Utafiti mpya uliofanywa na mtandao wa kimarekani wa Global Firepower (GFP) kwa mwaka 2025 umetaja nchi kumi za Afrika zilizo na nguvu kubwa zaidi za kijeshi. Tathmini hiyo imezingatia mambo mbalimbali, ikiwemo ukubwa wa vifaa, idadi ya wanajeshi, uwezo wa kifedha, jiografia, na rasilimali. Orodha hii inaonyesha jinsi mataifa ya Afrika yanavyowekeza katika sekta zao za ulinzi ili kudhibiti usalama wa ndani na kimataifa.
Kilele cha orodha hiyo kinashikiliwa na nchi tatu zenye uwekezaji mkubwa katika bajeti zao za ulinzi, zikiwa na miundombinu iliyoboreshwa na silaha za kisasa. Nchi hizo ni:
1. Misri
Misri inashika nafasi ya kwanza barani Afrika na ya 19 duniani. Uwezo wake mkubwa wa kijeshi unatokana na uwekezaji thabiti katika uboreshaji wa vifaa vya kijeshi, ikiwemo vifaru vingi, ndege za kivita, na meli za wanamaji. Nchi hii pia inafaidika na msaada mkubwa wa kijeshi kutoka mataifa ya kigeni, hasa dola bilioni 1.85 (karibu Shilingi trilioni 4.6 za Tanzania) kutoka Marekani kila mwaka. Jeshi la Misri lina jukumu muhimu katika kudumisha utulivu katika kanda ya Mashariki ya Kati na Kaskazini mwa Afrika, na hivi karibuni wamewekeza katika teknolojia za kisasa ikiwemo kurusha satelaiti za kijasusi kama Horus-1.
2. Algeria
Algeria imewekwa katika nafasi ya pili Afrika na 26 duniani. Nguvu zake za kijeshi zinaimarishwa na mapato makubwa yatokanayo na mafuta, yanayoiwezesha kununua silaha za hali ya juu na kudumisha vikosi imara vya ulinzi. Jeshi la nchi hii linajikita zaidi katika kudhibiti usalama wa mipaka yake na kupambana na vitendo vya ugaidi.
3. Nigeria
Nigeria, ambayo inashika nafasi ya tatu Afrika na ya 31 duniani, ina uwekezaji mkubwa katika vikosi vyake vya kijeshi ili kupambana na makundi ya kigaidi na uasi ndani ya mipaka yake. Jeshi la Nigeria lina idadi kubwa ya maofisa na vifaa vya kisasa, ikiwemo magari ya kivita na ndege, ambazo zimekuwa muhimu katika vita dhidi ya ugaidi.
Orodha kamili ya nchi 10 zenye nguvu za kijeshi barani Afrika ni:
- Afrika Kusini: Iko nafasi ya nne Afrika na 40 duniani, ikijulikana kwa uwezo wake wa kutengeneza vifaa vya kijeshi, ingawa imekabiliwa na changamoto za bajeti.
- Ethiopia: Iko nafasi ya tano Afrika na 52 duniani, ikiwa na jeshi kubwa linalojikita katika masuala ya usalama wa kikanda na misheni za kulinda amani.
- Angola: Iko nafasi ya sita Afrika na 56 duniani, ikitumia mapato yake ya mafuta kuimarisha vikosi vyake vya ulinzi ili kukabiliana na changamoto za usalama wa ndani.
- Morocco: Iko nafasi ya saba Afrika na 59 duniani, ikizingatia zaidi ulinzi wa mipaka na mapambano dhidi ya ugaidi.
- DR Congo: Iko nafasi ya nane Afrika na 66 duniani. Licha ya migogoro ya ndani, nchi hii inaendelea kuimarisha jeshi lake kwa msaada wa kimataifa.
- Sudan: Iko nafasi ya tisa Afrika na 73 duniani. Jeshi la nchi hii linakabiliwa na changamoto kubwa kutokana na ukosefu wa utulivu wa kisiasa.
- Libya: Inafunga orodha ya kumi bora kwa kushika nafasi ya 76 duniani. Nguvu zake za kijeshi zimeathirika pakubwa kutokana na vita vya wenyewe kwa wenyewe, ingawa bado inabaki na umuhimu wa kimkakati.