Shirika la Chakula Duniani la Umoja wa Mataifa (WFP) limetoa onyo kali likisema kuwa akiba ya chakula iliyopo ndani ya Ukanda wa Gaza inatarajiwa kuisha kabisa ndani ya siku chache zijazo, huku kukiwa na hofu kubwa ya kuzuka kwa njaa kali. Shirika hilo lilitoa taarifa yake muhimu jana, Aprili 25, ikielezea waziwazi ukubwa wa tatizo linalowakabili wakazi wa eneo hilo lenye vita.
Katika taarifa hiyo, WFP ilibainisha kuwa jana, Aprili 25, ilifanikiwa kupeleka shehena ya mwisho kabisa ya chakula iliyokuwa imesalia kwenda kwenye vituo vya ugawaji chakula vya hisani vilivyopo ndani ya Ukanda wa Gaza. Hata hivyo, shirika hilo lilionya kwa masikitiko kwamba hata vituo hivyo muhimu sana vya chakula vinavyotegemewa na idadi kubwa ya wakazi vitakosa kabisa chakula ndani ya siku chache zijazo kutokana na uhaba uliokithiri.
WFP ilifafanua zaidi kuwa hali hii mbaya ya uhaba inatokana na kufungwa kabisa na kwa muda mrefu kwa vivuko vikuu vya mpaka vinavyoingiza bidhaa ndani ya Gaza. Vivuko hivi vimefungwa kwa zaidi ya wiki saba sasa, hatua ambayo imesababisha kusimama kabisa kwa uingizwaji wa aina zote za misaada ya kibinadamu na bidhaa za kibiashara. Kipindi hiki cha kuzingirwa kinatajwa kuwa ni kirefu zaidi katika historia ya hivi karibuni ya Ukanda wa Gaza, na mzingiro huu mrefu umezidi kudhoofisha masoko ambayo yalikuwa tayari ni tete na mifumo ya ugavi wa chakula iliyokuwepo.
Kutokana na mzingiro huo wa muda mrefu, WFP ilisema kuwa bei za bidhaa muhimu za chakula ndani ya Gaza zimepanda kwa kiasi kikubwa sana, wakati mwingine hadi kufikia asilimia 1400 ukilinganisha na bei za kipindi cha utulivu au mapigano yalipokuwa yamesitishwa. Chakula cha msingi kimekuwa kigumu sana, kama si hakiwezekani, kupatikana sokoni, na hali hii inatia wasiwasi mkubwa sana kuhusu afya na lishe ya makundi yaliyo hatarini zaidi, ikiwa ni pamoja na watoto wenye umri chini ya miaka mitano, wanawake wajawazito, wanaonyonyesha, na wazee ambao wanahitaji lishe bora zaidi.
Kwa mujibu wa taarifa za hivi karibuni za Umoja wa Mataifa, takriban asilimia 80 ya wakazi milioni mbili wa Ukanda wa Gaza wanategemea kwa kiasi kikubwa chakula kinachotolewa na vituo vya hisani ili waweze kuishi. Mifumo mingine yote ya ugavi wa chakula ndani ya eneo hilo imesimama kabisa kutokana na mzingiro unaofanywa na Israeli. Shirika la Habari la AP, likimnukuu afisa mmoja kutoka WFP, liliripoti kuwa WFP imekuwa ikiunga mkono vituo 47 vya ugawaji chakula ndani ya Gaza, na kwa wastani, vimekuwa vikitoa milo takriban 644,000 kwa siku kwa wakazi.
