Mkutano muhimu wa siku mbili unaowakutanisha viongozi wastaafu na wataalamu wa maendeleo barani Afrika umefikia tamati mjini Kampala, Uganda, huku wito mzito ukitolewa kwa serikali za bara hilo kubadilisha mtazamo kuhusu uhifadhi wa mazingira. Katika Mkutano huo wa 8 wa Jukwaa la Uongozi Afrika (ALF), ulioandaliwa na Taasisi ya Uongozi Afrika, ujumbe mkuu ulikuwa ni umuhimu wa kuunda mifumo inayowatambua na kuwazawadia kifedha wananchi na jamii zinazojitoa kulinda maliasili zilizopo, hasa misitu.
Rais Mstaafu wa Tanzania na Mlezi wa Jukwaa hilo, Mheshimiwa Jakaya Kikwete, alikuwa miongoni mwa viongozi walioongoza mjadala huo kwa kusisitiza haja ya dharura ya kubadilisha sera za sasa. Alieleza kwa uchungu jinsi mataifa ya Afrika yanavyokosa nguvu ya kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi na kuhifadhi misitu yake kutokana na mifumo ya kimataifa ambayo mara nyingi hunufaisha mataifa tajiri kupitia unyonyaji wa rasilimali za Afrika.
"Tunajikuta katika hali ambapo tunawapa motisha watu wanaopanda miti mipya, jambo ambalo ni jema, lakini tunawasahau kabisa wale wanaokesha wakilinda misitu yetu ya asili ambayo tayari ipo," alisema Kikwete. Alionya kuwa mfumo huu unaleta pengo kubwa na kudhoofisha juhudi za uhifadhi. "Haiwezekani kuendelea na utaratibu ambapo anayeharibu mazingira ndiye anayenufaika kifedha, huku anayelinda na kuhifadhi asipate chochote. Lazima tutambue thamani ya misitu hii katika kunyonya hewa ukaa na tuwalipe wale wanaoilinda," alisisitiza Mheshimiwa Kikwete, akitaka mabadiliko ya kimfumo.
Wazo hili liliungwa mkono na Waziri Mkuu Mstaafu wa Ethiopia, Hailemariam Desalegn Boshe, ambaye pia ni Mwenyekiti mwenza wa mkutano huo. Boshe alieleza kuwa changamoto kubwa inayokabili Afrika ni uhaba wa fedha za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, jambo linalozuia bara hilo kunufaika na fursa za kiuchumi zinazoweza kutokana na uhifadhi, kama vile biashara ya kaboni. "Ni muhimu tuwe na sauti moja na mshikamano kama bara tunapokwenda kwenye majadiliano ya kimataifa. Tunahitaji kuunda timu imara za majadiliano zitakazotetea maslahi yetu ili tupate manufaa halisi kutoka kwenye rasilimali zetu za misitu na uhifadhi," alihimiza Boshe.
Umuhimu wa kuimarisha mifumo ya ndani ulielezwa pia na Dk. David Obura, Mkurugenzi Mwanzilishi wa shirika la CORDIO Afrika Mashariki. Alisisitiza haja ya maboresho katika sheria za mazingira na tabianchi ili kuvutia uwekezaji na kurahisisha upatikanaji wa fedha kwa ajili ya miradi ya uhifadhi wa misitu na bayoanuwai nyingine. "Tunahitaji kujenga mifumo thabiti ya kifedha itakayowavutia wawekezaji katika sekta ya uhifadhi," alisema Dk. Obura.
Akiwasilisha mtazamo wa kitaalamu, Profesa Chukwumerije Okereke kutoka Chuo Kikuu cha Bristol, alitoa mapendekezo matano muhimu kwa nchi za Afrika: kuongeza uwazi katika jinsi fedha za tabianchi zinavyotumika; kuwekeza kimkakati katika maeneo yenye faida kubwa kiuchumi na kimazingira; kutumia zaidi suluhisho zinazobuniwa ndani ya Afrika; kusimamia kidete suala la haki ya tabianchi; na kuunda ufafanuzi wa dhana hiyo unaoakisi uhalisia na mahitaji ya Kiafrika. Profesa Okereke alibainisha kuwa licha ya juhudi zinazoendelea, Afrika bado inakabiliwa na pengo kubwa la kifedha linalokadiriwa kufikia dola za Kimarekani bilioni 2.8 (sawa na takriban Shilingi Trilioni 7 za Kitanzania), kiasi kinachokwamisha pakubwa utekelezaji wa mikakati ya uhifadhi endelevu.
Hitimisho la mkutano huo lilikuwa wazi: Afrika inahitaji mabadiliko ya kimtazamo na kivitendo katika uhifadhi wa mazingira, kutoka kwenye kuwazawadia wanaopanda miti hadi kuwatambua na kuwanufaisha wale wanaolinda ekolojia zilizopo. Wito umetolewa kwa serikali kutekeleza mapendekezo haya kwa haraka ili kulinda urithi wa asili wa bara hilo na kuhakikisha linapata mgao wake halali kutokana na juhudi za kimataifa za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi.