Serikali ya Tanzania imedhamiria kufanya mageuzi makubwa katika mfumo wa uendeshaji wa vyama vya ushirika vya mazao (AMCOS) kwa lengo la kuongeza ufanisi na kuhakikisha kuwa wakulima wanapata faida stahiki kutokana na jasho lao. Hatua hii inakuja kufuatia kilio cha muda mrefu cha wakulima kuhusu utendaji mbovu wa baadhi ya AMCOS ambazo zimekuwa zikiwakwamisha badala ya kuwasaidia.
Akizungumza na wananchi katika mkutano uliofanyika katika Kata ya Namtumbuka, iliyoko kwenye Halmashauri ya Mji wa Nanyamba katika Mkoa wa Mtwara, Mbunge wa Jimbo la Nanyamba, Mheshimiwa Abdallah Chikota, alithibitisha kuwa serikali tayari imeanza kutekeleza baadhi ya mabadiliko muhimu kwa ajili ya kuboresha ushirika huo. Alifafanua kuwa maboresho haya yanalenga kuunda vyama vya ushirika vyenye nguvu na uwezo wa kuleta tija, ambavyo vitaweza kukabiliana na changamoto mbalimbali zinazowakumba wakulima katika shughuli zao za kilimo.
Moja ya mabadiliko yanayotarajiwa ni kupunguzwa kwa idadi ya AMCOS. Mheshimiwa Chikota alieleza kuwa baadhi ya vyama ambavyo haviendeshwi kwa ufanisi vitaweza kufutwa na kubaki vile vichache ambavyo vina uwezo wa kuwahudumia wakulima kwa ubora unaostahili. Alisisitiza kuwa kwa sasa, baadhi ya AMCOS zimekuwa mzigo kwa wakulima, zikishindwa kutimiza malengo yake ya msingi ya kuwasaidia.
"Maboresho yanayokuja yanaweza kusababisha baadhi ya AMCOS kufungwa ili tubaki na chache zenye nguvu na ufanisi zaidi. Kwa sasa, kuna baadhi ya AMCOS zimekuwa kama kero kwa wakulima wetu," alisema Mheshimiwa Chikota.
Alitoa mfano halisi wa matatizo yaliyojitokeza wakati wa msimu wa mauzo ya zao la korosho kwa mwaka 2024/2025, ambapo baadhi ya viongozi wasio waaminifu walihusika na upotevu wa mazao, hali iliyosababisha hasara kubwa kwa wakulima. Alieleza kuwa hasara inayotokea mwishoni mwa mchakato wa mauzo inaumiza moja kwa moja mfuko wa mkulima.
"Hasara inayojitokeza wakati wa uuzaji wa mazao inamuumiza mkulima moja kwa moja. Ndiyo maana serikali inaleta mabadiliko haya ili kuhakikisha kuwa AMCOS zinaendeshwa kwa uadilifu na ufanisi. Inawezekana tukawa na AMCOS moja au mbili tu kwa kila kata, lakini zile ambazo zina uwezo wa kutoa huduma bora kwa wakulima," aliongeza Mbunge huyo.
Mheshimiwa Chikota pia aligusia kuhusu marekebisho yanayotarajiwa katika mchakato wa uandikishaji wa wanachama wa AMCOS. Lengo ni kuhakikisha kuwa kuna uwakilishi mpana wa wakulima ndani ya vyama hivyo. Alieleza kuwa kuwa na idadi kubwa ya wanachama itasaidia kufanya maamuzi kwa uwazi na kwa manufaa ya wanachama wengi, hivyo kuepusha uendeshaji unaofaidisha wachache.
Lengo kuu la mabadiliko haya ni kuhakikisha kuwa AMCOS zinakuwa na ufanisi wa hali ya juu na zinawasaidia wakulima kwa njia bora zaidi, ikiwa ni pamoja na kuwapatia mikopo kwa masharti nafuu, kuwasaidia kupata masoko ya uhakika kwa mazao yao, na kuwapa elimu kuhusu mbinu bora za kilimo.
Mjadala kuhusu maboresho ya AMCOS umeibuka baada ya malalamiko mbalimbali kutoka kwa wananchi wa Kata ya Namtumbuka, ambao walieleza changamoto wanazokumbana nazo kupitia mikutano ya hadhara iliyoandaliwa na Mbunge wao. Mikutano hii imekuwa jukwaa muhimu la kusikiliza matatizo ya wananchi, kufuatilia maendeleo ya miradi mbalimbali, na kuhakikisha kuwa serikali inaboresha huduma kwa wananchi katika ngazi zote.
Maboresho haya yanatarajiwa kuleta matokeo chanya kwa sekta ya kilimo nchini Tanzania, kwani wakulima wengi wanategemea AMCOS kwa ajili ya maendeleo yao. Kwa kuwa na vyama vya ushirika imara na vinavyoendeshwa kwa ufanisi, wakulima wataweza kuongeza uzalishaji, kupunguza gharama za kilimo, na hatimaye kuboresha maisha yao na kuchangia zaidi katika ukuaji wa uchumi wa taifa. Serikali inaonekana kuwa na nia ya dhati ya kuhakikisha kuwa sekta ya kilimo inakuwa na mchango mkubwa zaidi katika ustawi wa Watanzania.