Marekani imeidhinisha mauzo ya silaha zenye thamani ya dola bilioni 3 (takriban shilingi trilioni 8.8 za Tanzania) kwa Israel, huku ikipuuza miito ya kimataifa ya kusitisha usambazaji wa silaha kwa taifa hilo linaloendelea na mashambulizi yake dhidi ya Ukanda wa Gaza.
Kwa mujibu wa taarifa ya Idara ya Ushirikiano wa Usalama wa Ulinzi (DSCA) chini ya Wizara ya Ulinzi ya Marekani, Waziri wa Mambo ya Nje Marco Rubio mnamo tarehe 28 alitia saini mikataba mitatu ya mauzo ya kijeshi kwa Israel.
Silaha Zinazouzwa kwa Israel
Israel imeomba kununua:
- Bomu za anga aina ya MK-84 na BLU-117 zenye uzito wa pauni 2,000, jumla ya vipande 35,529
- I-2000 bunker-buster bombs, mabomu 4,000
- Bomu za pauni 1,000, jumla ya vipande 5,000
- Vifaa vya JDAM (Joint Direct Attack Munition) kwa ajili ya kulenga kwa usahihi wakati wa mashambulizi ya anga
- Magari mazito ya kubomoa kwa matumizi ya vita vya mijini
Thamani ya mikataba hii ni kama ifuatavyo:
- Dola bilioni 2.04 (takriban shilingi trilioni 6 za Tanzania) kwa mabomu makubwa
- Dola milioni 675.7 (takriban shilingi trilioni 1.96 za Tanzania) kwa mabomu ya JDAM
- Dola milioni 295 (takriban shilingi bilioni 860 za Tanzania) kwa magari ya kubomoa
Silaha hizi ni sawa na zile ambazo Israel ilizitumia katika vita vya Gaza vilivyoanza Oktoba 7, 2023, ambavyo vimesababisha maelfu ya vifo vya Wapalestina.
Uuzaji wa Silaha Bila Idhini ya Bunge
Kawaida, uuzaji wa silaha nje ya Marekani hupitia Bunge la Marekani kwa mapitio na idhini, lakini kwa mujibu wa DSCA, mauzo haya hayatahitaji idhini ya bunge.
Waziri Rubio ameeleza kuwa uamuzi huu umechukuliwa kwa misingi ya dharura, akisisitiza kuwa kuuza silaha hizi kwa Israel mara moja ni suala la usalama wa kitaifa wa Marekani. Kwa mujibu wa Sheria ya Udhibiti wa Mauzo ya Silaha (AECA), Rais anaweza kuruka hatua ya idhini ya Bunge ikiwa ataeleza sababu za dharura.
Katika taarifa yake, DSCA ilisema:
"Kusaidia maendeleo na uimarishaji wa uwezo wa kujilinda wa Israel ni sehemu muhimu ya maslahi ya kimkakati ya Marekani."
Marekani Yarejea Sera ya Kuipa Israel Silaha Bila Masharti
Chini ya utawala wa Rais wa zamani Joe Biden, Marekani ilikuwa imesitisha usambazaji wa mabomu yenye uzito wa pauni 2,000 kwa Israel kutokana na mashambulizi yake makali dhidi ya raia wa Palestina.
Hata hivyo, baada ya Donald Trump kuingia madarakani mapema mwaka huu, utawala wake umeondoa vizuizi hivyo na kurejesha msaada wa kijeshi kwa Israel bila masharti.
Mnamo Februari 7, kabla ya ziara ya Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu nchini Marekani, utawala wa Trump ulitangaza mpango mwingine wa kuuza:
- Makombora 3,000 ya Hellfire
- Mabomu 2,100 ya GBU-39
Thamani ya mauzo hayo ni dola bilioni 7.4 (takriban shilingi trilioni 21.6 za Tanzania).
Ukosoaji wa Kimataifa
Mashirika ya kimataifa, yakiwemo Umoja wa Mataifa, yameeleza wasiwasi wao kuhusu mauzo haya ya silaha kwa Israel, yakisema kuwa asilimia kubwa ya wahanga wa mashambulizi ni raia wa kawaida wa Palestina.
Tangu kuanza kwa vita hivi, Wapalestina zaidi ya 48,000 wameuawa kwa mujibu wa Wizara ya Afya ya Gaza, huku maelfu wakijeruhiwa au kupoteza makazi yao.
Katika mazungumzo ya hivi karibuni, jamii ya kimataifa imeendelea kushinikiza Marekani kusitisha msaada wake wa kijeshi kwa Israel na kuitaka kushinikiza makubaliano ya kudumu ya kusitisha mapigano kati ya Israel na Hamas.
Hali ya Mpango wa Kusitisha Mapigano
Tangu Januari 19, Israel na Hamas zilianza hatua ya kwanza ya kusitisha mapigano kwa siku 42, lakini muda huo unamalizika Machi 1, na hadi sasa hakuna makubaliano mapya yaliyofikiwa. Mazungumzo ya kufanikisha kusitisha vita kwa muda mrefu bado yamekwama, na hali Gaza inazidi kuwa mbaya kwa raia wa kawaida.
Kwa msaada huu mpya wa silaha kutoka Marekani, uwezekano wa kumalizika kwa vita hivi hivi karibuni unazidi kuwa mdogo, huku Israel ikionekana kuwa tayari kuendeleza mashambulizi zaidi.