Hali ya usalama nchini Syria imezidi kuwa ya mashaka na sintofahamu baada ya kundi la kigaidi la Dola la Kiislamu (ISIS) kuibuka mafichoni na kukiri kuhusika na shambulio la umwagaji damu lililolenga jeshi la serikali. Tukio hili limetibua nyongo na kuzua hofu mpya ya kurejea kwa vitendo vya kigaidi katika taifa hilo ambalo bado linauguza vidonda vya vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyodumu kwa zaidi ya muongo mmoja.
Taarifa zilizotolewa na shirika la kimataifa linalofuatilia mienendo ya makundi ya kigaidi mtandaoni (SITE), zinabainisha kuwa ISIS wametoa tamko zito la kujigamba wakisema, "Askari wa Khilafah wamefanya shambulio la kuvizia dhidi ya doria ya 'maadui' wa serikali ya Syria kwa kutumia silaha nzito."
Katika tukio hilo la kusikitisha lililotokea katika barabara za mkoa wa Idlib, kaskazini-magharibi mwa Syria, askari wanne wa jeshi la serikali wameuawa papo hapo huku mmoja akijeruhiwa vibaya. Wizara ya Mambo ya Ndani ya Syria imethibitisha kutokea kwa shambulio hilo la kuvizia, ingawa awali haikuwa imeweka wazi ni kundi gani lilihusika mpaka pale ISIS walipojitokeza "kifua mbele" kudai kuhusika.
Hali hii inakuja huku kukiwa na wingu zito baada ya tukio jingine la kinyama lililotokea tarehe 13 Desemba katika eneo la Palmyra, katikati ya Syria. Katika tukio hilo, wanajeshi wawili wa Marekani pamoja na mkalimani mmoja raia wa Marekani waliuawa walipokuwa katika doria ya pamoja na majeshi ya Syria. Vyombo vya usalama vinahisi mkono wa ISIS au washirika wao katika tukio hilo pia, jambo ambalo linaweza kuamsha hasira za taifa hilo kubwa duniani (Superpower).
Kwa wasiofahamu historia, kundi la ISIS lilitumia mwanya wa vurugu zilizotokana na uvamizi wa Marekani nchini Iraq mwaka 2003 kujijenga. Walifikia kilele cha "umwamba" wao mwaka 2014 walipotangaza kuunda Dola la Kiislamu (Caliphate) katika maeneo makubwa ya Iraq na Syria. Hata hivyo, walipigwa na kusambaratishwa na majeshi ya ushirika yakiongozwa na Marekani mwaka 2019. Tangu hapo, mabaki ya kundi hilo yamekuwa yakiishi kama "digidigi" katika majangwa ya Syria na Iraq, wakifanya mashambulizi ya kuvizia (guerilla warfare).
Siasa za Syria kwa sasa zimeingia katika sura mpya. Desemba mwaka jana (2024), kiongozi wa kundi la waasi la Hayat Tahrir al-Sham (HTS), Ahmed Al-Shara, alifanikiwa kumuondoa madarakani dikteta wa muda mrefu, Bashar al-Assad, na kuhitimisha utawala wa mabavu uliodumu kwa miaka 14. Hivi sasa, Al-Shara anashikilia nafasi ya Rais wa Mpito.
Hatua ya Rais wa sasa, Ahmed Al-Shara, kuamua "kuiva chungu kimoja" na Marekani katika oparesheni za kijeshi za kusaka mabaki ya ISIS imezua mgawanyiko. Wakati Marekani ikiona hii ni fursa ya kumaliza ugaidi, baadhi ya makundi ya Kiislamu yenye msimamo mkali ndani ya Syria yanamuona Al-Shara kama "kibaraka" wa nchi za Magharibi, jambo linalozidisha joto la kisiasa na kijeshi.
Dunia sasa inasubiri kuona hatua zitakazochukuliwa na Marekani na Serikali ya Mpito ya Syria kujibu mapigo haya, huku hofu ikitanda kuwa huenda ISIS wanajaribu kujikusanya upya kutafuta nguvu waliyopoteza.