Serikali ya Tanzania imetangaza rasmi kuanza kwa Sensa ya Uzalishaji Viwandani kwa mwaka huu wa 2025. Hii ni mara ya tano kwa sensa kama hii kufanyika nchini tangu ilipoanzishwa, lakini ina umuhimu wa kipekee kwani itakuwa sensa ya kwanza kufanyika kwa wakati mmoja katika Tanzania Bara na Zanzibar. Lengo kuu la sensa hii ni kukusanya takwimu sahihi na za kina ambazo zitasaidia sana katika kuelewa mwenendo wa sekta ya viwanda nchini, kutambua changamoto zinazoikabili, na kujua mchango wake halisi katika uchumi mkuu wa Taifa.
Akizungumza kuhusu umuhimu wa sensa hii, Waziri wa Viwanda na Biashara, Dk. Selemani Jafo, alieleza kuwa sensa ya mwisho ya uzalishaji viwandani ilifanyika mwaka 2013. Amesema kuwa sasa ni wakati muafaka wa kupata takwimu mpya zitakazosaidia serikali katika kupanga mikakati bora ya kuendeleza sekta hii muhimu kwa ustawi wa Watanzania. “Takwimu ni kama ramani inayoongoza safari yetu ya maendeleo. Kupitia sensa hii, tutaweza kujua kwa uhakika hali halisi ya viwanda vyetu, ni kiasi gani vinachangia katika Pato la Taifa, na ni hatua gani madhubuti tunapaswa kuchukua ili kuinua sekta hii na kuifanya iweze kushindana zaidi,” alisisitiza Dk. Jafo.
Katika kuhakikisha kuwa zoezi hili linafanyika kwa ufanisi, Mtakwimu Mkuu wa Serikali, Dk. Amina Msengwa, alifahamisha kuwa jumla ya wadadisi 246 kutoka mikoa yote ya Tanzania Bara wamepatiwa mafunzo maalum ya siku 12 katika mkoa wa Iringa. Mafunzo hayo yaliendeshwa na wakufunzi 47 wenye uzoefu ili kuwajengea uwezo wadadisi hao katika kukusanya takwimu kwa usahihi na ufanisi. Dk. Msengwa aliongeza kuwa tofauti na ilivyokuwa hapo awali ambapo sensa kama hii ilifanyika kila baada ya miaka 10, safari hii serikali inatumia teknolojia za kisasa ili kuharakisha mchakato wa ukusanyaji na uchambuzi wa takwimu. “Hatutasubiri tena miaka mingi kupata takwimu. Tunataka kuwa na data za mara kwa mara ili tuweze kujibu maswali muhimu yanayohusu maendeleo ya Taifa letu kwa wakati,” alibainisha Dk. Msengwa.
Sensa hii itakusanya taarifa mbalimbali muhimu zinazohusu sekta ya viwanda, ikiwa ni pamoja na usajili wa viwanda, kiwango cha uzalishaji, mifumo ya udhibiti wa ubora, matumizi ya teknolojia katika uzalishaji, masoko yanayotumiwa na viwanda, usimamizi wa masuala ya mazingira, na changamoto mbalimbali ambazo vinakumbana nazo. Mkuu wa Wilaya ya Iringa, Kheri James, alisisitiza kuwa takwimu sahihi ni msingi imara wa kufanya maamuzi yenye tija kwa maendeleo. “Ikiwa maamuzi yetu hayatazingatia takwimu sahihi, basi matokeo yake hayataweza kuwa sahihi. Kupitia sensa hii, tutaweza kujua ni maeneo gani tumefanya vizuri katika uwekezaji wetu na ni wapi tunahitaji kuongeza nguvu ili kuimarisha zaidi sekta ya viwanda,” alisema Mkuu wa Wilaya.
Akielezea zaidi kuhusu mchango wa sekta ya viwanda katika maendeleo ya nchi, Waziri Jafo aligusia uhusiano wa karibu kati ya ukuaji wa viwanda na sekta nyingine muhimu kama vile miundombinu (hasa barabara na reli), upatikanaji wa uhakika wa umeme na maji, na huduma za afya. Alifafanua kuwa serikali imekuwa ikiwekeza kwa kiasi kikubwa katika sekta hizi ili kujenga mazingira wezeshi kwa viwanda kukua kwa kasi na kuleta manufaa kwa wananchi. “Sensa hii pia itatusaidia kujua nafasi ya Tanzania katika ushindani wa kiviwanda barani Afrika. Mwaka 2013, tulikuwa na viwanda 49,273. Takwimu mpya zitakazopatikana zitatupa picha halisi ya maendeleo tuliyopiga na jinsi tunavyoweza kushindana na nchi nyingine katika eneo hili,” alifafanua Waziri Jafo. Alisisitiza pia kuwa takwimu za viwanda ni muhimu sana katika kuandaa sera na mikakati ya maendeleo ya muda mfupi na mrefu.
Katika hotuba yake, Waziri Jafo pia alitumia fursa hiyo kusisitiza umuhimu wa kuendeleza amani na utulivu nchini kama msingi mkuu wa kukuza sekta ya viwanda na uchumi kwa ujumla. Alitoa mfano wa mafanikio ya miradi mikubwa ya maendeleo kama vile ujenzi wa reli ya kisasa (SGR), uboreshaji wa barabara, na miradi ya nishati, akisema kuwa yote haya yamefanikiwa kwa kiasi kikubwa kutokana na utulivu wa kisiasa uliopo nchini. “Leo hii, mtu anaweza kusafiri kwa usalama kutoka Dar es Salaam hadi mikoa ya mbali kama Mpanda au Sumbawanga bila matatizo makubwa, tofauti na ilivyokuwa zamani. Hii ni matunda ya amani na maendeleo,” alisema. Alionya kuwa nchi nyingi ambazo zimekumbwa na migogoro, kama vile Libya na Palestina, zimepoteza nguvu zao za kiuchumi kutokana na kukosa amani. “Tanzania inaweza kuwa na maadui ndani na nje, lakini hatupaswi kuruhusu mtu yeyote kuvuruga utulivu wetu. Serikali inayoongozwa na Rais Samia Suluhu Hassan imefanya kazi kubwa katika sekta mbalimbali, na yote haya yamewezekana kwa sababu ya amani tuliyonayo,” aliongeza.
Waziri Jafo pia alizungumzia umuhimu wa sekta binafsi katika kuongeza fursa za ajira kwa Watanzania. Alisema kuwa takriban wahitimu 60,000 kutoka vyuo vikuu mbalimbali nchini wanamaliza masomo yao kila mwaka, hivyo sekta ya viwanda inapaswa kuwa sehemu muhimu ya kutatua changamoto ya ajira nchini. Kwa upande wake, Mkurugenzi wa Takwimu za Uchumi wa Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS), Daniel Masolwa, alieleza kuwa matokeo ya sensa hii yatatoa mwongozo muhimu kwa serikali katika kuandaa sera, mipango, na kufanya maamuzi bora kwa ajili ya mustakabali wa sekta ya viwanda na maendeleo ya Taifa kwa ujumla. Ni matarajio ya serikali kuwa sensa hii itatoa picha kamili na sahihi itakayosaidia katika kuimarisha uchumi wa Tanzania na kuleta maendeleo endelevu kwa wananchi wote.