Hali ya taharuki imetanda katika mji mkuu wa India, New Delhi, baada ya jiji hilo kukumbwa na wingu zito la moshi wa sumu (smog) ambalo limepiga breki shughuli zote za kijamii na kiuchumi. Kwa sasa, New Delhi inasomeka kama jiji lililotelekezwa huku kiza nene cha uchafuzi wa hali ya hewa kikifanya uoni kuwa wa shida, huku "kikohozi na macho kuwasha" vikiwa ndio wimbo wa kila mwananchi.
Kupitia ripoti za hivi punde, hali ya hewa imechafuka kiasi kwamba Kiwango cha Ubora wa Hewa (AQI) kimevuka mipaka na kugota pointi 450. Kwa mujibu wa Shirika la Afya Duniani (WHO), kiwango chochote kinachozidi 300 kinatajwa kuwa ni "hali ya dharura" ambayo ni hatari kwa binadamu wa rika zote. Hata hivyo, New Delhi imevuka kiwango hicho mara kadhaa, huku chembechembe za sumu (PM2.5) zikizidi kiwango kinachoshauriwa na WHO kwa zaidi ya mara 20.
Hali hii imesababisha mkwamo mkubwa katika sekta ya usafirishaji. Takriban safari 40 za ndege zimelazimika kufutwa, huku treni zaidi ya 50 zikichelewa kuanza safari zake kutokana na ukungu mzito unaozuia madereva na marubani kuona mbele. Ni hali ya "kufa kupona" kwa wasafiri ambao sasa wamebaki wakishangaa kiza hicho cha mchana kweupe kinachofanana na usiku wa manane.
Madaktari katika hospitali kubwa kama Max Healthcare wametoa onyo kali, wakidai kuwa jiji hilo sasa limegeuka kuwa "chumba cha gesi" (gas chamber). Dk. Naresh Dang, mmoja wa madaktari bingwa, ameweka wazi kuwa "kupumua hewa ya New Delhi kwa sasa ni sawa na kuvuta sumu moja kwa moja kwenye mapafu." Hospitali zimefurika wagonjwa, hasa watoto na wazee, wanaolalamika kubanwa na mbavu na matatizo makubwa ya mfumo wa upumuaji.
Serikali ya India imelazimika kuchukua hatua za "kufunga jiji" (lockdown) ili kunusuru maisha ya watu. Shughuli zote za ujenzi zimesitishwa mara moja, magari yanayotumia mafuta ya dizeli yamepigwa marufuku kuingia mjini, na shule nyingi zimefungwa huku wafanyakazi wakitakiwa kufanya kazi kutokea nyumbani. Hata jaribio la awali la mwezi Oktoba la kutumia teknolojia ya "kupanda mawingu" (cloud seeding) ili kutengeneza mvua ya bandia lilikwama na kushindwa kuleta matokeo yaliyotarajiwa.
Kwa Watanzania, hali hii ni funzo kubwa juu ya umuhimu wa utunzaji wa mazingira na udhibiti wa moshi wa viwandani na magari. Ingawa miji yetu kama Dar es Salaam na Dodoma bado ina hewa safi, kasi ya ukuaji wa miji inatukumbusha kuwa "kinga ni bora kuliko tiba." Usipoziba ufa, utajenga ukuta, na India sasa inajenga "ukuta wa moshi" ambao unagharimu maisha na uchumi wa mamilioni ya watu.
Watalii waliotembelea jiji hilo wameeleza kusikitishwa kwao, wakisema kuwa safari hii hali imekuwa mbaya zaidi kuliko miaka ya nyuma. "Unapovuta pumzi, unahisi moshi unajaa kifuani kama uliyeketi pembeni ya jiko la mkaa," alisema mtalii mmoja kwa masikitiko. Serikali imewahimiza wananchi kuvaa barakoa maalum za N95 pindi wanapolazimika kutoka nje, ingawa ushauri mkuu unabaki kuwa: "Baki ndani ili uendelee kuishi."