Wakala wa Huduma za Misitu Tanzania (TFS) umeendelea kuonyesha mafanikio makubwa katika jukumu lake la kusimamia kwa njia endelevu rasilimali za misitu na sekta ya nyuki nchini. Juhudi hizi zimechangia moja kwa moja katika kukuza utalii unaozingatia mazingira, kulinda utajiri wa bioanuwai, na kuboresha upatikanaji wa huduma muhimu za kijamii. Mafanikio haya ni kielelezo cha dhamira thabiti ya Serikali ya Awamu ya Sita katika kujenga uchumi wa kijani ambao unawanufaisha wananchi moja kwa moja.
Akiwasilisha makadirio ya bajeti ya Wizara ya Maliasili na Utalii kwa mwaka wa fedha 2025/2026 mjini Dodoma, Waziri Dk. Pindi Chana alieleza kuwa TFS imepiga hatua za kupongezwa katika nyanja mbalimbali. Hizi ni pamoja na uhifadhi madhubuti, udhibiti wa vitendo vya uharibifu wa misitu, ukuzaji wa shughuli za utalii wa kimazingira, uboreshaji wa miundombinu katika hifadhi, na ongezeko la uzalishaji wa mazao ya nyuki, sambamba na utoaji wa huduma kwa jamii.
Katika kuimarisha ulinzi, Wakala ulifanikisha utekelezaji wa doria za aina mbili: zaidi ya 17,500 za kawaida na takriban 405 za kijasusi. Juhudi hizi zilipelekea kutiwa mbaroni kwa takriban wahalifu 3,460 waliohusika na vitendo vya ujangili wa rasilimali za misitu. Miongoni mwa mali zilizokamatwa na kutaifishwa ni pamoja na magunia 36,625 ya mkaa, vipande vya mbao 40,621 (sawa na mita za ujazo 2,671), na magogo 1,267.
Kuhusu mikakati ya kukabiliana na mioto, TFS ilifanikiwa kutayarisha vizuizi vya moto kwa kusafisha njia zenye urefu unaokaribia kilomita 2,025. Zaidi ya hayo, usimamizi wa karibu ulifanyika kwa minara kumi ya kurصدia hali ya misitu na vituo saba maalum vya kuzimia moto. Ili kuimarisha uwezo wa jamii, vikosi 35 vya zimamoto, vyenye wanachama 405 na raia 15,632 kutoka vijiji 269, vilipatiwa mafunzo maalumu ya mbinu za kuzuia na kukabiliana na moto.
Dk. Chana aliongeza kuwa TFS imefanikiwa kuinua hadhi ya misitu ya Rau iliyoko Kilimanjaro na Nou katika Mkoa wa Manyara kuwa Hifadhi za Misitu ya Mazingira Asilia, zenye ukubwa wa jumla ya hekta 30,396.7. Aidha, misitu mingine 43 imetangazwa rasmi kuwa hifadhi kisheria, hatua ambayo inatarajiwa kufungua milango zaidi ya fursa za utalii na uwekezaji katika sekta ya mazingira.
Katika jitihada za kuotesha miti, miche milioni 33.2 ilizalishwa na kupandwa kwenye eneo la hekta 8,020.2. Eneo la hekta 1,794 lililokuwa na upungufu lilipandwa miti upya. Kwa upande wa uhifadhi wa fukwe, miche 15,650 ya mikoko ilipandwa katika wilaya za Lindi, Kilwa, Temeke, Mafia, na Tanga.
Sekta ya nyuki pia ilishuhudia mafanikio, ambapo TFS ilivuna tani 22.5 za asali na tani 0.9 za nta, zenye thamani inayozidi shilingi milioni 282. Mavuno haya yalitokana na manzuki 222 na mashamba matatu maalumu. Ili kupanua wigo wa masoko ya nje, sampuli 132 za asali zilipelekwa katika maabara za kimataifa kwa ajili ya kuthibitisha ubora wake.
Ili kuzuia uvamizi haramu katika maeneo ya hifadhi, TFS ilifanya uhakiki wa mipaka ya misitu 116. Kazi hii ilihusisha upimaji na uthibitishaji wa kilomita 425 za mipaka, usafishaji wa kilomita 1,568, na uwekaji wa vigingi 672. Takriban wananchi 6,000 kutoka vijiji 75 walipatiwa elimu kuhusu umuhimu wa uhifadhi, ili kuhamasisha ushiriki wao katika kulinda rasilimali hizi za taifa.
Miundombinu ya utalii wa misitu nayo haikuachwa nyuma; njia mpya za watalii zenye urefu wa kilomita 43.6 zilijengwa na nyingine zenye urefu wa kilomita 339 zilikarabatiwa. Vilevile, daraja moja la kitalii, kambi 21 za wageni, minara miwili ya kutazamia mandhari, na mabanda ya kupumzikia yalijengwa ili kuvutia wageni wengi zaidi. Jitihada za utangazaji zilihusisha usambazaji wa matangazo 287 ya video, vipindi 71 vya redio, na 85 vya televisheni. Matokeo ya haya yote ni kuongezeka kwa idadi ya watalii kutoka 211,764 mwaka uliotangulia hadi kufikia 275,723 ifikapo Aprili 2025, ikiwa ni ongezeko la asilimia 30. Mapato yanayotokana na utalii yalipanda kutoka Shilingi bilioni 1.69 hadi Shilingi bilioni 2.16.
Katika kusaidia jamii, TFS iligawa miche ya miti milioni 10.7 (yenye thamani ya Shilingi bilioni 3.9) na mizinga 1,059 kwa wakulima wa nyuki. Taasisi 27 zilipokea vifaa vya ujenzi na elimu vyenye thamani ya Shilingi milioni 665 kama sehemu ya mchango wa TFS kwa maendeleo ya jamii.
Kwa mwaka ujao wa fedha, TFS imejipanga kuandaa mipango 16 ya usimamizi wa misitu, kutekeleza doria 16,688, na kuanza kutumia teknolojia ya ndege zisizo na rubani (drones) kwa ajili ya kupima na kuhakiki mipaka ya misitu 170. Mashamba mawili mapya ya miti, yenye ukubwa wa jumla ya hekta 28,000, yataanzishwa katika mikoa ya Geita na Rwamgasa. Tayari tani 27.5 za mbegu bora na miche milioni 35.2 zimeandaliwa kwa ajili ya msimu mpya wa upandaji miti. Kwa upande wa utalii, barabara mpya za kilomita 223 zitajengwa, mabanda matano mapya ya kupumzikia wageni yataongezwa, na kituo maalumu cha utalii wa nyuki kitaanzishwa.
TFS inaendelea kunufaika na msaada wa kifedha kutoka Shirika la Maendeleo la Ufaransa (AFD), ambalo limeidhinisha zaidi ya Shilingi bilioni 122 kwa kipindi cha miaka mitano. Fedha hizi zinalenga kuimarisha mashamba ya miti ya Serikali na kuboresha usimamizi wa hifadhi za mikoko nchini.
Akihitimisha, Dk. Chana alisema, "Mafanikio haya yote ni matunda ya dhamira ya kweli ya Serikali ya Awamu ya Sita katika kuhakikisha kuwa rasilimali zetu za misitu na nyuki zinakuwa kichocheo cha maendeleo endelevu ya kijamii, kiuchumi, na kimazingira, kwa manufaa ya Watanzania wa leo na vizazi vijavyo."