Taswira ya sekta ya viwanda nchini Tanzania inaendelea kuimarika, huku uzalishaji wa saruji ukionyesha mafanikio makubwa kwa kuzalisha ziada inayouzwa katika masoko ya kimataifa. Waziri wa Viwanda na Biashara, Dkt. Seleman Jafo, ametoa taarifa hii njema Bungeni jijini Dodoma, Mei 14, 2025, wakati akiwasilisha mapendekezo ya bajeti ya Wizara yake kwa mwaka wa fedha 2025/2026.
Kwa mujibu wa Waziri Jafo, uzalishaji wa saruji kwa mwaka 2024 pekee ulifikia kiwango cha kuvutia cha tani 10,929,567.60. Kiwango hiki ni kikubwa zaidi ikilinganishwa na mahitaji ya ndani ya nchi, ambayo kwa makadirio ni takriban tani 8,500,000 kwa mwaka. Hii inamaanisha kuwa Tanzania imezalisha ziada kubwa ya tani 2,429,567.60, kiasi ambacho kinapata soko nje ya mipaka ya nchi.
Dkt. Jafo alieleza kuwa saruji hii ya ziada inasafirishwa na kuuzwa katika nchi mbalimbali za jirani, kikiwa ni kiashiria cha ubora na uwezo wa sekta hiyo nchini. Masoko makuu ya saruji ya Tanzania nje ya nchi ni pamoja na Rwanda, Malawi, Msumbiji, Burundi, Uganda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) na Zambia. Hii inasaidia kuchangia katika pato la taifa kupitia mauzo ya nje.
Viwanda vikubwa vinavyoongoza kwa kuuza saruji nyingi nje ya nchi vimetajwa kuwa ni pamoja na Dangote Industries Ltd, Tanzania Portland Cement PLC (maarufu kama Saruji ya Twiga), Lake Cement Co. Ltd (Saruji ya Nyati), Mbeya Cement Co. Ltd, na Tanga Cement PLC. Mafanikio haya yanaakisi uwezo wa viwanda vya ndani kukidhi mahitaji ya soko la kitaifa na kimataifa.
Zaidi ya mafanikio katika uzalishaji na mauzo, sekta ya saruji pia imekuwa mhimili muhimu katika kuongeza ajira nchini. Dkt. Jafo ameeleza kuwa sekta hii imetoa jumla ya ajira 12,500. Kati ya hizo, ajira 5,220 ni za moja kwa moja, ambapo wafanyakazi wanashiriki moja kwa moja katika mchakato wa uzalishaji, na ajira 17,280 ni zisizo za moja kwa moja, zinazojumuisha shughuli kama usafirishaji, mauzo, na huduma zingine zinazotegemea viwanda hivyo. Hata hivyo, kunaonekana kutokuwa na uwiano katika takwimu za ajira zilizotolewa.
Katika kuhitimisha, Dkt. Jafo alisisitiza kuwa Serikali itaendelea kuweka mazingira mazuri na wezeshi kwa ajili ya wawekezaji katika sekta ya viwanda. Lengo ni kuhakikisha uzalishaji unaongezeka zaidi, fursa za ajira zinazidi kuongezeka, na mchango wa sekta ya viwanda katika pato la taifa unakua kwa kasi, kuelekea lengo la kuwa nchi ya uchumi wa kati unaoongozwa na viwanda. Mafanikio haya katika sekta ya saruji yanatoa matumaini makubwa kwa mustakabali wa viwanda nchini.