Mkuu wa Wilaya ya Kahama katika mkoa wa Shinyanga, Bi. Mboni Mhita, ametoa wito kwa taasisi za kifedha nchini kuongeza juhudi zao katika kuwasaidia wakulima wanaolima zao la tumbaku. Ombi hili linakuja kufuatia uharibifu mkubwa uliosababishwa na mvua ya mawe iliyonyesha hivi karibuni, ambapo takriban ekari 500 za mashamba ya tumbaku ziliharibiwa kabisa.
Bi. Mhita aliyasema haya leo alipokuwa akihutubia Mkutano Mkuu wa Chama Kikuu cha Ushirika Wilayani Kahama (KACU). Alifafanua kuwa baada ya tukio hilo la mvua, wataalamu walifanya tathmini ya haraka na kubaini kuwa kiasi cha kilo 190,000 za tumbaku kimepotea kutokana na uharibifu huo. Hasara hii ni pigo kubwa kwa wakulima hao na uchumi wa wilaya kwa ujumla.
"Rais wetu mpendwa, Mama Samia Suluhu Hassan, kupitia serikali yake ya awamu ya sita, amekuwa mstari wa mbele katika kuunga mkono sekta ya kilimo kwa kipindi cha miaka minne sasa. Ameelekeza fedha nyingi katika sekta hii na ameanzisha programu muhimu kama vile mradi wa 'Jenga Kesho Yako' (BBT). Lengo la mradi huu ni kuhakikisha kuwa tunakuwa na maofisa kilimo katika kila kata ili kuwasaidia wakulima wetu," alisema Bi. Mhita akisisitiza umuhimu wa serikali kuwekeza katika kilimo.
Kwa upande wake, Meneja Mahusiano wa Kitengo cha zao la tumbaku kutoka Benki ya NMB, Bw. Jacob Laurian, alieleza kuwa benki yake imekuwa ikishirikiana na wakulima wa tumbaku kwa muda mrefu. Alisema kuwa zaidi ya wakulima 2000 nchini wamenufaika na malipo ya fidia kwa mazao yao ya tumbaku kwa mwaka 2023/2024. Jumla ya fedha zilizolipwa kama fidia zilifikia shilingi bilioni 1.2 za Kitanzania. Hii inaonyesha jinsi taasisi za fedha zinavyojitahidi kuwasaidia wakulima kukabiliana na changamoto mbalimbali.
Bw. Laurian aliongeza kuwa katika mwaka wa fedha wa 2023/2024, Benki ya NMB ilitoa mikopo yenye thamani ya dola za Marekani milioni 90 kwa wakulima wa tumbaku. Na katika mwaka huu wa 2024/2025, kiasi cha mikopo kimeongezeka hadi dola za Marekani milioni 108. Fedha hizi zote zimetengwa kwa ajili ya kuwasaidia wakulima wa zao hili muhimu. Hii ni ishara njema inayoonyesha imani ya benki katika sekta ya tumbaku na wakulima wake.
Naye Meneja wa Mahusiano na Kitengo cha Biashara na zao la tumbaku Kanda ya Magharibi, Bw. Alpha Manota, alibainisha kuwa tayari wameshakopesha vyama vya msingi vya ushirika 214 na katika mwaka huu wamefanikiwa kukopesha vyama vingine 23. Hii inaonyesha kuwa ushirika ni njia muhimu ya kuwafikia wakulima wengi na kuwasaidia kupata mitaji kwa ajili ya shughuli zao za kilimo.
"Kwanza kabisa, tunapofika mwezi Septemba na Oktoba, tunatoa elimu kwa wakulima wetu. Baada ya hapo, tunatoa mikopo kwa ajili ya maandalizi ya msimu, kama vile kununua kuni na miti kwa ajili ya kukaushia tumbaku, kujenga mabani ya kukaushia, na kununua pembejeo muhimu kwa ajili ya kilimo cha tumbaku," alieleza Bw. Manota kuhusu mchakato wa benki hiyo katika kuwasaidia wakulima.
Mwenyekiti wa KACU, Bw. Emanuel Nyambi, ambaye aliongoza mkutano huo pamoja na wajumbe wa bodi, alitaja baadhi ya vyama vya ushirika vilivyofanya vizuri katika uzalishaji wa zao la tumbaku na pamba kwa msimu uliopita. Mkuu wa Wilaya alitumia fursa hiyo kutoa zawadi ya vyeti vya pongezi kwa vyama hivyo kama njia ya kuwatia moyo na kuonyesha kuthamini mchango wao katika sekta ya kilimo.
Vyama vilivyoongoza kwa uzalishaji bora wa tumbaku ni pamoja na Kipalapala, Ngokolo, na Nonwe. Kwa upande wa zao la pamba, vyama vilivyofanya vizuri ni Muungano, Balimi, na Kazana. Aidha, vyama vilivyoonyesha uongozi bora ni Uyogo na Kipalapala, na vile vilivyofanya uwekezaji mzuri ni Mkombozi, Uyogo, na Kipalapala. Mafanikio haya yanaonyesha umuhimu wa ushirikiano na uongozi bora katika kufikia malengo ya uzalishaji katika sekta ya kilimo.