Hali si shwari kwa vijana nchini China. Katikati ya msukosuko wa kiuchumi na presha kubwa ya ushindani, kizazi kipya kinabuni mbinu za kipekee za kuishi ambazo zinashangaza wengi. Badala ya kukimbizana na fursa za kazi ambazo hazipo, wengi wameamua "kupumzika" kwa njia zisizo za kawaida; wengine huenda ziwani kuvua samaki si kwa ajili ya kitoweo, bali kutuliza akili, huku wengine wakichukua hatua kali zaidi ya kukata kadi zao za benki ili kujiepusha na mtego wa matumizi yasiyo ya lazima.
Msingi wa mabadiliko haya ya kitabia ni tatizo kubwa la ukosefu wa ajira. Takwimu rasmi za serikali zinaonesha picha ya kutisha. Mwezi Agosti, kiwango cha ukosefu wa ajira kwa vijana wenye umri kati ya miaka 16 na 24 (bila kuwajumuisha wanafunzi) kilifikia 18.9%. Hiki ni kiwango cha juu zaidi tangu serikali ilipoanza kutumia mfumo mpya wa ukusanyaji takwimu. Changamoto inazidi kuwa kubwa ikizingatiwa kwamba mwaka huu pekee, zaidi ya wahitimu milioni 12 wa vyuo vikuu wameingia kwenye soko la ajira, idadi kubwa kuwahi kutokea katika historia ya nchi hiyo.
Ili kukabiliana na hali hii ya kukata tamaa, dhana ya Kijapani iitwayo ‘Duansheli’—inayohimiza kuacha, kutupa, na kujitenga na vitu visivyo vya lazima—imepata umaarufu upya. Vijana wengi sasa wanajivunia kumiliki kadi moja tu ya benki, wakizikata zile nyingine kama ishara ya kuukataa utamaduni wa matumizi makubwa unaochochewa na ubepari. Hali hii imeathiri hadi taasisi za fedha, huku benki kubwa kama Ping An na Benki ya Mawasiliano zikiripoti upungufu wa mamilioni ya kadi za mkopo zilizotolewa ndani ya mwaka mmoja.
Cha kushangaza zaidi ni kuibuka kwa ‘ofisi feki’ (假办公室) katika miji mikubwa. Hapa, vijana wasio na ajira hulipa ada ndogo, takriban Shilingi 11,000 za Kitanzania (Yuan 30) kwa siku, ili kupata meza na mazingira yanayofanana na ofisi halisi. Lengo si kufanya kazi halisi, bali ‘kujifanya unafanya kazi’ (假装上班). Wanapata vitambulisho vya wafanyakazi na hutumia muda wao kutafuta kazi mtandaoni, kuandaa mipango ya biashara, au kusoma. Yuan, kijana wa miaka 19 anayejiandaa kuanzisha biashara ya kuuza wanyama wa kufugwa mtandaoni, anasema mazingira hayo humpa msukumo na kumwepusha na uvivu wa kuwa nyumbani.
Wataalamu wa saikolojia na sosholojia wanaeleza kuwa tabia hizi, ikiwemo ile ya ‘kulala chali’ (躺平 - Tangping) au 'kuiacha iote kutu' (摆烂 - Bailan), ni njia za kujihami kisaikolojia. Ni namna ya kudhihaki na kukubali hali halisi ngumu huku wakijaribu kulinda utambulisho na heshima yao katika jamii ambayo bado inapima thamani ya mtu kutokana na kazi na uzalishaji. Ni mwitikio wa kiubunifu dhidi ya matarajio ya jamii ambayo hayaendani na uhalisia wa maisha yao.
Hata hivyo, serikali ya China haifurahishwi na mwelekeo huu. Inauona kama dalili ya kukata tamaa na uzembe unaoweza kudhoofisha ari ya taifa. Mamlaka zimeanzisha kampeni kali ya miezi miwili ya kufuta maudhui yoyote kwenye mtandao yanayoonekana kueneza "huzuni kupita kiasi," "hofu," au dhana kwamba "juhudi hazina maana." Vitendo hivi vya serikali, vikijumuishwa na sera ya kutoa viza kwa wataalamu wa kigeni huku vijana wake wakikosa kazi, vinaonesha jinsi viongozi wanavyohofia kuwa hali hii ya kukata tamaa inaweza kugeuka na kuwa ukosoaji dhidi ya Chama cha Kikomunisti chenyewe.