Wilaya ya Kahama mkoani Shinyanga inatarajia kuendelea kuwa kitovu muhimu cha shughuli za kiuchumi nchini Tanzania, hata baada ya kufungwa rasmi kwa Mgodi wa dhahabu wa Buzwagi. Naibu Waziri wa Madini, Dkt. Steven Kiruswa, alitoa uhakikisho huu muhimu Februari 16, 2025, wakati Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Nishati na Madini ilipotembelea eneo la mgodi huo, ambao umefikia hatua za mwisho za kufungwa kufuatia kusitishwa kwa uzalishaji wa dhahabu.
Dkt. Kiruswa alieleza kuwa serikali imeweka mikakati madhubuti kuhakikisha kuwa kufungwa kwa mgodi wa Buzwagi hakuiathiri vibaya kiuchumi Wilaya ya Kahama na taifa kwa ujumla. Alifafanua kuwa moja ya masharti muhimu yanayotolewa kwa kila mwekezaji anayepata leseni ya uchimbaji madini ni kuwasilisha mpango kamili wa ufungaji wa mgodi. Mpango huu unapaswa kueleza bayana jinsi ambavyo jamii inayozunguka eneo la mradi itanufaika kiuchumi hata baada ya shughuli za uchimbaji kusitishwa.
"Ni lazima kwa kila mwekezaji kuweka wazi miradi mbadala ya kiuchumi ambayo itaendelea kuwasaidia wananchi baada ya mgodi kufungwa. Hili ni sharti la msingi katika leseni zetu," alisisitiza Dkt. Kiruswa. Aliongeza kuwa serikali inasimamia kwa karibu utekelezaji wa mipango hiyo ili kuhakikisha kuwa wananchi wa Kahama wanaendelea kuwa na fursa za kiuchumi.
Kwa upande wake, Makamu Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Nishati na Madini, Mheshimiwa Kilumbe Ng’enda, alieleza kuridhishwa na jinsi mchakato wa ufungaji wa Mgodi wa Buzwagi unavyoendeshwa. Alisema kuwa kamati inataka kuona eneo hilo likibaki kuwa mfano bora wa uwekezaji wa viwanda nchini, ambao unawanufaisha wananchi na kuchangia katika ukuaji wa uchumi wa taifa. Alisisitiza umuhimu wa kuhakikisha kuwa miundombinu iliyoanzishwa na mgodi inaendelezwa na inatumika kwa manufaa ya jamii.
Naye Meneja wa Ufungaji wa Mgodi wa Barrick Buzwagi, Bwana Zonnastral Mumbi, alithibitisha kuwa kampuni ya Barrick imejitolea kuendelea kushirikiana kwa karibu na serikali ya Tanzania ili kuhakikisha kuwa mgodi unafungwa kwa kufuata viwango vya kimataifa vya usalama na mazingira. Aliongeza kuwa Barrick inalenga kuacha urithi endelevu kwa jamii ya Kahama kupitia miradi mbalimbali.
"Lengo letu ni kuhakikisha tunaacha alama chanya kwa jamii baada ya shughuli za uchimbaji kukamilika. Hii inajumuisha uwekezaji katika kilimo cha kisasa, ufugaji wa kuku na nyuki, ujenzi wa chuo cha ufundi stadi, na uboreshaji wa miundombinu muhimu kama vile upatikanaji wa maji safi, ukarabati wa barabara, na uendelezaji wa Uwanja wa Ndege wa Kahama," alieleza Bwana Mumbi.
Uwanja wa Ndege wa Kahama, ambao umepewa kipaumbele katika mipango hii, tayari una uwezo wa kuhudumia abiria kati ya 200 hadi 250 kwa wakati mmoja. Uboreshaji huu unatarajiwa kuchochea zaidi shughuli za kiuchumi katika mkoa wa Shinyanga kwa ujumla, kwa kuwezesha usafiri rahisi wa watu na bidhaa.
Mgodi wa Buzwagi ulikuwa moja ya migodi mikubwa ya dhahabu nchini Tanzania na ulichangia kwa kiasi kikubwa uchumi wa Wilaya ya Kahama na Mkoa wa Shinyanga kwa zaidi ya miaka kumi na tano. Katika kipindi chake cha uendeshaji, ulikuwa mgodi wa pili kwa ukubwa nchini na ulikuwa umeajiri zaidi ya watu 3,000. Shughuli za uchimbaji zilisitishwa rasmi Julai 2021, na mgodi ulifungwa Julai 2022.
Serikali, kwa kushirikiana na kampuni ya Barrick, imeweka mkazo katika kuhakikisha kuwa baada ya kufungwa kwa mgodi, eneo hilo linaendelea kuchangia katika pato la uchumi wa Kahama kupitia miradi endelevu ambayo inalenga kuboresha maisha ya wananchi na kuongeza fursa za ajira. Miradi hii inatarajiwa kuwa na athari chanya ya muda mrefu na kuwezesha Kahama kujitegemea kiuchumi hata baada ya rasilimali za madini kuisha.