Chama cha Wamiliki wa Malori ya Kati na Madogo Tanzania (TAMSTOA) kimepaza sauti zao, kikieleza wasiwasi mkubwa juu ya kuanzishwa kwa tozo mpya ya asilimia 10 inayolenga kuchangia maendeleo ya viwanda. Tozo hii, ambayo imefanyiwa marekebisho katika Sheria ya Kudhibiti Uingizwaji wa Bidhaa nchini, inatabiriwa kuathiri vibaya sana sekta nzima ya usafirishaji, na kuwaweka rehani wafanyabiashara wadogo na wa kati.
Mwenyekiti wa TAMSTOA, Ndugu Chuki Shabani, akizungumza na waandishi wa habari jijini Dar es Salaam, alieleza bayana kuwa wanachama wao hawajaridhika hata kidogo na ongezeko hili la tozo. Alisisitiza kuwa hatua hii italazimisha makampuni ya usafirishaji kupandisha bei za huduma zao, na mzigo huu hatimaye utaangukia kwa mlaji wa mwisho. Hali hii inatarajiwa kuongeza gharama za maisha kwa wananchi wa kawaida, jambo ambalo linaweza kudhoofisha nguvu zao za ununuzi.
"Biashara nyingi ndogo na za kati hutegemea sana usafiri wa malori kusambaza bidhaa zao. Ongezeko hili la tozo litapunguza kwa kiasi kikubwa faida wanazopata, na hivyo kudhoofisha uwezo wao wa kukuza biashara. Makampuni madogo yatakumbana na changamoto kubwa ya ushindani, na tutashuhudia kupanda kwa bei za bidhaa sokoni," alifafanua Ndugu Shabani. Aliongeza kuwa hali hii inaweza hata kusababisha kufungwa kwa baadhi ya biashara ndogo, na hivyo kuongeza tatizo la ukosefu wa ajira nchini.
Aidha, Ndugu Shabani alionya kuwa tozo hii mpya inaweza kuwafanya wawekezaji wapya waogope kuwekeza katika sekta ya usafirishaji, ambayo ni muhimu kwa ukuaji wa uchumi wa Tanzania. Kupungua kwa wawekezaji kutadhoofisha sekta hii kwa muda mrefu, na hatimaye kupunguza pato la taifa. Alitoa wito kwa serikali kukaa meza moja na wadau wa sekta hiyo kujadili suala hili na kutafuta suluhisho mbadala, akisisitiza kuwa tafiti mbalimbali za kitaalamu zimeonyesha umuhimu wa kuwa na mazingira rafiki ya kodi ili kukuza biashara na uwekezaji.
Kama mfano halisi wa athari za tozo hii, Ndugu Shabani alieleza kuwa lori aina ya Scania la mwaka 2013 litaongezewa tozo ya shilingi milioni 4.25 kwa mwaka, na lile la mwaka 2018 litaongezewa shilingi milioni 10.45 kwa mwaka. Alisema hii ni gharama kubwa kwa mmiliki mmoja, na kwa kampuni yenye malori 10, ongezeko la tozo linaweza kufikia hadi shilingi milioni 100 kwa mwaka. Kiasi hiki ni kikubwa mno na kinaweza kupelekea makampuni mengi kushindwa kumudu uendeshaji, na hivyo kulazimika kusitisha huduma zao. Hali hii, kwa upande wake, inaweza kuathiri mnyororo mzima wa ugavi wa bidhaa nchini na kusababisha uhaba wa bidhaa muhimu.