Mapambano Dhidi ya Uvuvi Haramu na Uchafuzi
Hifadhi ya Taifa ya Rubondo imeibuka kama mfano wa mafanikio katika juhudi za uhifadhi, hasa ikizingatiwa changamoto kubwa za uvuvi haramu na uchafuzi unaotokana na shughuli za kibinadamu katika Ziwa Victoria. Kamishna Msaidizi wa Uhifadhi wa Rubondo, Dk. Imani Kikoti, amebainisha kwamba maeneo mengi ya ziwa yameathirika vibaya na kilimo cha pembezoni mwa ziwa, pamoja na matumizi ya kemikali za viwandani ambazo huishia ziwani kutokana na maji ya mvua. Matendo haya yameharibu vibaya mazalia ya samaki na kupunguza uzalishaji.
Akizungumza hivi karibuni mkoani Geita, Dk. Kikoti alieleza kuwa Hifadhi ya Rubondo, ambayo ipo katika mikoa ya Geita, Mwanza, na Kagera, imefanikiwa kudhibiti shughuli za kibinadamu pembezoni mwa ziwa. Matokeo ya jitihada hizo ni ya kushangaza: mazalia ya samaki yamehifadhiwa, na upatikanaji wa samaki umeongezeka kwa takriban asilimia 100 ndani ya maeneo ya hifadhi.
Hifadhi Rubondo kama Chachu ya Samaki Ziwa Zima
Dk. Kikoti alisema kuwa hifadhi hiyo ina fukwe zenye urefu wa zaidi ya kilomita 150 ambazo zimehifadhiwa kisheria kwa ajili ya mazalia ya samaki. Eneo hili ni marufuku kufanya uvuvi. Uhifadhi huu umesaidia kuongeza idadi ya samaki ambao huenea kwa mzunguko wa asili na kunufaisha maeneo mengine ya ziwa.
Hata hivyo, Ofisa Uhifadhi Mkuu wa Kitengo cha Ulinzi, Agricola Lihiru, alikiri kuwepo kwa changamoto ya wavuvi kuvamia maeneo ya hifadhi kwa shughuli haramu, jambo ambalo linaweka rehani ustawi wa mazalia ya samaki. Kama suluhisho, Lihiru alitaja kuanzishwa kwa vizimba maalum vya ufugaji samaki ili wananchi waendelee kupata samaki bila kuharibu mazalia ya asili. Aidha, wameimarisha elimu ya uhifadhi kwa jamii ili itambue umuhimu wa kulinda urithi huo kwa vizazi vijavyo.
Utalii Washika Kasi: Vivutio na Juhudi za Rais Samia
Licha ya mafanikio katika uhifadhi wa majini, Dk. Kikoti pia alibainisha mafanikio makubwa katika sekta ya utalii. Idadi ya watalii wanaotembelea Hifadhi ya Rubondo imeongezeka kwa kiasi kikubwa na kufikia zaidi ya watalii 7,000 kwa mwaka, huku watalii wa ndani wakiwa karibu 3,000. Ongezeko hili linaonyesha mwamko mkubwa wa Watanzania kutembelea vivutio vya asili.
Kikoti alisisitiza kuwa ongezeko hilo linatokana na juhudi kubwa zinazofanywa na Rais Samia Suluhu Hassan katika kutangaza vivutio vya utalii nchini, zikiwemo jitihada za The Royal Tour. Moja ya kivutio kikuu cha Hifadhi ya Rubondo ni utalii wa Sokwe ambao wamezoeshwa kuishi kwa uhuru katika mazingira ya asili ya msitu mkubwa wa kisiwa hicho.
Kwa ujumla, Kisiwa cha Rubondo kina umuhimu mkubwa wa kipekee kwa kuwa ni eneo la mazalia ya viumbe wa majini na pia lina msitu mkubwa unaohifadhi sokwe. Mafanikio ya Rubondo yanasisitiza umuhimu wa Serikali kuendelea kuwekeza katika uhifadhi kwa maendeleo endelevu ya kiuchumi.