Tanzania imepata sifa kubwa kimataifa kwa kuwa mfano wa kuigwa barani Afrika kutokana na hatua madhubuti ilizopiga katika kuhakikisha usawa wa kijinsia na kuwawezesha wasichana, hasa katika nyanja muhimu kama elimu, afya, na ulinzi wa watoto. Dkt. Lauren Rumble, ambaye ni Mkurugenzi Msaidizi wa shirika la UNICEF anayeshughulikia masuala ya usawa wa kijinsia, alieleza haya alipokuwa ziarani mkoani Songwe. Lengo la ziara yake lilikuwa ni kutathmini kwa kina juhudi zinazofanywa na Tanzania katika kuwawezesha wasichana balehe.
"Tanzania imefanya maendeleo makubwa sana katika masuala yanayohusu usawa wa kijinsia, na hili linaonekana wazi hasa kwa sasa ambapo nchi inaongozwa na Rais wa kwanza mwanamke, Dkt. Samia Suluhu Hassan," alisema Dkt. Lauren. Aliongeza kuwa uwepo wa Dkt. Samia katika nafasi ya juu ya uongozi unatoa fursa mpya na matumaini kwa wasichana na wanawake wote barani Afrika.
Katika eneo la elimu na afya, Tanzania imeweza kupiga hatua za kuridhisha katika kuwawezesha wasichana. Moja ya mipango inayoongoza kwa mafanikio ni mpango wa 'Kurudi Shule'. Mpango huu unawapa fursa wasichana ambao wamepata ujauzito kurudi tena shuleni baada ya kujifungua salama. Mpango huu, ambao ulizinduliwa upya kwa nguvu na Rais Samia mwaka 2021, unaonekana kama hatua muhimu sana katika kufikia usawa wa kijinsia. Unampa msichana nafasi ya kuendelea na masomo yake na hivyo kuimarisha maisha yake ya baadaye.
"Hii ni hatua muhimu sana katika kuvunja mzunguko wa umaskini na kuwasaidia wasichana kurejesha heshima yao na kufufua ndoto zao walizokuwa nazo," alisisitiza Dkt. Lauren.
Katika sekta ya afya, Tanzania pia imefanya kazi kubwa kuhakikisha kuwa kuna upatikanaji wa huduma za afya ambazo ni rafiki kwa vijana. Hii inajumuisha utoaji wa chanjo ya HPV, ambayo inawalinda wasichana dhidi ya hatari ya kupata saratani ya mlango wa kizazi. Zaidi ya hayo, programu za lishe bora na kinga mbalimbali zimekuwa sehemu muhimu ya mkakati wa kuboresha afya za wasichana nchini.
"Mikakati ambayo Tanzania imeweka katika masuala ya afya ya vijana imefanikiwa kuhakikisha kuwa wasichana wanapata kinga dhidi ya magonjwa hatari kama saratani na wanapewa msaada unaohitajika ili kuboresha ustawi wao kwa ujumla," aliongeza Dkt. Lauren.
Hata hivyo, pamoja na mafanikio haya makubwa, bado kuna changamoto ambazo zinahitaji kushughulikiwa. Mimba za utotoni na ndoa za mapema zinaendelea kuwa vikwazo vikubwa kwa maendeleo ya wasichana wengi nchini. Takwimu zinaonyesha kuwa kiwango cha mimba za utotoni nchini Tanzania kimefikia asilimia 22, hali ambayo inasababisha wasichana wengi kukatisha masomo yao na kukosa fursa muhimu za maisha.
"Kutatua changamoto hizi kunahitaji mbinu shirikishi, ikiwa ni pamoja na kuhakikisha upatikanaji wa elimu bora kwa wote na huduma za afya zinazowafikia wasichana balehe kwa urahisi," alieleza Dkt. Lauren.
Shirika la UNICEF, kwa kushirikiana kwa karibu na serikali ya Tanzania pamoja na mashirika mbalimbali yasiyo ya kiserikali, linaendelea kuimarisha juhudi za kupambana na mila na desturi hatarishi ambazo zinawakandamiza wasichana. Wakati huo huo, wanaimarisha sera zinazolenga kuwalinda wasichana na kuwawezesha kufikia malengo na ndoto zao maishani.
Dkt. Lauren pia aligusia umuhimu wa kuongeza idadi ya wanawake katika nafasi za uongozi. Alisema, "Tunahitaji kuwa na wanawake wengi zaidi katika nafasi za uongozi kama Rais Samia. Mwanamke mmoja katika nafasi ya juu haitoshi, tunahitaji wengi zaidi ili kuleta mabadiliko ya kweli."
Alitoa wito wa kuwekeza zaidi katika maendeleo ya kiuchumi ya wasichana kupitia programu za elimu ya fedha, kujenga mazingira ya amani, na kuwapatia rasilimali muhimu ambazo zinaweza kuwasaidia kuchangia kikamilifu katika maendeleo ya taifa lao.
Dkt. Lauren alikumbusha pia mchango mkubwa wa viongozi wa zamani katika kuimarisha usawa wa kijinsia nchini Tanzania, akitolea mfano urithi wa Gertrude Mongella, ambaye alikuwa Katibu wa Mkutano wa Beijing wa mwaka 1995. Mongella alifanya kazi kubwa ya kuhimiza ajenda ya elimu na uwezeshaji wa wasichana. "Mama Mongella aliweka msingi imara wa sera za maendeleo ya mtoto wa kike nchini, na hatua hii imeendelea kuhamasisha kizazi kipya cha viongozi wanawake," alisema Dkt. Lauren.
Kwa kutambua juhudi hizi, UNICEF sasa inaitaja Tanzania kama mfano bora wa kuigwa na mataifa mengine barani Afrika katika masuala ya usawa wa kijinsia na uwezeshaji wa wasichana. Kupitia ushirikiano mzuri kati ya serikali, wadau wa ndani, na mashirika ya kimataifa, Tanzania inaendelea kuimarisha nafasi ya wasichana katika jamii, ikihakikisha kuwa kila msichana anapata fursa sawa ya kufikia ndoto zake na kuchangia kikamilifu katika maendeleo ya taifa.
Hata hivyo, inafahamika kuwa bado kuna kazi kubwa inahitajika kufanywa ili kufikia usawa kamili wa kijinsia. Ni muhimu kuendelea kuondoa changamoto zilizobaki na kuhakikisha kuwa mustakabali wa kila msichana nchini Tanzania unakuwa mzuri na wenye matumaini.