Wakati mataifa mengi ya Afrika, ikiwemo Tanzania, yakihangaika kujenga madarasa na shule za kutosha ili kukidhi ongezeko la idadi ya watoto, taifa la Ugiriki barani Ulaya linakabiliwa na tatizo la kinyume kabisa: mamia ya shule zake zimefungwa kwa sababu hakuna wanafunzi wa kutosha.
Ripoti mpya kutoka Wizara ya Elimu ya nchi hiyo, iliyotolewa kuelekea mwaka mpya wa masomo, inaonyesha picha ya kusikitisha. Takriban shule 766, ambazo ni sawa na asilimia 5.15 ya shule zote nchini humo, hazitafungua milango yake mwaka huu. Sababu kuu ni kushindwa kufikisha idadi ya chini ya wanafunzi inayohitajika kisheria, ambayo ni watoto 15 tu. Hali hii imeathiri maeneo ya vijijini na visiwa, na hata kuukumba mji mkuu, Athens.
Ingawa shule nyingi zinazofungwa ni za msingi, tatizo hili linaonekana kuenea katika ngazi zote za elimu. Sheria inaruhusu shule hizi kufunguliwa tena endapo idadi ya wanafunzi itaongezeka ndani ya miaka mitatu, lakini wachambuzi wanasema uwezekano wa hilo kutokea ni mdogo sana.
Chanzo cha janga hili la idadi ya watu kinatajwa kuwa ni mkwamo mkubwa wa kiuchumi ulioikumba Ugiriki katika muongo uliopita. Kuanzia mwaka 2009, nchi hiyo iliingia kwenye mgogoro mkubwa wa madeni uliokaribia kuifilisi, na ikalazimika kuishi kwa pesa za dharura kutoka Umoja wa Ulaya (EU) na Shirika la Fedha la Kimataifa (IMF) kwa takriban miaka minane.
Mgogoro huo wa kiuchumi ulisababisha madhara makubwa ya kijamii. Kuanzia mwaka 2011, idadi ya vifo nchini humo ilianza kuwa kubwa kuliko idadi ya watoto wanaozaliwa. Maisha magumu yaliwalazimisha mamia ya maelfu ya vijana, wakiwemo wanawake wengi walio katika umri wa kuzaa, kuihama nchi ili kutafuta fursa za ajira kwingineko. Matokeo yake, sensa ya mwaka 2021 ilionyesha kuwa idadi ya wanawake wenye umri wa kati ya miaka 20 na 40 imepungua kwa watu 500,000 (sawa na 31%) ikilinganishwa na mwaka 2001.
Kutokana na hayo, idadi ya watoto wanaozaliwa nchini Ugiriki imeporomoka hadi kufikia chini ya 80,000 kwa mwaka 2022. Kiwango cha uzazi kwa sasa ni wastani wa mtoto 1.35 kwa kila mwanamke, kikiwa ni miongoni mwa viwango vya chini kabisa barani Ulaya na chini ya kiwango cha 2.1 kinachohitajika ili idadi ya watu isipungue. Hii imepelekea idadi ya wanafunzi wa shule za msingi kupungua kwa zaidi ya 111,000 (19%) tangu mwaka 2018.
Wataalamu wanaonya kuwa Ugiriki ipo katika hatari ya "anguko la idadi ya watu," hali ambayo inaweza kudhoofisha uchumi na ustawi wa jamii kwa miaka mingi ijayo. Wanasema hata mataifa tajiri yenye mifumo imara ya ustawi wa jamii kama Denmark yameshindwa kupandisha viwango vya uzazi, hivyo ni vigumu kuona Ugiriki ikibadili mwelekeo huu kwa urahisi.