwa baada ya maandamano makubwa yaliyoongozwa na vijana wa Kizazi Z kusababisha vifo vya watu wasiopungua 51, maelfu ya majeruhi, na hatimaye kumlazimu Waziri Mkuu, Sharma Oli, kujiuzulu. Chanzo cha moto huu wote ni hatua ya serikali kufungia majukwaa 26 maarufu ya mitandao ya kijamii, ikiwemo Facebook, YouTube, na X (zamani Twitter).


Mamlaka nchini humo zimethibitisha kuwa mbali na vifo hivyo, watu wengine 1,368 wamejeruhiwa katika ghasia hizo. Miongoni mwa waliofariki, waandamanaji ni 21, wengi wao wakipoteza maisha katika siku ya kwanza ya makabiliano makali na vikosi vya polisi. Aidha, maafisa watatu wa polisi pia wamo katika orodha ya waliofariki.


Ghasia zilianza pale serikali ilipotangaza marufuku ya mitandao ya kijamii, hatua iliyokuja wakati kukiwa na kampeni kubwa iliyokuwa ikisambaa kwa kasi mtandaoni kwa kutumia lebo ya '#NepoKids'. Kampeni hii ililenga kukosoa maisha ya anasa na ufahari waliyokuwa wakiishi watoto wa wanasiasa na viongozi waandamizi wa serikali. Kwa vijana wengi, hatua hiyo ya serikali ilitafsiriwa kama ukandamizaji wa wazi wa uhuru wa kujieleza.


Licha ya serikali kuzima intaneti, Kizazi Z, kwa kutumia weledi wao wa teknolojia, walifanikiwa kupanga na kuhamasisha maandamano hayo kwa kutumia programu za VPN na jumbe za Bluetooth ili kukwepa vizuizi. Waandamanaji wenye hasira walichoma moto majengo makuu ya serikali, yakiwemo Bunge, Mahakama ya Juu, na Ofisi ya Mwendesha Mashtaka Mkuu, na kusababisha Waziri Mkuu Sharma Oli kusalimu amri na kuachia ngazi. Vyombo vya habari nchini India vinaripoti kuwa Jaji Mkuu Mstaafu, Sushila Karki, anatajwa kuwa na uwezekano mkubwa wa kuteuliwa kuwa Waziri Mkuu wa mpito.


Katika hali ya mchafukoge, takriban wafungwa 15,000 walitoroka kutoka magereza zaidi ya 20 nchi nzima. Hadi sasa, serikali inakiri kuwa bado haijui walipo wafungwa wapatao 12,500. Jeshi la Nepal limechukua udhibiti wa usalama na linafanya operesheni kali kuwasaka wafungwa hao, huku nchi jirani ya India ikilazimika kupeleka wanajeshi kwenye mpaka wake wote wa kilomita 1,751 na Nepal kuzuia watoro hao kuingia nchini mwake.


Wakati huo huo, Wizara ya Maendeleo ya Miji ya Nepal, ikinukuliwa na shirika la habari la Urusi, imekadiria kuwa uharibifu wa miundombinu ya umma uliosababishwa na ghasia hizi utagharimu taifa zaidi ya dola za Kimarekani bilioni 1.4 (takriban Shilingi Trilioni 3.6 za Kitanzania).

The copyright for this content belongs to the copyright holder or provider. Unauthorized use may result in legal liability under copyright laws and other regulations.