Katikati ya juhudi za kukabiliana na athari za tetemeko kubwa la ardhi lililotokea hivi karibuni, serikali ya kijeshi (junta) ya Myanmar leo, tarehe 22 Aprili, 2025, imetangaza uamuzi wa kuongeza muda wa kusitisha mapigano nchini humo na vikundi mbalimbali vya waasi hadi mwishoni mwa mwezi huu. Uamuzi huo umefanywa kwa lengo la kuruhusu shughuli za kurejesha hali na ujenzi mpya kuendelea bila vikwazo baada ya janga hilo la asili ambalo limesababisha uharibifu mkubwa.
Kupitia taarifa rasmi iliyorushwa hewani, serikali ya kijeshi imeeleza kuwa "tumerefusha muda wa kusitisha mapigano hadi tarehe 30 Aprili ili kuwezesha kazi za ujenzi mpya na urejeshaji katika maeneo yaliyoathiriwa na tetemeko kuendelea kwa ufanisi zaidi." Hata hivyo, junta imeonya vikundi vya waasi kwa kusema kuwa "hatutasita kulipiza kisasi" endapo vitaanzisha mashambulizi yoyote katika kipindi hicho cha kusitisha mapigano.
Tetemeko hilo kubwa la ardhi lenye ukubwa wa 7.7 kwa kipimo cha Richter lilitokea mwishoni mwa mwezi uliopita, tarehe 28 Machi, katika eneo la kati la Myanmar na kusababisha uharibifu mkubwa na vifo vingi kote nchini. Kufuatia janga hilo, Serikali ya Umoja wa Kitaifa (NUG), ambayo ni serikali ya mpito ya demokrasia iliyoanzishwa na wapinzani wa junta, pamoja na 'Umoja wa Ndugu', ambao ni muungano wa vikundi vya wanamgambo wa kikabila wanaopigana na junta, walitangaza kusitisha shughuli zao za kijeshi. Baadaye, serikali ya kijeshi nayo ilitangaza kusitisha mapigano kwa wiki tatu kuanzia tarehe 2 Aprili, na tarehe ya leo, 22 Aprili, ilikuwa ndiyo siku ya mwisho ya usitishaji huo wa awali.
Licha ya matangazo hayo ya kusitisha mapigano, ripoti kutoka vyanzo mbalimbali zimekuwa zikionesha kuwa usitishaji huo haukuheshimiwa kikamilifu na pande zote, huku jeshi la Myanmar likidaiwa kuendelea kufanya mashambulizi ya anga katika baadhi ya maeneo yanayodhibitiwa na waasi. Hata hivyo, kutokana na ukubwa wa janga la tetemeko, jumuiya ya kimataifa na mashirika ya kutoa misaada ya kibinadamu yamekuwa yakishinikiza pande zote zinazozozana kurefusha muda wa kusitisha mapigano ili kuwezesha msaada wa haraka na muhimu kuwafikia wahanga wa tetemeko hilo ambao wanateseka sana. Katika juhudi hizo, Waziri Mkuu wa Malaysia, Bw. Anwar Ibrahim, ambaye nchi yake inashikilia Uenyekiti wa Chama cha Mataifa ya Kusini Mashariki mwa Asia (ASEAN) kwa mwaka huu, alikutana na kiongozi wa serikali ya kijeshi, Kamanda Mkuu Min Aung Hlaing, pamoja na wawakilishi wa upande wa waasi huko Bangkok, Thailand, tarehe 17 na 18 Aprili, akihimiza kurefushwa kwa usitishaji mapigano.
Tetemeko hilo la Machi limesababisha vifo vingi; kwa mujibu wa takwimu za serikali ya kijeshi, idadi ya waliofariki imepindukia 3,700. Umoja wa Mataifa umeripoti kuwa zaidi ya watu 60,000 wameachwa bila makazi na wanalazimika kuishi nje katika mazingira magumu, na kwamba watu milioni 2 kote nchini wanahitaji msaada wa dharura wa kibinadamu, ikiwa ni pamoja na malazi, chakula na huduma za afya.
Wakati huohuo, leo pia kumetokea maendeleo mengine muhimu katika mzozo wa Myanmar, hususan kaskazini mashariki mwa nchi. Serikali ya China imetangaza kuwa kikundi cha waasi cha Myanmar National Democratic Alliance Army (MNDAA) kimekubali kukabidhi udhibiti wa mji wa kimkakati wa Lashio kwa serikali ya kijeshi ya Myanmar. Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya China, Bw. Guo Jia Kun, amesema katika mkutano na waandishi wa habari kuwa China hivi karibuni ilituma maafisa nchini Myanmar kufuatilia hali ya usitishaji mapigano na kufanya mazungumzo, na katika mazungumzo hayo MNDAA waliridhia kuachia mji wa Lashio, ambao uko kaskazini mashariki mwa Myanmar karibu na mpaka wa China.
Lashio ni mji wenye umuhimu mkubwa wa kimkakati kijeshi na kiuchumi, na ndipo kulikuwa na makao makuu ya Kamandi ya Kijeshi ya Kaskazini Mashariki ya jeshi la Myanmar kabla haujatekwa na waasi. MNDAA, ambalo ni kundi la waasi wa kabila la Kokang wanaozungumza Kichina, walikuwa wameuteka mji huu mwezi Agosti mwaka jana (2024) katika mashambulizi yao dhidi ya jeshi la serikali. Inaripotiwa kuwa China ilikuwa ikishinikiza MNDAA kusitisha mapigano na kujiondoa Lashio kutokana na kuathiriwa kwa utulivu wa mpaka wake. MNDAA ilisitisha ghafla mashambulizi yao mwezi Septemba mwaka jana na baadaye, mwezi Januari mwaka huu (2025), walitia saini makubaliano ya usitishaji mapigano na serikali ya kijeshi, yaliyosimamiwa na China, ambayo sasa yanaonekana kuwa yametia matunda kwa kukabidhiwa kwa mji huo muhimu.
Maendeleo haya ya kusitishwa kwa mapigano kwa muda na kukabidhiwa kwa mji muhimu yanaonesha jinsi mzozo wa Myanmar ulivyo na pande nyingi na unavyoathiriwa na masuala ya ndani, majanga ya asili, na shinikizo pamoja na ushiriki wa kimataifa, hasa kutoka kwa nchi jirani kama China. Hata hivyo, bado kukiwa na njia ndefu ya kufikia amani ya kudumu nchini humo.