Wakulima wadogo kutoka eneo la Mfaranyaki, lililopo katika Kata ya Tungi, na Yespa, iliyopo katika Kata ya Kihonda, ndani ya Manispaa ya Morogoro, wameeleza kwa uchungu malalamiko yao kuhusu ucheleweshaji wa malipo ya fidia wanayodai kutoka kwa Shirika la Reli Tanzania (TRC). Madai haya yanatokana na athari za ujenzi wa Reli ya Kisasa (SGR) katika maeneo yao.
Wakulima hao wanasema kuwa wamekuwa wakipata hasara kubwa kwa muda mrefu, takribani miaka sita mfululizo, tangu ujenzi wa reli hiyo uanze rasmi mwaka 2019. Wameshindwa kuendelea na shughuli zao za kilimo katika mashamba yao, hali ambayo imesababisha kudorora kwa uchumi wao na kuleta ugumu mkubwa katika maisha yao.
Athari Kubwa kwa Kilimo na Uchumi wa Wakulima
Mmoja wa wakulima hao walioathirika, Bi. Nuru Kambi, alieleza kwa majonzi kuwa maji yenye chumvi ambayo yanatuama kwenye mashamba yao kutokana na mradi huo wa reli yamewafanya washindwe kabisa kulima. Alisema kuwa hali hii imewarudisha nyuma kimaendeleo kwa kiasi kikubwa, na kuwaacha katika hali ya kukata tamaa.
Kwa upande wake, Katibu wa wakulima hao, Bwana Khalfani Said, alifafanua kuwa mashamba hayo, yenye ukubwa wa takribani heka 50, yametumiwa na wakulima wa eneo hilo kwa muda mrefu sana, tangu mwaka 1905. Alisema kuwa hivi sasa wameshindwa kuyatumia mashamba hayo ipasavyo kutokana na athari za mradi huo.
"Tulikuwa tunalima mpunga kwa wingi na kwa kila heka moja tulikuwa tunapata magunia 18 hadi 22 wakati wa msimu wa masika. Baada ya mavuno, tulikuwa tunapanda mboga mboga na tunaweza kupata mapato kati ya Shilingi milioni 2 hadi 16 kwa msimu, fedha ambazo zimetusaidia sana katika maisha yetu ya kila siku," alieleza Bwana Said kwa masikitiko.
Hata hivyo, alisema kuwa tangu kuanza kwa ujenzi wa reli ya kisasa, shughuli zao zote za kilimo zimeathirika kwa kiwango kikubwa, na bado wanaendelea kusubiri malipo ya fidia kwa ardhi waliyoipoteza.
TRC Yajibu Malalamiko ya Wakulima
Akizungumzia madai hayo ya wakulima, Ofisa Uhusiano wa Shirika la Reli Tanzania (TRC), Bwana Fred Mwanjala, alisema kuwa hakuna mtu yeyote ambaye amepitiwa na mradi na ambaye hajalipwa fidia hadi sasa.
"Wale wote ambao wamepitiwa na mradi tayari wameshalipwa fidia zao. Isipokuwa wale ambao wapo nje ya mradi, ambao kwa mujibu wa taratibu zetu za fidia, hawastahili kulipwa," alieleza Bwana Mwanjala.
Hali hii imeibua mjadala mkubwa miongoni mwa wakulima, ambao wanaendelea kusisitiza kuwa wanapaswa kulipwa fidia kutokana na athari za mradi huo kwa mashamba yao na maisha yao kwa ujumla.
Serikali na Shirika la Reli Tanzania (TRC) wanatarajiwa kupitia upya madai ya wakulima hawa ili kuona kama kuna hatua zinazoweza kuchukuliwa kuwasaidia. Wakati huo huo, wakulima wanaendelea kuhitaji ufafanuzi wa kina kuhusu hatma yao katika maeneo hayo.