Vatican imeshuhudia tukio la kihistoria kwa kumchagua Kardinali Robert Francis Prevost wa Marekani, mwenye umri wa miaka 69, kuwa Kiongozi wa 267 wa Kanisa Katoliki Duniani. Uchaguzi huu, uliofanywa na jopo la Makardinali wapiga kura 133, ulifanyika tarehe 8 Mei (majira ya Vatican). Papa mpya atatumia jina la 'Leo XIV'. Uamuzi huu ulifikiwa katika siku ya pili ya mkutano wa faragha wa Makardinali (Konklave), baada ya duru ya nne ya upigaji kura.
Jina la Kipapa 'Leo', ambalo kwa Kilatini linamaanisha 'Simba', linabeba taswira ya nguvu, ujasiri, na uongozi ndani ya Kanisa Katoliki. Papa Leo XIV alizaliwa Chicago, Marekani, mwaka 1955 na alipata daraja takatifu la Upadre mwaka 1982. Yeye ni mwanachama wa Shirika la Mtakatifu Augustino (Order of Saint Augustine). Kituo cha habari cha EuroNews kinaripoti kuwa hii ni mara ya kwanza kwa Papa kutoka katika Shirika hilo la Mtakatifu Augustino.
Ingawa Papa Leo XIV ni raia wa Marekani, alihudumu kama mmisionari nchini Peru kwa miaka 20, na hata alipata uraia wa Peru mwaka 2015, mwaka ambao pia aliteuliwa kuwa Askofu Mkuu nchini humo. Wachambuzi wanaeleza kuwa historia yake ya utumishi wa kimisionari katika maeneo ya pembezoni na miongoni mwa watu maskini, licha ya kuwa Mmarekani, huenda ilichangia katika kuchaguliwa kwake.
Shirika la habari la AP linaeleza kuwa kulikuwa na dhana ya kutoegemea kumchagua Papa kutoka Marekani kutokana na ushawishi mkubwa wa 'kidunia' ambao Marekani inao kimataifa. Gazeti la The Telegraph la Uingereza, likinukuu vyanzo vya Vatican, lilimtaja Papa Leo XIV kama Mmarekani 'asiye Mmarekani zaidi' kwa maana ya kuepukana na mitazamo ya kimarekani iliyozoeleka.
Mwaka 2023, Papa Leo XIV aliteuliwa na Papa Fransisko kuwa Mkuu wa Idara ya Maaskofu ya Vatican (Dicastery for Bishops). Idara hii ni moja ya zenye ushawishi mkubwa zaidi Vatican, kwani inasimamia na kuratibu uteuzi wa Maaskofu wapya. Vyombo vya habari vya kimataifa vinaripoti kuwa aliongoza utekelezaji wa mageuzi ya Papa Fransisko yaliyojumuisha kwa mara ya kwanza wanawake watatu katika jopo la kupiga kura la kuamua orodha ya wagombea wa Uaskofu.
Papa Leo XIV anatajwa kuwa mtu wa karibu na Papa Fransisko, huku akielezwa kuwa na msimamo wa wastani kiteolojia, jambo linalomfanya kuonekana kama mtu anayeweza kuleta uwiano kati ya makundi yenye mitazamo ya mabadiliko na yale yenye msimamo wa kihafidhina ndani ya Kanisa. Anajulikana kwa kuzungumza kwa ufasaha lugha za Kiingereza, Kihispania, Kireno, Kiitaliano, na Kifaransa.
Mara tu baada ya kuchaguliwa kwake tarehe 8 Mei, Papa Leo XIV alijitokeza kwenye 'Dirisha la Baraka' katika Kanisa Kuu la Mtakatifu Petro mjini Vatican na kutoa ujumbe wake wa kwanza wa baraka kwa ulimwengu, unaojulikana kama 'Urbi et Orbi' (Kilatini: 'Kwa Jiji la Roma na Kwa Ulimwengu Mzima'), akiombea amani duniani. Akizungumza kwa Kiitaliano, Papa alisema, "La pace sia con tutti voi" (Amani iwe nanyi nyote). Jambo la kuzingatia ni kuwa hakutumia lugha ya Kiingereza katika ujumbe wake huu wa kwanza, licha ya kuwa Mmarekani, bali alitumia Kiitaliano, Kihispania, na Kilatini.
Katika ujumbe wake, Papa alirejelea maneno ya Yesu Kristo baada ya kufufuka kwake alipowasalimu wanafunzi wake akisema, "Amani iwe kwenu" (Yohana 20:26), akitamani "salamu hii ya amani ifike kwa mataifa yote na duniani kote."
Alimkumbuka na kumshukuru mtangulizi wake, Papa Fransisko, akisema, "Bado tunasikia masikioni mwetu sauti ndogo lakini ya ujasiri ya Papa Fransisko aliyebariki Roma... sauti ya Papa yule asubuhi ile ya Pasaka, iliyosambaza baraka Roma na ulimwengu mzima, bado iko hai masikioni na mioyoni mwetu. Niruhusuni niendeleze baraka hiyo." Alimnukuu Papa Fransisko kwa ujumbe wake wa "kujenga madaraja, si kuta," akiongeza, "Wanadamu wanamhitaji Kristo kama daraja la kumfikia Mungu na upendo wake. Tujenge daima madaraja yanayotuwezesha kuwa watu wamoja kwa amani."
