Kupanda kwa bei ya mayai nchini Marekani kumechukua sura mpya, huku visa vya magendo vikiongezeka katika maeneo ya mpakani na Mexico. Ripoti ya Wall Street Journal ya Machi 16 inaonyesha kuwa idadi ya mayai yanayokamatwa katika vituo vya ukaguzi wa forodha imeongezeka kwa kasi, huku baadhi ya watu wakihatarisha adhabu za uhalifu kwa kuingiza bidhaa hiyo kwa njia haramu.
Takwimu kutoka Idara ya Ulinzi wa Forodha na Mipaka ya Marekani (CBP) zinaonyesha kuwa katika San Diego, California, visa vya kukamatwa kwa mayai kutoka Mexico vimeongezeka kwa asilimia 158 tangu Oktoba mwaka jana. Katika Laredo, Texas, ongezeko ni asilimia 54, huku kwa ujumla nchini kote likifikia asilimia 36.
Sababu za Kupanda kwa Bei ya Mayai
Mfumuko wa bei ya mayai, unaojulikana kama "Eggflation", umetokana na mambo kadhaa, ikiwemo:
- Mlipuko wa homa ya mafua ya ndege (avian influenza), ambao umeathiri uzalishaji wa mayai.
- Ununuzi wa hifadhi kwa wingi, ambapo wananchi wamekuwa wakihifadhi mayai kwa kuhofia upungufu.
- Madai ya udhibiti wa bei na makampuni makubwa ya uzalishaji wa mayai.
Kwa sasa, bei ya wastani ya tray ya mayai 12 aina ya Grade A imefikia dola 5.90, kiwango cha juu zaidi katika historia ya Marekani. Katika baadhi ya maeneo ya mijini, bei ya tray moja ya mayai inafikia zaidi ya dola 10. Ikilinganishwa na mwaka mmoja uliopita, ambapo tray hiyo iliuzwa kwa dola 3, ongezeko limezidi mara mbili.
Athari na Hatua za Serikali
Kutokana na hali hii, baadhi ya Wamarekani wameanza kufuga kuku wao binafsi ili kupunguza gharama. Wakati huohuo, magendo ya mayai kutoka Mexico yameongezeka kwa sababu bei ya mayai nchini humo ni karibu theluthi moja ya bei ya Marekani.
Serikali ya Rais wa zamani, Donald Trump, imechukua hatua kudhibiti hali hiyo kwa:
- Kuchunguza uwezekano wa makampuni kula njama kudhibiti bei za mayai kupitia Wizara ya Sheria.
- Kutangaza mpango wa kusaidia sekta ya mayai kwa hadi dola bilioni 1 (takriban TZS trilioni 2.5) kupitia Wizara ya Kilimo.
Katika tukio moja lililoibua mshangao, maafisa wa forodha katika kituo cha ukaguzi cha El Paso, Texas, walimkamata dereva wa lori aliyekuwa akisafirisha mayai kwa njia ya magendo, huku pia akiwa na madawa ya kulevya aina ya methamphetamine. Afisa mmoja alibainisha kuwa, cha kushangaza zaidi, mayai ndiyo yaliyovutia zaidi umakini wa maafisa hao kuliko hata madawa ya kulevya.
Kupanda kwa bei ya mayai kumezua mjadala mpana kuhusu changamoto za mfumuko wa bei nchini Marekani, huku serikali ikihangaika kutafuta suluhisho la kudhibiti hali hiyo kwa muda mfupi na wa muda mrefu.