Katika kile kinachoonekana kama mapinduzi ya kimya kimya katika sekta ya fedha, Benki Kuu ya Tanzania (BoT) imefanikiwa kuleta utulivu wa kuridhisha katika uchumi wa nchi kupitia 'dawa' mpya ya kiuchumi inayojulikana kama Sera ya Fedha inayotumia Riba (Interest Rate-based Monetary Policy). Mkakati huu mpya umezaa matunda yanayoonekana, ikiwemo kuimarika kwa thamani ya Shilingi ya Tanzania dhidi ya fedha za kigeni na kudhibiti kupanda hovyo kwa bei za bidhaa sokoni.
Hayo yamebainishwa jijini Dodoma katika kikao kazi maalum kilichowakutanisha waandishi wa habari kutoka mikoa ya kimkakati kiuchumi ikiwemo Dar es Salaam, Morogoro, Pwani, Zanzibar na wenyeji Dodoma. Akifafanua mafanikio hayo, Meneja Msaidizi wa BoT anayeshughulikia Uchumi na Takwimu, Bwana Pendaeli Chamicha, ameeleza kuwa mabadiliko hayo si ya kubahatisha bali ni matokeo ya hesabu kali zilizopigwa na wataalamu wa benki hiyo.
Mwarobaini wa Riba na Mfumuko wa Bei
Kwa muda mrefu, wafanyabiashara na wananchi wa kawaida wamekuwa wakilia na changamoto ya kutabirika kwa gharama za fedha. Hata hivyo, Bwana Chamicha ameweka wazi kuwa sera hii mpya imekuwa mkombozi.
"Kabla hatujaanza kutumia mfumo huu mpya, uchumi wetu ulikuwa ukichechemea kutokana na changamoto za riba kubwa kwenye mabenki na bei za bidhaa kupanda na kushuka bila mpangilio. Lakini sasa, tumefanikiwa kuweka uthabiti. Hesabu zetu zinaonyesha kuwa akiba ya fedha za kigeni (Foreign Exchange Reserves) imeongezeka na uchumi unakua kwa kasi imara," alifafanua Chamicha.
Mkakati huu unatumia falsafa ya "Learning by Doing" (Kujifunza kupitia Utendaji), ambapo BoT haisubiri mambo yakaribike, bali inachukua hatua za papo kwa hapo kurekebisha mwelekeo wa uchumi kulingana na hali halisi ya soko la dunia na la ndani.
Safari ya Riba ya Benki Kuu (CBR)
BoT ilianza rasmi kutumia 'silaha' hii mpya mwanzoni mwa mwaka 2024. Takwimu zinaonyesha kuwa katika robo ya kwanza ya mwaka (Januari 19), BoT ilitangaza riba ya asilimia 5.5. Hata hivyo, ili kudhibiti kasi ya mfumuko wa bei na kulinda thamani ya shilingi isishuke, mnamo mwezi Aprili 2024, walipandisha riba hiyo kidogo hadi kufikia asilimia 6.
Hatua hii ya kitaalamu inalinganishwa na dereva anayekanyaga breki kidogo ili gari lisiende kasi sana kwenye kona, lengo likiwa ni kuhakikisha usalama wa abiria (wananchi) na chombo (uchumi). Matokeo yake ni kuwa wafanyabiashara sasa wanaweza kupanga mipango yao ya muda mrefu wakiwa na uhakika wa utulivu wa soko.
Waandishi wa Habari kama Daraja
Katika hatua nyingine, Meneja wa Idara ya Uendeshaji wa BoT Tawi la Dodoma, Bwana Nolasco Maluli, amesisitiza umuhimu wa wanahabari kuelewa lugha ya uchumi. Amesema kuwa uchumi si namba tu, bali ni maisha ya kila siku ya Mtanzania, hivyo ni lazima waandishi wawe na weledi wa kutafsiri takwimu hizo kwa lugha nyepesi ili mwananchi aelewe fursa zilizopo.
"Lengo letu la kukaa na ninyi hapa ni kuhakikisha hamwandiki tu 'habari', bali mnaandika 'elimu'. Tunataka mwananchi wa kawaida akisoma gazeti au kusikiliza redio, aelewe sera hizi za BoT zinamsaidiaje yeye kupata mkopo nafuu au kulinda biashara yake. Ushirikiano wetu na nyinyi unasaidia sana kuondoa upotoshaji na kujenga imani kwa umma," alisisitiza Bwana Maluli.
Mwelekeo huu mpya wa BoT unatoa matumaini makubwa kuwa Tanzania inazidi kujijengea misingi imara ya kiuchumi, inayoweza kuhimili mitikisiko ya kiuchumi duniani, huku mwananchi wa kawaida akinufaika na utulivu wa bei za bidhaa muhimu.