Israeli ilianza kuzuia uingizwaji wa aina zote za bidhaa muhimu, ikiwa ni pamoja na chakula, mafuta, na dawa, ndani ya Gaza kuanzia Machi 2 mwaka huu. Hatua hii ilichukuliwa wiki mbili tu baada ya kuvunjika kwa kipindi cha utulivu cha miezi miwili, na kufuatiwa na kuanza tena kwa mashambulio ya anga na operesheni za ardhini. Israeli inadai kuwa hatua hizi za mzingiro ni njia ya kuweka shinikizo kwa Hamas ili waachie mateka wanaowashikilia. Hata hivyo, mashirika ya kimataifa ya kutetea haki za binadamu yanapinga vikali mzingiro huu, yakielezea kama "mbinu ya kutumia njaa kama silaha" na kwamba hatua kama hizo zinaweza kuwa jinai ya kivita kulingana na sheria za kimataifa.
Kwa upande mwingine, Israeli inadai kuwa misaada mingi ya kutosha iliingia Gaza wakati wa kipindi cha utulivu na kwamba Hamas inachukua misaada hiyo na kuitumia kwa malengo yake badala ya kuwafikia raia wanaohitaji. Lakini mashirika ya kibinadamu yanakanusha madai haya, yakisema kuwa Umoja wa Mataifa unasimamia kwa umakini mkubwa ugawaji wa chakula na kwamba kuna visa vichache sana, kama vipo, vya misaada kuhamishwa. Pia wanabainisha kwa msisitizo kwamba kiasi cha misaada iliyoingia wakati wa utulivu kilikuwa kidogo sana kulingana na mahitaji makubwa ya idadi kubwa ya wakazi wa Gaza, hasa baada ya kipindi kirefu cha kizuizi cha bidhaa.
Ripoti kutoka Shirika la Habari la AP zinaeleza kuwa katika masoko ndani ya Gaza, bidhaa nyingi muhimu kama nyama, mayai, matunda, bidhaa za maziwa, na aina mbalimbali za mboga zimepotea kabisa au zinapatikana kwa shida sana. Bei za bidhaa ambazo bado zinapatikana zimepanda sana kiasi kwamba wakazi wengi hawana uwezo wa kumudu kuzinunua hata kidogo. Hali hii mbaya imesababisha familia nyingi kutegemea zaidi chakula cha makopo kama njia pekee ya kujikimu, licha ya kuwa si lishe bora. Kama matokeo ya uhaba huu wa chakula na lishe duni, utapiamlo unaenea kwa kasi kubwa sana miongoni mwa watoto na makundi mengine hatarishi. Takwimu za Umoja wa Mataifa zinaonesha kuwa mwezi Machi pekee, kulikuwa na watoto 3,700 waliokuwa wakisumbuliwa na utapiamlo mkali, ikiwa ni ongezeko la kutisha la asilimia 80 ukilinganisha na mwezi uliopita.
Hali imekuwa mbaya kiasi kwamba sehemu kubwa ya maduka ya kuoka mikate ndani ya Gaza yamefungwa tangu wiki kadhaa zilizopita kutokana na kukosa unga na mafuta muhimu. Hata WFP yenyewe ililazimika kusitisha usambazaji wa misaada ya chakula ya msingi kwa wakazi wengi kutokana na changamoto za uingizwaji. Vituo vya hisani, kutokana na ukosefu wa viungo mbalimbali, vinalazimika kutoa milo rahisi sana, mara nyingi ikiwa ni tambi au wali na kiungo kidogo sana, lishe ambayo haitoshi kukidhi mahitaji ya msingi ya mwili.
Wakati huo huo, WFP imethibitisha kuwa ina kiasi kikubwa cha chakula cha dharura, takriban tani 116,000, kinachosubiri katika maeneo ya mpaka karibu na Gaza. Kiasi hicho cha chakula kinatosha kuwalisha watu milioni moja kwa kipindi cha miezi minne, lakini kinahitaji ruhusa ya kuingia ndani ya Ukanda huo haraka iwezekanavyo ili kiweze kuwafikia maelfu ya wanaohitaji msaada wa kuokoa maisha. Dunia inasubiri hatua za haraka zichukuliwe kabla hali haijawa mbaya zaidi na kusababisha janga kubwa zaidi la kibinadamu.