Hali ya wasiwasi inaendelea kutanda nchini Kenya kufuatia maandamano ya kupinga serikali yaliyofanyika kote nchini humo mnamo Jumanne, Julai 8. Tume ya Haki za Binadamu ya Kenya (KNCHR) imetoa ripoti ya kutisha ikisema kuwa idadi ya watu waliopoteza maisha katika ghasia hizo sasa imefikia 31.
Maandamano hayo yalianza kama matembezi ya amani ya kuadhimisha siku ya "Saba Saba," kumbukumbu ya kihistoria ya Julai 7, 1990, ambapo Wakenya walidai kurejeshwa kwa mfumo wa vyama vingi vya siasa dhidi ya utawala wa kidikteta wa wakati huo. Hata hivyo, mwaka huu, maandamano hayo yaligeuka na kuwa ghasia na mapambano makali kati ya waandamanaji na polisi, hasa katika maeneo ya nje ya jiji la Nairobi.
Kulingana na takwimu zilizotolewa na KNCHR, mbali na vifo 31, watu wengine wawili hawajulikani walipo, 107 wamejeruhiwa, na 532 wamekamatwa na polisi.
Polisi Walaumiwa kwa Matumizi ya Nguvu
Tume hiyo ya haki za binadamu imelaani vikali kile ilichokiita "matumizi ya nguvu kupita kiasi" na polisi katika kuzima maandamano hayo. Katika madai ya kushangaza zaidi, KNCHR imesema ina taarifa zinazoonyesha kuwa kuna uwezekano polisi walishirikiana na magenge ya wahalifu ili kuwatawanya na kuwashambulia waandamanaji.
"Tunalaani vikali ukiukwaji wote wa haki za binadamu na tunataka uwajibikaji kutoka kwa wahusika wote, wakiwemo polisi na raia," ilisema taarifa ya Tume.
Chanzo cha Hasira za Wananchi
Maandamano haya ni kilele cha hasira za muda mrefu za wananchi wa Kenya kutokana na changamoto kadhaa za kiuchumi na kijamii. Miongoni mwa sababu kuu zinazotajwa ni:
- Kupanda kwa gharama za maisha kunakosababishwa na ongezeko la kodi.
- Ukosefu mkubwa wa ajira, hasa miongoni mwa vijana.
- Matukio ya mara kwa mara ya ukatili na matumizi ya nguvu kupita kiasi na polisi.
- Madai ya kuendelea kwa ufisadi miongoni mwa viongozi wakuu serikalini.
Hii si mara ya kwanza kwa maandamano ya aina hii kusababisha vifo. Mwezi uliopita tu, Juni 25, maandamano mengine ya kupinga ongezeko la kodi yalisababisha vifo vya watu 19 na mamia ya majeruhi baada ya polisi kutumia nguvu kuwatawanya waandamanaji. Hali hii inaonyesha mzunguko hatari wa maandamano na ukandamizaji mkali unaoendelea nchini humo.