Katika tamko zito na la pamoja, muungano wa mashirika ya kiraia nchini Tanzania umetangaza kuwa umaskini unaoikabili Afrika siyo ajali wala bahati mbaya, bali ni matokeo ya moja kwa moja ya mifumo ya kiuchumi ya kimataifa iliyo kandamizi na isiyo ya haki. Mashirika hayo sasa yanadai mabadiliko ya msingi, yakisisitiza dunia inapaswa kuipatia Afrika "Haki, na si Hisani."
Wito huo wenye uzito umewasilishwa jijini Dar es Salaam kuelekea Mkutano wa Nne wa Umoja wa Mataifa kuhusu Ufadhili wa Maendeleo (FfD4) unaotarajiwa kufanyika nchini Hispania. Mashirika hayo, yakiwemo Mtandao wa Watetezi wa Haki za Binadamu (THRDC), Mtandao wa Mashirika ya Haki za Binadamu Kusini mwa Afrika (SAHRiNGON), na Mtandao wa Kuondoa Umaskini Duniani (GCAP), yameweka wazi kuwa sasa ni wakati wa kushughulikia mizizi ya tatizo.
"Umaskini uliopo Afrika si ajali. Ni matokeo ya mifumo ya kiuchumi isiyo ya haki. Tunahitaji haki – si hisani," alisema Nuru Maro, Mratibu wa GCAP Afrika, akifafanua kuwa dunia inakabiliwa na migogoro ya madeni, mabadiliko ya tabianchi na ukosefu wa usawa, hivyo mfumo wa sasa wa kifedha umeshindwa.
Mashirika hayo yametoa ajenda yenye vipengele vitano muhimu wanavyotaka vijadiliwe na kupewa kipaumbele:
Kwanza, Kusitisha Uvuaji wa Rasilimali Fedha: Yameitaka jumuiya ya kimataifa kufuta madeni yote yasiyo halali na yenye masharti kandamizi, ambayo yanasababisha mataifa ya Afrika kutumia fedha nyingi kulipa madeni kuliko kwenye huduma za afya na elimu. Sambamba na hilo, yanataka kupitishwa kwa Mkataba wa Kodi wa Umoja wa Mataifa ili kuziba mianya ya ukwepaji kodi na uhamishaji haramu wa fedha, ambao unaigharimu Afrika takriban dola bilioni 88.6 kila mwaka – kiasi kikubwa kuliko misaada yote inayopokea.
Pili, Kujenga Uchumi wa Ndani: Mashirika haya yamekosoa mfumo unaoilazimisha Afrika kuuza mali ghafi bila kuongeza thamani. Yakitumia mfano wa madini ya graphite ya Tanzania, yamesema ni lazima uwekezaji uelekezwe kwenye viwanda vya ndani ili kuongeza ajira na mapato ya taifa.
Tatu, Kupata Nafasi Sawa Kwenye Meza ya Maamuzi: Yamedai mageuzi katika taasisi za fedha za dunia kama IMF na Benki ya Dunia ili Afrika iwe na sauti sawa. Aidha, kuhusu mabadiliko ya tabianchi, yamesisitiza kuwa fedha za kukabiliana na athari zake, ambazo Afrika inaziathiri kwa kiwango kidogo, zinapaswa kutolewa kama ruzuku na si mikopo inayoongeza mzigo wa madeni.
"Rasilimali na fedha lazima zitumikie watu wengi, si wachache. Hii si misaada – ni haki. Haki ya maendeleo ni haki ya binadamu," alisisitiza Martina Kabisama, Mratibu wa SAHRiNGON Tanzania.
Mashirika hayo yamewasilisha rasmi msimamo wao kwa serikali ya Tanzania na ujumbe wa Afrika utakaohudhuria mkutano wa FfD4, yakitaka sauti za wananchi, hasa vijana na wanawake, zisikilizwe katika mjadala wa kuunda dunia yenye usawa.