Papa Leo XIV alihitimisha baraka yake kwa maombi kwa Bikira Maria, akieleza nia yake ya kuwa na Kanisa "linalotafuta daima amani, linalotafuta daima huruma, na linalotafuta kuwa karibu hasa na wale wanaoteseka."
Hotuba Kamili ya Baraka ya Kwanza ya Papa Leo XIV (Urbi et Orbi):
Amani iwe nanyi nyote.
Ndugu zangu wapendwa,
Hii ilikuwa salamu ya kwanza ya Kristo, Mchungaji Mwema, aliyetoa maisha yake kwa ajili ya Mungu na kufufuka.
Nami natamani salamu hii ya amani ifike mioyoni mwenu, kwa familia zenu, na kwa kila mtu.
Popote mlipo, ifike kwa mataifa yote na duniani kote.
Amani iwe nanyi nyote.
Amani iwe nanyi nyote ndugu na dada.
Amani ifike kwenu nyote, kwa familia zenu, na kwa mataifa yote.
Hii ni amani ya Kristo mfufuka, amani inayoshusha silaha na wakati huo huo inayosababisha silaha zishushwe; ni amani ya unyenyekivu na subira.
Ni amani itokayo kwa Mungu anayetupenda sote bila masharti.
Bado tunasikia masikioni mwetu sauti ndogo lakini ya ujasiri ya Papa Fransisko aliyebariki Roma.
Sauti ya Papa yule asubuhi ile ya Pasaka, iliyosambaza baraka Roma na ulimwengu mzima, bado iko hai masikioni na mioyoni mwetu.
Niruhusuni niendeleze baraka hiyo.
Mungu anatupenda, anawapenda nyote, na uovu hauwezi kushinda. Sisi sote tuko mikononi mwa Mungu.
Kwa hiyo, bila hofu, tuwe wamoja, tushikamane na Mungu na sisi kwa sisi, na tusonge mbele.
Sisi ni wanafunzi wa Kristo, na Kristo anatembea mbele yetu. Ulimwengu unahitaji mwanga wake.
Wanadamu wanamhitaji Kristo kama daraja la kumfikia Mungu na upendo wake.
Nanyi pia mtusaidie sisi, na kusaidiana ninyi kwa ninyi, kupitia mazungumzo na kukutana, ili daima tuweze kuwa watu wamoja kwa amani, tukijenga madaraja.
Ninamshukuru Papa Fransisko.
Pia, nawashukuru ndugu zangu Makardinali wote walionichagua kuwa mwandamizi wa Petro, ili pamoja nanyi tuweze kusonga mbele kama Kanisa moja; kwa kutafuta daima amani na haki, kwa kuwa daima waaminifu kwa Yesu Kristo, kwa kuwa wanaume na wanawake waaminifu wa Yesu Kristo wanaohubiri Injili bila woga na kuwa wamisionari.
Mimi ni mwana wa Mtakatifu Augustino na mwanachama wa Shirika la Mtakatifu Augustino, aliyesema, ‘Nikiwa nanyi mimi ni Mkristo, kwa ajili yenu mimi ni Askofu.’
Sote tunaweza kutembea pamoja kuelekea maskani ambayo Mungu ametuandalia.
Natoa salamu za pekee kwa Kanisa la Roma.
Tunapaswa kuwa Kanisa la kimisionari, linalojenga madaraja, linalofanya majadiliano, lililo wazi daima kama uwanja huu, likinyoosha mikono yake kwa wote wanaohitaji huruma yetu, uwepo wetu, majadiliano yetu, na upendo wetu.
Sasa, nitasalimu kwa Kihispania.
Salamu kwenu nyote, hasa kwa jimbo langu pendwa la Chiclayo, Peru, ambako waamini wamejitolea sana kushiriki imani na Askofu wao na kuwa Kanisa aminifu kwa Yesu Kristo.
Ndugu na dada wa Roma, Italia, na ulimwengu mzima. Tunataka kuwa Kanisa la sinodi, Kanisa linalosonga mbele, linalotafuta daima amani, linalotafuta daima huruma, na hasa linalotafuta kuwa karibu na wale wanaoteseka.
Leo ni siku ya maombi kwa Mama Yetu wa Pompei. Bikira Maria daima anatembea nasi, yuko karibu nasi, na anataka kutusaidia kwa upendo na maombi yake.
Sasa, ningependa kuomba pamoja nanyi kwa ajili ya utume wangu mpya, kwa ajili ya Kanisa zima, na kwa ajili ya amani duniani kote.
Tumwombe Mama yetu Bikira Maria neema za pekee.
Salamu Maria, umejaa neema, Bwana yu nawe. Umebarikiwa kuliko wanawake wote, na Yesu, mzao wa tumbo lako, amebarikiwa. Maria Mtakatifu, Mama wa Mungu, utuombee sisi wakosefu, sasa na1 saa ya kufa kwetu. Amina.2