Shirika la Kimataifa la Nishati ya Atomiki (IAEA) limeelezea wasiwasi wake mkubwa baada ya kushindwa kufuatilia shughuli za nyuklia za Iran kwa zaidi ya miezi miwili. Hali hii ya sintofahamu inakuja wakati ripoti ya siri ya shirika hilo imefichua kuwa hadi kufikia mwezi Juni, Iran ilikuwa imekusanya kiasi kikubwa cha madini ya uranium iliyorutubishwa kwa kiwango cha juu, kinachokaribia kile kinachohitajika kutengeneza silaha za nyuklia.
Kwa mujibu wa ripoti hiyo iliyovuja kwa shirika la habari la AP, kufikia tarehe 13 Juni, Iran ilikuwa na akiba ya kilogramu 440.9 za uranium iliyorutubishwa hadi asilimia 60. Kiasi hiki ni ongezeko la kilogramu 32.3 ikilinganishwa na mwezi uliotangulia. Ingawa kiwango hiki cha asilimia 60 si toshelezi moja kwa moja kutengeneza bomu la nyuklia (kinachohitajika ni asilimia 90), wataalamu wanaeleza kuwa ni hatua chache tu zinazobaki kufikia kiwango hicho cha kijeshi.
IAEA inakadiria kuwa kilogramu 42 tu za uranium iliyorutubishwa kwa 60% zinatosha, kinadharia, kutengeneza bomu moja la nyuklia baada ya kurutubishwa zaidi. Hii ina maana kuwa akiba ya Iran iliyorekodiwa mwezi Juni ilikuwa na uwezo wa kuzalisha takriban mabomu 10 ya nyuklia. Licha ya umuhimu wa suala hili, Iran imekuwa ikisisitiza kuwa mpango wake wa nyuklia ni wa amani na ni haki yake kama taifa huru, bila kutoa maelezo ya kina kuhusu sababu za kurutubisha uranium kwa kiwango cha juu kiasi hicho.
Mvutano uliongezeka baada ya vituo muhimu vya nyuklia vya Iran huko Fordow, Natanz, na Isfahan kushambuliwa kwa mabomu mnamo Juni 22, mashambulizi yaliyodaiwa kufanywa na Marekani na Israel. Kufuatia tukio hilo, Iran ilisitisha ushirikiano wote na IAEA mnamo Julai 2, na wakaguzi wa shirika hilo waliondoka nchini humo. Ingawa wakaguzi wamerejea hivi karibuni, wameruhusiwa tu kushuhudia mabadiliko ya nishati katika mtambo wa Bushehr, huku wakizuiwa kukagua maeneo yaliyoshambuliwa.
Kutokana na kuzuiwa huko, IAEA imesema katika ripoti yake kwamba "ni jambo la kutia wasiwasi mkubwa" kuwa kwa zaidi ya miezi miwili na nusu, hawana taarifa yoyote kuhusu mabadiliko ya akiba ya uranium ya Iran. Mazungumzo kati ya pande hizi mbili yanatarajiwa kuendelea mjini Vienna, Austria. Kama mwanachama wa Mkataba wa Kuzuia Usambazaji wa Silaha za Nyuklia (NPT), Iran ina wajibu wa kisheria kukubali ukaguzi kutoka kwa IAEA.